
نويسنده: ميترا شهبازي
مناسب سازي فضاي شهري با توجه به نيازهاي معلولان طرحي فراموش شده است که جمعيت 11 ميليوني اين قشر آسيبپذير را با عديدهاي از مشکلات براي رفت و آمد تا امرار معاش مواجه کرده است. حالا هم که فصل بارندگي فرا رسيده و معابر لغزنده شدهاند، احتمال اين ميرود که به دليل وجود فضاهاي نامناسب براي فعاليت، آنها دچار آسيب شوند. معضلي که مختص به چند منطقه خاص نيست و با توجه به گفته رئیس دبیرخانه ستاد هماهنگی و پیگیری مناسب سازی در خصوص مناسبسازي 30 درصدي فضاهاي شهري، ميتوان از نامناسببودن 70 درصد معابر شهري در استانها پي برد.
ابراهیم کاظمی مومنسرایی در اين باره ميافزايد:« تاکنون ۳۰ درصد از فضاهای شهري تا اداری استانها برای معلولان مناسبسازی شده است.» طبق گفته اين مقام مسئول بر اساس مصوبه مجلس، سالانه 30 درصد از فضای دستگاههای اجرایی باید مناسب سازی شود.
مشکلات معلولان يکي دوتا نيست
درحال حاضر بناها، مراکز خدمات عمومی، معابر شهری، مراکز اداری، تفریحی، ورزشی و وسايل نقلیه عمومی اغلب استانها از حداقل استانداردهاي مناسب سازي هم براي دسترسي معلولان، سالمندان و غيره برخوردار نيستند. در اين راستا ميتوان به شهر تبريز به عنوان يکي از مناطقي که سالانه گردشگران بسياري را به سمت خود جذب ميکند، اشاره کرد که هنوز ضعفهاي بسيار زيادي براي فعاليت روزانه معلولان دارد. در اين رابطه شهردار تبريز با اشاره به اينکه قرار است تا سال آينده بسياري از فضاهاي شهري با توجه به نياز معلولان تغيير يابد، ميگويد:« نبود صندلی در معابر شهری و پارکها یکی از نقایص تبريز است.» همچنين به گفته حسین کاوه قرار است صدور پروانههای ساختمانی مشروط به مناسب سازی بناها با توجه به نيازهاي معلولان و سالمندان شود.
علاوه بر اين با توجه به اينکه مدارس و مراکز آموزشي هم اغلب از داشتن امکانات لازم براي فعاليت معلولان محروم هستند، رئیس آموزش و پرورش شهرستان مرند ميگويد:« در مدارس جديدي که در حال احداث هستند، شرايط رفت و آمد معلولان را در نظر گرفتهايم.» معراج پیری ادامه ميدهد:«درحال حاضر 17 طرح مدرسه سازی توسط خیران در شهرستان مرند در حال انجام است و 6 مدرسه نیز توسط دولت در این شهرستان احداث می شود که در تمامی این طرح ها بر رعایت حقوق معلولان توجه شده است.»
پنجره جديد به روي معلولان باز ميشود
با توجه به آنچه که گفته شد، شهر تبريز نمونه کوچکي از فضاي نامناسب شهري براي تردد معلولان است. چرا که در شهرهاي ديگري همچون مشهد هم هنوز اين زيرساخت در نظر گرفته نشده است و اغلب معلولان براي تحصيل و اشتغال با موانع متعددي مواجه ميشوند. موانعي که از جنس عدم هم سطحي معابر، نبود يا قطعي آسانسورها و در نظر گرفته نشدن مسيري همواري براي معلولان براي وارد شدن به ادارات و غيره است. بنابراين همين موضوع منجر به افزايش ميزان بيکاري آنها شده است. از اين رو با توجه به اينکه درحال حاضر مناسب سازي سالانه معابر به کندي پيش ميرود و نبايد از خدمت رساني به معلولان سرباز زد، نمايندگان مجلس قانون جديدي تحت عنوان ضرورت مناسب سازي تمام معابر براي معلولان را در نظر گرفتهاند.
قانوني که اگر به تصويب برسد، اين معضل ديرينه را براي هميشه از پيش پاي جمعيت 11 ميليوني معلول کشور کنار ميزند. در اين باره محمدرضا رضایی، نماینده مردم جهرم در مجلس ميگويد:« مناسب سازی معابر شهری برای رفت و آمد معلولین در مجلس به قانون تبدیل خواهد شد.» بنابراين با اين شرايط درصورتي که قانون جديد مجلس به تصويب برسد، ميتوان به اين اميد داشت که از اين پس معلولان مشکلي براي فعاليت در سطوح مختلف جامعه نداشته باشند. معلولاني که فرقي نميکند در شهري بزرگ ساکن هستند يا کوچک، همگي ميتوانند از خدمات يکسال بهره ببرند.