تاسيس شرکت هاي تعاوني ضامن سامان دادن به آشفته بازار محصولات کشاورزي

چهار فصل بودن ايران موجب شده تا در هريك از فصول سال شاهد متنوع ترين محصولات كشاورزي از جمله انواع ميوه وتره بارباشيم . با تمام اين مزايايي كه دراين زمينه وجود دارد نبود برنامه ريزي براي حفظ ونگهداري وتعادل بخشي واز طرفي وجود واسطه از جمله عواملي بوده كه در اين سالها سبب شده تاهم توليد كننده وهم مصرف كنند بالاترين مغبون اين بازار پرسود دلالان باشند كه دراين ميان مي توان به مشكلاتي كه براي بازار پرتقال ، گوجه فرنگي واين اواخر پياز پيش آمد اشاره كرد موضوعي كه موجب شد تا معاون برنامه و بودجه فرماندار ورامین(به عنوان يكي از قطبهاي مهم كشاورزي كشور) اعلام كند : «ایجاد یک شرکت تعاونی از سوي كشاورزان مي تواند دست دلالان را از ورود به جریان فروش محصولات کشاورزی خارج و موجب تعادل بخشي قيمت بين توليد كننده ومصرف كننده شود.»

نويسنده: محمدرضا سوري

با وجود اينكه بيشترين شرايط براي توليد انواع محصولات كشاورزي كه بالاترين كيفيت را دارند در استانهاي كشور محيا است ، اما بي توجهي برخي از دست اندر كار سبب شده تا هرساله شاهد ضرر بسياري از كشاورزان وباغداران در كشور باشيم كه به عنوان نمونه مي توان به وضعيت بازار مركبات در زمستان سال گذشته اشاره كرد كه ضمن ضرر بسيار براي باغداران موجب شد تا دلالان وواسطه ها با واردات انواع مركبات از كشورهايي همچون مصر وتركيه بالاترين سود را به جيب بزنند ،موضوعي كه با اندكي تفاوت درماههاي اخير براي محصولاتي همچون ، گوجه فرنگي ،هندوانه واين اواخر براي پياز اتفاق افتاد.

بررسي ها نشان مي دهد، درحالي كه كشورمان مي تواند يكي از مهمترين كشورهاي جهان ومنطقه در زمينه توليدات محصولات كشاورزي به شمار رود كه علاوه برتامين نياز داخلي مقدار بسياري را نيز صادر كند ، اما نبود برنامه ريزي مناسب سبب شده تا نه تنها اين اتفاق نيفتد، بلكه در برخي موارد نيز مجبور به واردات محصولات كشاورزي باشيم .

يكي از كارشناسان كشاورزي دراين خصوص به "جوان "مي گويد:« به طور معمول ودرحالت عادي سالانه 30 درصد محصولات كشاورزي از محل توليد تا رسيدن به دست مصرف كننده فاسد وخراب مي شود.» دكترمهدي حسيني مي افزايد:« اين درحالي است كه بنا به دلايلي ازجمله تغيرات آب وهوايي وآفتها ونخريدن محصول گاهي اين آمار به 50 درصد نيز مي رسد.»

وي ادامه مي دهد:«از آنجا كه برای تولید محصولات کشاورزی، عوامل تولیدی همچون آب، خاک، کود، انرژی، منابع انسانی و... صرف می‌شود، اما وقتی که بخشی از محصول ضایع می‌شود، در واقع یعنی آنکه تعدادی از این عوامل را به دور ریخته‌ایم که ضایعات آن علاوه بر ضررهای اقتصادی، روی محیط زیست نیز اثر نامطلوب می‌گذارد. »

به گفته اين كارشناس ، از آنجا كه برداشت در بیشتر مناطق کشور به‌صورت سنتی و سپس بسته‌بندی و کارتن‌گیری محصولات در شرایطی غیرمتعارف انجام می‌شود، لذا اين موضوعات از جمله عوامل تاثيرگذار درخرابي محصولات كشاورزي است.

واسطه ها عليه توليد كننده ومصرف كننده

يكي از مهمترين مشكلاتي كه موجب مي شود تا محصولات كشاورزي با حداقل قيمت از توليد كننده خريداري شده وبا بالاترين قيمت به دست مصرف كننده برسد وجود دلالان وواسطه ها درميان اين زنجيره است.

اين موضوع موجب شد تا روز گذشته معاون برنامه و بودجه فرماندار ورامین( به عنوان يكي از قطبهاي مهم كشاورزي كشور) اعلام كند: «ایجاد یک شرکت تعاونی از سوي كشاورزان مي تواند دست دلالان را از ورود به جریان فروش محصولات کشاورزی خارج و موجب تعادل بخشي قيمت بين توليد كننده ومصرف كننده شود.»

مجتبی بوربوردراين خصوص مي گويد:«درحالي كه كشاورزان ورامين به عنوان يكي از قطبهاي مهم كشاورزي بالاترين سهم را در زمينه توليد انواع صيفي جات را دارند،اما وجود دلالها در زمان برداشت محصول موجب شده تا سود اصلي به جيب آنها برود.»

وي ادامه مي دهد:«از آنجا كه کشاورزانپیش از فصل فروشکمکی را تحت عنوان مساعده‌ از بارفروش و حجره‌دار دریافت می‌کنند، لذا در زمان فروش، مجبورندمحصول خود را به همان فرد و با هر قیمتی که اعلام می‌کند بفروشندكه اين موضوع موجب ضرر كشاورز ومصرف كننده شده وسود آن به جيب دلالها وواسطه ها مي رود.»

به گفته بوربور ،براي حل اين مشكل ، كشاورزان بايد كمك دولت اقدام به ايجاد تعاوني كرده تا از طريق ضمن تامين نياز خود جلوي زيادخواهي دلالان را بگيرند.