آذربایجانغربی به دلیل هممرزی با ترکیه، عراق و جمهوری خودمختار نخجوان، همواره دروازهای راهبردی برای اقتصاد ایران بوده است؛ اما اکنون با تشدید تحریمها و شرایط خاص منطقه، این استان با تکیه بر هفتپایانه فعال و طرحهای توسعهای برای پنجمرز جدید، در حال تبدیلشدن به خط مقدم مقابله با فشارهای اقتصادی است.
استان آذربایجان غربی به واسطه موقعیت جغرافیایی و هممرزی با کشورهای ترکیه، عراق و جمهوری خودمختار نخجوان، از گذشته تا به امروز نقشی کلیدی در ترانزیت، حملونقل کالاهای اساسی و مبادلات تجاری داشته است. این اهمیت با توجه به شرایط خاص اقتصادی کشور و ضرورت مدیریت ورود و خروج کالا، اکنون دوچندان شده است. در همین راستا، اخبار واصله حاکی از آن است که علاوه بر هفتپایانه فعال، توسعه پنج پایانه مرزی شامل بازرگان، تمرچین، سرو، کوزهرش و رازی بهزودی وارد فاز اجرایی میشود؛ تحولی که نویدبخش روزهای پررونق اقتصادی برای کشور است.
پایداری در برابر فشارها
درحالی که بسیاری از کشورها تحتتأثیر تنشهای منطقهای با چالشهای اقتصادی بیشماری دستبهگریباناند، ایران با بهرهگیری از ظرفیت همسایگان خود در شمال و غرب، توانسته است تا حد زیادی کالاهای موردنیاز خود را تأمین و فشارهای اقتصادی را مهار کند. در این میان، آذربایجانغربی با تکیه بر پایانههای فعال خود، عملکرد موفقی در حوزه صادرات و واردات داشته است.
آمارها نشان میدهد؛ سال گذشته بیش از ۵میلیونتن کالا به ارزش ۴میلیاردو۴۲۲ میلیوندلار از این استان صادر شده و حجم واردات از طریق کارتهای بازرگانی و مبادی گمرکی نیز به بیش از یکمیلیاردو۲۷۴میلیوندلار رسیده است. کالاهایی نظیر موز، ماشین لباسشویی، قهوه، پارچه، خاک منگنز و لوازمیدکی در صدر فهرست واردات و محصولاتی، چون هندوانه، ماکارونی، بستنی، مصنوعات پلاستیکی، فرش و سیب درختی در فهرست کالاهای صادراتی این استان جای دارند.
احداث ۵ پایانه جدید
آذربایجان غربی در حال حاضر هفتمرز رسمی با همسایگان خود دارد که چهارمرز آن با ترکیه مشترک است. مدیرکل راهداری و حملونقل جادهای آذربایجان غربی، با اعلام تصویب طرح جامع پنجپایانه مرزی بازرگان، تمرچین، سرو، کوزهرش و رازی میگوید: «هماکنون هفت پایانه فعال در استان داریم که در مسیر کریدورهای مهم بینالمللی قرار دارند و بهزودی طرح توسعهای آنها اجرایی خواهد شد.»
به گفته ارسلان شکری، پروژه گذرگاه مرزی کوزهرش- گلینجک، یکی از مطالبات دیرینه مردم منطقه بوده که قرار است به همت دولت چهاردهم به بهرهبرداری برسد. تسهیل در تردد مسافران، بهینهسازی امور گمرکی و روانسازی حملونقل از محورهای اصلی این طرح تکمیلی است. وی با اشاره به انتقال میز تجارت ترکیه از سازمان توسعه تجارت به ارومیه، بر لزوم تسهیل بیشازپیش تجارت مرزی تأکید کرد.
پیشرفت فیزیکی کوزهرش
در حال حاضر، فاز نخست پایانه مرزی کوزهرش در سلماس به پایان رسیده و نقشههای فنی فاز دوم در مرحله تدوین برای پیمانسپاری است. همچنین، برای پاسخگویی به ضرورتهای جاری، بخش مسافری بهصورت موقت با استقرار کانکسها در حال پیکنی و آمادهسازی است تا تردد مسافران در کوتاهترین زمان عملیاتی شود. کارشناسان معتقدند راهاندازی این پایانه نهتنها روابط اقتصادی ایران و ترکیه را تقویت میکند، بلکه به دلیل استقرار در روستای کوزهرش، محرک اصلی در رونق معیشت کشاورزان و دامداران این منطقه خواهد بود.
