
شهر زيارتي مشهد نيز که سالانه ميزبان بيش از 30 ميليون گردشگر داخلي و خارجي است، هنوز به امکانات زيرساختي مناسب با عبور و مرور معلولان تجهيز نشده است. به طوري که نماينده مردم مشهد در مجلس شوراي اسلامي ضمن انتقاد از بيتوجهي مسئولان شهرداري و مهندسان مربوطه از مناسب سازي 10 درصدي شهر مشهد آن هم فقط در خيابانهاي اصلي خبر ميدهد. اين نيز در حالي است که حداقل شهرهاي گردشگري بخصوص شهر مقدس مشهد مي بايست از اين خدمات بهره مند ميشد.
+++
هنوز هم پاي خدمات زيرساختي در اغلب شهرهاي کشور ميلنگد. حتي شهرهايي که سالانه مقصد گردشگران بسياري هستند هم از معابر و سيستم حمل و نقل عمومي مناسبي برخوردار نيستند. هم سطح نبودن معابر عابرين پياده، در نظر گرفته نشدن مسيري براي تررد راحت معلولان از جمله نابينايان و کساني که با ويلچر تردد ميکنند و غيره همگي از معضلاتي هست که فضاي شهري اغلب مناطق کشور را در بر گرفته است. با اين حال انتظار ميرود، حداقل شهرهاي گردشگر پذيري چون مشهد کمتر با اين معضل درگير باشند.
اما با اين حال نماينده مردم مشهد در مجلس در گفتگو با «جوان» ضمن انتقاد از فضاي نامناسب شهري براي معلولان بخصوص براي نابينايان، ميگويد:« متاسفانه بيش از 90 درصد فضاي شهري مشهد براي معلولان نامناسب است و مسئولان اين قشر آسيبپذير را در طراحي شهر ناديده گرفتهاند.» درحال حاضر به گفته رضا شيران تنها تعداد کمي از خيابانهاي اصلي مناسبسازي شدهاند و سيستم حمل و نقل عمومي از جمله اتوبوسهاي بي.آر.تي فاقد سيستم اعلام ايستگاهها هستند.
فرهنگسازي حرف اول را ميزند
فرهنگسازي به عنوان حلقه مفقوده مناسبسازي فضاي شهري مشهد است. با اينکه اين شهر زيارتي سالانه ميزبان 30 ميليون زائر ايراني و خارجي است، با اين حال هنوز از حداقل امکانات شهري هم محروم است و معلولان در اين منطقه از کشور در نظر گرفته نشدهاند. از اين رو چه معلولان بومي، چه آنهايي که به عنوان زائر به اين شهر قدم ميگذارند، همواره با معضلات بسياري از جمله گم کردن مسير در اثر بيتوجهي رانندگان به اعلام ايستگاهها مواجه ميشوند. معضلي که اگر فرهنگسازي ميشد، امروز معلولان ميتوانستند با خيال آسوده در شهر زيارتي مشهد تردد کنند. علاوه بر اين مشکلات نابه ساماني خطوط نشان گذاري شده براي نابينايان و هم سطح نبودن مناطقي از شهر نيز مشکلات زيادي براي اين قشر آسيبپذير ايجاد ميکند که همواره منجر به وابستگي آنها به افراد غير معلول ميشود. بنابراين آنها با چند بار تردد در فضاي نامناسبشهري به ناچار مبحوس شدن در خانه را انتخاب ميکنند.
هيچکدام از خدمات شهري براي معلولان نيست
از اين رو اگر فرهنگ سازي ميشد، نه تنها مسئولان، فضاي شهري را متناسب با نياز تمام قشرهاي مردم هماهنگ ميکردند، بلکه مهندسان شهرسازي هم در طرحهاي خود، اين قشر آسيبپذير را در نظر ميگرفتند. نماينده مردم مشهد در مجلس شوراي اسلامي با اشاره به اينکه علاوه بر معابر و سيستم حمل و نقل عمومي که براي معلولين مناسبسازي نشده است، ميگويد:« متاسفانه حتي مراکز عمومي از جمله مساجد، هيئتهاي عذاداري امام حسين، بيمارستانها، مدارس، دانشگاهها، پارکها، سرويسهاي بهداشتي و غيره هم براي حضور معلولين مناسبسازي نشده است. »
شيران ادامه ميدهد:« اين شرايط نامساعد نيز درحالي به دست مسئولان رقم خورده است که معلولان در تمام شهر رفت و آمد ميکنند و در طول روز مردم چندين معلول را در معابر و مناطق عمومي ميبينند که به مشکل برخوردهاند.» آنها حتي در تامين نيازهاي اوليه زندگي هم با مشکلات عديدهاي مواجه هستند. حتي مراکز فروش اقلام ضروري هم يا فاقد آسانسور هستند يا معلولان به آسانسورهاي خراب بر ميخورند. اگر جايي هم آسانسور سالمي داشته باشد، بايد پشت صفي طويل منتظر باشند.
البته همانطور که گفته شد، اين معضل تنها به استان خراسان رضوي ختم نميشود و معلولان تمام مناطق کشور از جمله استانهاي زنجان، قزوين و حتي استان به نسبت تازه تاسيس البرز هم با اين مشکل مواجه هستند. با اين حال انتظار ميرود مناطق گردشگري چون شهر مقدس مشهد به خاطر ورود تعداد زيادي معلول براي زيارت پيشتاز اصلاح فضاي شهري باشند.
علاوه بر موارد فوق مسعود فیروزی، معاون امور توانبخشی اداره کل بهزیستی خراسان رضوی نيز با تاکيد بر ضرورت اصلاح فضاي شهري مشهد براي معلولان ميگويد:« فضاي شهري بايد به نحوي اصلاح شود که علاوه بر عبور و مرور اين قشر آسيبپذير، شرايط براي اشتغال و تحصيل آنها هم فراهم شود.»