
مشخص نيست كه علماي الازهر با كدام بخش از فيلم جديد مجيد مجيدي مشكل دارند؛ دوربين پسربچه بازيگر در نقش حضرت محمد (ص) را فقط از پشت به تصوير كشيده يا تنها سايه او را نشان ميدهد. ويتوريو استورارو، فيلمبردار ايتاليايي برنده جايزه اسكار براي تصويربرداري بدون شائبه فيلم «محمد» يك دوربين مخصوص «استدي كم» را خريداري كرد تا زوايه ديد آن حضرت را به شكلي حرفهاي و بدون ايجاد هر گونه حساسيتي به نمايش بگذارد و هويت پسربچه بازيگر در نقش رسول خدا نيز محفوظ باقي مانده است با اين حال اين تمهيدات در كنار عدم نمايش چهره حضرت محمد (ص) باز هم اعتراض علماي سني جهان اسلام را فرو ننشانده است. آنها از تهران خواستار عدم نمايش فيلم شدهاند؛موضوعي كه در رسانههاي خارجي همچون رويترز بازتاب فراواني داشته است.
فيلم «محمد(ص)» كه از پنجشنبه روي پرده سينماهاي ايران رفته و همزمان در جشنواره فيلم مونترال كانادا نيز به نمايش در آمده احتمالاً ركورد فروش فيلم در سينماهاي كشور را خواهد شكست اما جهان عرب نگاه منفي به اين روايت شيعي از زندگي حضرت محمد (ص) دارد. فيلم مجيدي با هزينه 40 ميليون دلاري، پر هزينهترين فيلم تاريخ سينماي ايران است. مجيدي هنگام ساخت اين فيلم گفت كه ميخواهد با اين اثر عليه اسلامهراسي در غرب بياستد. حالا علماي جهان عرب و كشورهاي سني با اين فيلم به مخالفت برخاستهاند.
خبرگزاري «رويترز» در اين باره نوشته است:«اين فيلم 171 دقيقهاي اولين بخش از سهگانه برنامهريزي شدهاي است كه بر زندگي حضرت محمد تمركز دارد. چهره پيامبر اسلام مطابق با محدوديتها و تنگناهاي سنت اسلامي به تصوير كشيده نميشود. دوربين پسربچه بازيگر در نقش حضرت محمد (ص) را فقط از پشت به تصوير كشيده يا تنها سايه او را نشان ميدهد.»
در ادامه اين گزارش آمده است:«دوربين پسربچه بازيگر در نقش حضرت محمد(ص) را فقط از پشت به تصوير كشيده يا تنها سايه او را نشان ميدهد. ويتوريو استورارو، فيلمبردار ايتاليايي برنده جايزه اسكار براي تصويربرداري بدون شائبه فيلم «محمد» يك دوربين مخصوص «استدي كم» را خريداري كرد تا زوايه ديد آن حضرت را به شكلي حرفهاي و بدون ايجاد هر گونه حساسيتي به نمايش بگذارد. هويت پسربچهاي كه نقش رسول خدا را ايفا ميكند محفوظ باقي مانده است.»
با اين حال و به نوشته رويترز اين تمهيدات و احتياطها، «الازهر» مصر به عنوان معتبرترين مؤسسه اسلام سني را راضي نكرده است تا آنجا كه آنها از ايران خواستار متوقف ساختن پخش آن شدهاند. عبدالفتاح الواري، رئيس دانشكده الهيات اسلامي در الازهر گفته است:«اين يك موضوع حل شده است؛ شريعت (قانون اسلامي) تجسم پيامبران را ممنوع كرده است.»
در حالي كه مجيدي تنها كودكي پيامبر را به تصوير كشيده و از حضور بازيگري خردسال در اين نقش بهره برده است اين روحاني الازهر گفته است كه بازيگر اين نقش ممكن است در فيلمي ديگر در نقش يك مست كور ظاهر شده باشد و از اين بابت حضور او در نقش حضرت محمد(ص) جايز نيست: «اين موضوع در اسلام جايز نيست؛ ممكن است يك شخص (يك بازيگر) قبلاً در نقشهاي متناقض و متضاد يا در نقش يك مست كور و يك مرد زن پرست حاضر شده باشد و بعد در قامت پيامبر ايفاي نقش كند... اين جايز نيست.»
به نوشته رويترز در دهههاي اخير، رقابت منطقهاي ميان عربستان سعودي به عنوان قدرت سني منطقه و ايران به عنوان قدرت شيعي، سوءظن متقابل ميان پيروان دو شاخه از اسلام را بهشدت افزايش داده است. عربستان سعودي هنوز به اين فيلم واكنش نشان نداده است؛ كشوري كه بستر رويش اسلام در بيش از 1400 سال پيش بوده است.
مخالفان فيلم را نديدهاند
بر اساس اين گزارش، فيلم «محمد» مجيدي، دومين فيلم بلند درباره رسول خداست. نخستين فيلم اثر معروف مصطفي عقاد، كارگردان سوري بود كه آن را در سال 1976 ميلادي ساخت و البته در آن به هيچ وجه چهره حضرت محمد (ص) را نشان نداد. حتي آن فيلم هم باعث رنجش خاطر برخي از مسلمانها شده بود. عقاد در سال 2005 ميلادي و طي يك حادثه بمبگذاري در شهر عمان كشته شد. هنوز مشخص نيست كه آيا اين اتفاق با فيلم او ارتباط داشته است يا خير.
در اين بين سامي يوسف، خواننده مشهور جهان اسلام با ريشه و تبار ايراني با اشاره به اينكه بيشتر موضعگيريها عليه فيلم جديد مجيدي سياسي است به رويترز گفته است:«بيشتر كساني كه در الازهر و ساير كشورهاي اسلامي مخالف اين فيلم هستند فيلم را نديدهاند و با آن مخالفند آن هم فقط به خاطر اينكه اين اثر، يكي از محصولات صادرات فرهنگي ايران است.»
يوسف خاطرنشان كرده است:«در مقايسه با شمار زياد فيلمهايي كه درباره مسيح يا ساير پيامبران اديان الهي ساخته شده خيلي شرم آور است كه تا كنون تنها دو فيلم درباره زندگي حضرت محمد(ص) ساخته شده است. نميتوان زندگي آن حضرت را مرور نكرد و در عشق به او و شخصيتش گرفتار نشد. چنانچه اين فيلم باعث شود كه مردم دنيا پيامبر ما را بهتر بشناسند و با مهربانيهاي او بيشتر آشنا شوند اثري موفق بوده است.»
بيشتر صحنههاي فيلم مجيدي در ايران تصويربرداري شده است؛ مكه در ابعادي بزرگ و با جزئيات دقيقش در شهرك سينمايي مخصوص ساخت اين فيلم بازسازي شد. سكانسهايي كه در آن از فيلم استفاده شده در آفريقاي جنوبي تصويربرداري شده است، چراكه هنديها از ترس واكنش كشورهاي مسلمان به اين اثر ايراني به تصويربرداري صحنههايش در خاكشان رضايت ندادند!