تقلاي محيط بانان بي تجهيزات براي حفظ پرندگان مهاجر

زمان مهاجرت و شکار پرندگان با شروع فصل زمستان از مدتي پيش آغاز شده است و در گوشه و کنار خبرهايي از استقرار گونه‌هايي از پرندگان مهاجر در حاشيه تالاب‌ها و درياچه‌هاي کشور به گوش مي‌‎رسد. مهماناني که اغلب از سيبري مي‌آيند و از شمال کشور درياچه خزر و در نواحي جنوبي هم تالاب‌هايي چون تالاب‌هاي خوزستان را انتخاب مي‌کنند. با اينکه هر ساله سازمان حفاظت محيط زيست مجوزهايي را براي شکار صادر مي‌کند، اما تخطي بوميان از مرز مجازي که از پيش تعيين شده، همراه با کمبود تجهيزات و نيروي انساني سازمان حفاظت محيط زيست، جان اين مهمانان را به خطر انداخته است.

ميترا شهبازي

کمبود تجهيزات و محيط بانان داستان جديدي نيست و سال‌هاي سال است که تعداد کمي از محيط بانان جانشان را کف دستشان مي‌گذارند و براي حمايت از عرصه‌هاي طبيعي، با حداقل تجهيزات حفاظتي پا به ميدان مي‌گذارند. ميداني که طرف مقابل دشمن نيست و تنها مردم بومي‌اي هستند که براي تامين معيشت و بر اساس اصول فکري اجدادشان، محيط زيست جانوري زادگاهشان را متعلق به خود مي‌دانند. نوعي از تفکر که اغلب بر بوميان مناطق مختلف قالب است و مهمانان بالدار مناطق خوش ‌آب و هوايي چون حاشيه دريايچه خزر، بخصوص منطقه فريدون کنار و حاشيه تالاب‌هاي خوزستان را فراري مي‌دهد. اين نيز به اين دليل است که نه فرهنگ سازي مناسبي در راستاي حفاظت از گونه‌هاي جانوري انجام شده و نه جايگزيني به جز شکار کشاورزان فصلي برنامه ريزي شده است. از اين رو تاوان آن را بايد محيط زيست به همراه محيط باناني بدهند که در حال حاضر هم با کمبود نيرو و تجهيزات محيط باني مواجه هستند.

در اين خصوص سخنگوی کمیسیون کشاورزی مجلس ضمن انتقاد از اين موضوع که فعاليت بي‌رويه شکارچيان، حيات جانداران را به خطر انداخته است، مي‌گويد:« متاسفانه تجهیزات شکارچیان غیرمجاز از تعداد محیط‌بانان هم بیشتر است.» همين مسئله هم در کنار قوانين غير سختگيرانه، هم محيط زيست را به خطر مي‌اندازد و هم منجر به روبه روي هم قرار گرفتن محيط بانان با بوميان مي‌شود.

علی محمد شاعری ضمن مقاسيه سازمان محيط زيست ايران با ديگر کشورها، مي‌افزايد:« در 130 کشور دنیا محیط زیست به صورت وزارت خانه ای مقتدر با اختیارات، امکانات و تجهیزات کامل و همچنین نیروی انسانی متخصص در حال انجام وظیفه است اما در ایران، اداره محیط زیست کشور به عهده سازمانی دارای کمترین امکانات و نیروی انسانی است.»

فاصله تجهيزات محيط باني با استانداردهاي جهاني

درحال حاضر با توجه به استانداردهاي جهاني براي حفاظت از عرصه‌هاي طبيعي نیاز به 10 هزار محیط بان داریم که اکنون تنها 3 هزار محیط بان با تجهیزات بسیار اندک اين وظيفه خطير را بر عهده دارند. در اين خصوص الله قلی کارشناس محیط زیست و فعال محیط زیست مي‌گويد:« از اين تعداد محيط باني که در کشور حضور دارند تنها یک دهم استاندار جهانی در خشکی، یک بیستم در تالاب ها مامور هستند و متاسفانه هيچ ماموري هم براي حفاظت از درياها حضور ندارد.» از اين رو است که با شروع فصل شکار و مهاجرت پرندگان، بازار فريدون کنار داغ مي‌شود و به صورت علني جرم رخ مي‌دهد و پرندگان مهاجر در حجمي انبوه به خريد و فروش مي‌رسند.

علاوه بر اين در مناطق جنوبي کشور همچون تالاب‌هاي خوزستان هم شکار بي‌رويه پرندگان ديده مي‌شود. به طوري که تعدادي از گونه‌هاي نادر پرندگان که اکنون ايران را براي مهاجرت فصلي خود انتخاب نمي‌کنند. در اين باره جواد کاظم نسب الباجی، عضو مجمع نمایندگان استان خوزستان مي‌گويد:« متاسفانه هر ساله شکارچیان اقدام به برپایی شکارگاه هایی به نام محمیه می کنند و با رها کردن دانه پرندگان را کشتار می کنند.» بنابراين با اين تفاسير، پيش از هر اقدامي ابتدا بايد اشتغالي براي جايگزيني شکار در فصولي که امکان کشاورزي وجود ندارد، در نظر گرفته شود. سپس نمايندگان مجلس با ورود به اين موضوع قوانيني سختگيرانه را به تصويب رسانند و زمينه افزايش نيروهاي محيط باني را افزايش دهند، تا بيش از اين محيط زيست مورد حمله قرار نگيرد.