شهر سامان در فاصله ۲۲ کیلومتری شمال شرقی شهرکرد قرار دارد. سامان به دلیل قرار گرفتن در حاشیهٔ زاینده رود از زمینه مناسبی برای کشاورزی، باغداری و جذب گردشگر برخورداراست. محصولات کشاورزی این شهر شهرت بسیاری دارند و سامان به علت وضعیت خاص جغرافیایی برای تولید محصولاتی همچون بادام و گردو بسیار مناسب و از قطبهای مهم تولید این محصولات به شمار می آید. به همین بهانه به سراغ سید طاهر نوربخش مدیر باغبانی جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری رفتیم تا در گفتگویی از وضعیت تولید بادام، گردو و هلوی این استان بیشتر آگاه شویم :
***
** چند هکتار درخت گردو، بادام و هلو در استان داریم؟
** اراضی بادام 15848 هکتار می باشند که 11583 هکتار آن بارور هستند و حدود 21623 تن محصول می دهند و با توجه به سطح باغات رتبه اول را در تولید بادام کشور داریم.
کل اراضی گردو نیز 11711 هکتار است که 8428 هکتار آن فعلا بارور می باشند و سالانه 11200 هزار تن تولید دارند. همچنین 4544 هکتار درخت هلو در استان وجود دارد که فعلا 3655 هکتار آن بارور است و در سال 39459 تن تولید هلوی استان می باشد ضمنا، بیشترین تولید بادام و گردوی استان به هندوستان و کشورهای خلیج فارس صادر می شود .
باید بگویم در اکثر نقاط استان قابلیت کشت این محصولات وجود دارد ولی در شهرستانهای سامان و بن بیشترین سطح زیر کشت را نسبت به دیگر نقاط استان داریم.
** چه نوع بادام و گردویی در استان تولید می شود؟
** در کشت بادام انواع مختلفی از جمله بادام ربیع، مامائی، بادام سفید، بادام سنگی داریم اما گردو تقریبا بومی خودمان است و جدیداً انواع دیگری را کشت نموده اند تا با بحث پیوند بتوانند به انواع دیگری دست یابند.
** با توجه به مشکلات آب استان و خشکسالی ها بنظر شما کشاورزان با کم آبی مواجه نمی شوند؟
** نیاز آبی بعضی از محصولات بالاست و با توجه به روند خشکسالی باید احتیاط کرد ولی محصولاتی مثل بادام که نیاز آبی آن کم بوده و نسبت به خشکسالی خیلی مقاوم است زیاد مشکل ندارند. در بحث توسعه باغات باید سنجیده تر عمل کنیم و بیشتر باید حفظ وضعیت موجود مد نظر باشد ولی با توجه به خشکسالی، توسعه باغات با کندی صورت می گیرد.
ما معتقدیم باید به سمتی برویم که عملکرد را در واحد سطح ارتقاء دهیم مثلا در بحث گردو 1329 کیلو برداشت می کنیم که باید این رقم را به 2000 تن افزایش دهیم. جهت نیل به این هدف اولین اقدامی که باید انجام داد رعایت صحیح اصول باغداری است. در بعضی از باغات ممکن است بعضی از باغداران بهداشت را رعایت نکنند به همین دلیل باید کشاورزان را آموزش دهیم. باید باغداران، باغ ها را به موقع حرس کنند و به موقع تغذیه انجام دهند و نهایتاً باید کارهای ترویج و توسعه را به آنها آموزش دهیم . تمام باغهای باید شناسنامه داشته باشند که همه موارد در آن گنجانده شود. حتی نوع درخت، سن درخت و ارقام مختلف نوع پیوند باید داخل شناسنامه گنجانده شود.
** در برابر خساراتی که به باغداران وارد می شود شما چه تدابیری اندیشیده اید؟
** برای حل این مشکل باید به سمت بیمه کردن باغها برویم که رفته ایم. باغهائی باید بیمه شوند که اصول باغداری و مدیریت باغ را خوب انجام داده باشند. در این شرایط هر گونه خسارتی که وارد شود بیمه موظف است آن را پرداخت کند.
** حمایت دولت از کشاورزان در تولید بادام و گردو چگونه است؟
** خوب است مثلا در بحث توسعه باغها قبلا هم تسهیلات ارزان قیمت به آنها داده ایم بحث کمک فنی، کارشناسی، واگذاری زمین به متقاضیان و ... را دولت انجام داده .
** با توجه به اینکه امسال ورود گردشگران به استان بسیار زیاد بوده فکر می کنید این محصولات را چگونه میتوان معرفی کرد؟
** اولاً دست واسطه ها و دلال ها را باید از سمت کشاورزان کوتاه کنیم، کاری کنیم که فاصله بین تولید و مصرف کم شود. متاسفانه رنج را یکی دیگر می کشد ولی سود را کسانی دیگر که هیچگونه زحمتی نکشیده اند تحت عنوان واسطه می برند. برای اینکه محصولات بصورت خرده فروشی بدست مصرف کننده برسد تشکیل غرفه های عرضه مستقیم محصول با روش ایجاد بازارچه در نزدیکی باغ ها موثر است.
شاهدیم گردو از جائی دیگر می آورند و به اسم چهارمحال و بختیاری می فروشند حتی متاسفانه گردوی کشور چین و بادام از سایر استانهای دیگر در قطب گردو و بادام کشور به فروش می رسد.
س : نقش جهاد کشاورزی استان در برپائی نمایشگاه فروش گردو و بادام چیست ؟
ج : ما در 16 شهریورماه جاری جشنواره هلو را داشتیم که بتوانیم محصول استان را معرفی کنیم ایجاد همایش ها و جشنواره ها خیلی مهم و موثر خواهد بود. باید برای محصولات بادام و گردو هم جشنواره بگذاریم و به دیگر استانها و خارج از کشور محصولات خودمان را معرفی کنیم تا مشتری خاص خودش را پیدا کند.
** با توجه به سخنان مقام معظم رهبری در مورد اقتصاد مقاومتی چه اقداماتی در این زمینه باید انجام داد؟
** در بحث زراعت می توان این بحث را به سرعت اعمال کرد ولی در بحث باغداری چون فاصله زمانی کاشت درخت تا زمان باردهی زیاد است، کمی زمانبر خواهد بود ولی اقتصاد مقاومتی باید در تمام بخشها انجام گیرد . موضوع صرفه جوئی در آب که تاکید بسیاری روی آن است و استفاده از روشهای نوین آبیاری گام های خوبی در این راه به شمار می اید. استفاده کمتر از کود شیمیائی، به سمت استفاده از کودهای بیولوژیک و کود حیوانی رفتن و همچنین از سموم دفع آفات نباتی استفاده نکردن هم می تواند در راستای اقتصاد مقاومتی باشد.
** با این شرایط چه توصیه ای به کشاورزان تولید کننده بادام و گردو در استان دارید ؟
** اول اینکه کشاورزان باید محصول سالمی را تولید کنند و به سمت ارگانیک بودن محصولات بروند و بخاطر یک سری سودهای کاذب و بیشتر، بیش از حد نرمال از کود و سم استفاده کنند، رعایت بهداشت باغ و تولید محصول سالم و با کیفیت، این خواسته دولت از باغداران است و در مقابل هم دولت باید در حد توان در خدمت باغداران باشد بخصوص در بحث مسائل فنی و کارشناسی.
امروز تعداد زیادی فارغ التحصیل بخش باغبانی داریم که بیکارند و باید کشاورزان را به سمتی هدایت و راهنمائی کنیم که در هر 10 هکتار باغ، یک کارشناس باغبانی در کنار خود داشته باشند تا مسائل فنی و توسعه کشاورزی را مدیریت کند.
