بیماری دیابت یكی از شایع ترین بیماری های غیر عفونی است كه سبب مرگ و میر افراد زیادی در سطح جامعه می شود.
بر اساس آمار بدست آمده ۵۰ درصد افراد دچار دیابت از بیماری خود خبر ندارند و فرد تنها در صورت مشاهده عارضه به پزشک مراجعه میکند که گاهی در آن صورت هم جدی گرفته نمیشود. این بیماری هر ساله بسیاری از هموطنانمان را به کام مرگ می کشاند و به علت کم توجهی وزارت بهداشت، بیمهها و حتی خود مردم، افراد دیابتی در ایران ۱۵ سال کمتر از بیماران سایر کشورهای پیشرفته عمر میکنند. در حالی که با توجه بیشتر و برنامه ریزی برای آموزش و کنترل این بیماری می توان آمار مرگ و میر مبتلایان را کاهش داد و آنها را از طول عمر بیشتری برخوردار کرد.
دیابت مادر بیماری ها
موسسه خیریه دیابت اصفهان تنها موسسه خیریه بهداشتی درمانی در اصفهان است که به منظور کمک به بیماران دیابتی و آموزش و کنترل این بیماری در سال ۷۸ تشکیل شد و تاکنون فعالیت آن ادامه دارد.
دکتر محمد علی عطاری عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان و رییس هیات مدیره موسسه خیریه دیابت اصفهان، اعضای این موسسه را افراد خیر متشکل از پزشکان و اساتید دانشگاه، پزشکان فوق تخصص غدد یا اساتید معارف اسلامی و همچنین کارشناسان بهداشتی درمانی دانشگاه علوم پزشکی و بیماران دیابتی و خانواده هایشان اعلام کرده و گفت: از آنجایی که دیابت بیماری مزمن و تقریبا مادام العمر همراه انسان است و در جهت کنترل آن بضاعت مالی و علمی فراوانی را می طلبد و در آن زمان هیچ نهاد مستقلی موظف به پاسخگویی نبود، عده ای از افراد خیر اقدام به تاسیس موسسه خیریه دیابت اصفهان نمودند.
در منطقه خاورمیانه شایعترین کشورها از نظر ابتلا به دیابت، عربستان صعودی و ایران و در کشورمان شهرهای یزد و اصفهان رکورد دار دیابت هستند اما آمار دیابتیک های کشور ایران بین ۱۰ تا ۲۰ درصد و احتمالا در اصفهان رقمی بالاتر از این است و به همین نسبت افراد مستعد دیابت یا prediabetic وجود دارند.
رییس هیات مدیره موسسه خیریه دیابت اصفهان با اشاره به اینکه در روستاها به دلیل وجود هوای پاک و عدم استفاده از فست فود آمار مبتلایان بسیار کمتر است، اظهارداشت: فاجعه بزرگ این است که اکنون دیابت تیپ ۲ که مختص بزرگسالان بود نیز در کودکان دیده می شود و به گفته یکی از کارشناسان علمی کشور، ۹۵ درصد بیماران دیابتیک بیماری خود را کنترل نمی کنند و طبق آمار در سال ۲۰۲۵ بین ۳۰۰ تا ۳۵۰میلیون فرد مبتلا به دیابت در جهان خواهیم داشت اما هنوز مظلومیت این بیماران انعکاس داده نشده است.
عطاری با توصیف این بیماری بعنوان مادر بسیاری از بیماری ها که کلیه دستگاه های حساس و حیاتی انسان را تحت تاثیر قرار می دهد تاکید کرد: بیماری دیابت مانند موریانه از درون انسان را از بین می برد و به عنوان یک پدیده خاموش تلقی می شود از این رو بیماریابی یا غربالگری، پیشگیری، آموزش، کنترل بیماری و رفع فاکتورهای خطر زا مثل بد غذا خوردن، ورزش نکردن و استرس ها باید به مردم آموزش داده شود.
وی افزود: کارگران، دانش آموزان، دانشجویان و جوانان دیابتیک آماده ازدواج نیز با مشکلات ویژه ای مواجهند که باید در این رابطه توجیه شده و روشهای برخورد با بیماری خود را بدانند.
هزینه های سنگین، مانعی برای درمان
رییس هیات مدیره موسسه خیریه دیابت اصفهان با یادآوری اینکه عوارض قلبی و کلیوی، چشمی، پوست و اندامها سبب مراجعات مکرر این بیماران به پزشک می شود، تصریح کرد: از کارافتادگی زودرس، مشکلات مالی و هزینه های مداوم این بیماران که با پیشرفت این بیماری گاهی ۱۰ تا ۲۰ برابر می شود(یعنی اگر بیماری به نارسایی کلیه و دیالیز منتهی شود تا ۱۰ برابر و چنانچه پیوند قلب و کبد لازم باشد تا ۲۰ برابر هزینه ها ی درمان را افزایش می دهد) باید مورد توجه قرار بگیرند.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با بیان اینکه عوارض دیابت یکی از موارد بسیار مهمی است که هزینههای سنگینی را بر دوش ملتها گذاشته و این هزینهها مهمترین دلیل عدم توجه به مسئله دیابت و آموزش این بیماران است، افزود: مهمترین مشکل درباره درمان بیماران دیابتی در ایران این است که نه بیماران، دیابت خود را جدی گرفته، نه پزشکان و نه سیاستگذاران بهداشت و درمان، درمان دیابت را جدی میگیرند.
عطاری با اشاره به اینکه ضروری است سیاستگذاران بهداشت و درمان هزینه مورد نیاز برای آموزش افراد مبتلا به دیابت را در دستور کار خود قرار دهند، ابراز داشت: متاسفانه وزارت بهداشت و درمان هزینه مورد نیاز برای آموزش افراد دیابتی را پرداخت نمیکنند و اگر به این امر توجه بیشتری میشد ما در کنترل دیابت موفقتر بودیم.
احداث موسسه در چهار گوشه شهر
در این سالها نسبت به رفع نسبی نیازهای دارویی و آزمایشگاهی و آموزش تعدادی از بیماران کم بضاعت و بی بضاعت تحت پوشش که در حال حاضر حدود ۳۶۰۰ نفر آنها در شهر اصفهان پرونده تشکیل داده اند اقدام شده و قرار است این رقم در سال جاری به مرز ۵ هزار نفر برسد. عطاری افزود: برای رسیدن به این رسالت مهم تعدادی از مبلغین را بکار گرفته ایم تا در مساجد در این باره سخن گفته و افراد مشکوک به ابتلا، در مرکز رایگان خونگیری شوند و چنانچه مبتلا هستند بلافاصله با کد مشخص تحت نظر پزشکان متخصص قرار گیرند.
رییس هیات مدیره موسسه خیریه دیابت اصفهان اظهار داشت: اهمیت بیماری دیابت بارها از طریق صدا و سیما و مطبوعات و مراجعه به مسئولین ائمه جماعات، شهرداران، معتمدین شهر و خیرین طی مصاحبه ها، نوشته ها و مراجعات حضوری اطلاع رسانی شده اما هنوز کافی نیست.
وی با اشاره به وقف قطعه زمینی توسط مرحومه ای در خیابان بزرگمهر خیابان بلال چهارراه پنجم، افزود: پس از انتقال سند و کمک و مساعدت برخی سازمانها و با کمک خیرین برخی از هزینه های ساخت ساختمان جمع آوری شد که امیدواریم با حمایت مستمر خیرین، بزودی احداث و پایگاه ثابت و مطمئنی جهت ادامه خدمت به بیماران باشد.
عطاری با یادآوری اینکه این ساختمان به تنهایی پاسخگوی نیاز اصفهان نیست، اعلام کرد: بنا داریم در چهار گوشه این کلان شهر با به میدان آمدن افراد خیر بیشتر، چهار ساختمان احداث کنیم.
اقداماتی برای مقابله
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با توجه به شیوع دیابت برای مقابله با این بیماری پیشنهاداتی ارائه داد؛ آموزش علائم دیابت و روشهای پیشگیری از این بیماری در دبیرستانها و دانشگاهها جزو دروس منظور شود، هر سال ۲۳ آبان روز جهانی دیابت در خطبه های نماز جمعه مطرح شود، واحد یا پست سازمانی در دانشگاه های علوم پزشکی کشور همچون اداره مبارزه با سل دایر شود، از آنجایی که هزینه بیمار دیابتیک ۱۱۰ دلار در ماه در دنیا تخمین زده می شود، دیابت جزو بیماریهای خاص قرار بگیرد و درصدی از هزینه های درمان آن توسط وزارت بهداشت برای بیماران تامین شود و داروی بیماران به راحتی در دسترس باشد تا هزینه های سنگین دامن گیر آنها نشود، غربالگری بیماران دیابتی در کل کشور و تست قند خون به هنگام ازدواج و استخدام انجام شود تا هر اقدامی آگاهانه صورت گیرد.
وی با تاکید بر اینکه دولت باید برای شناسایی دیابتیک ها به طور جدی اقدام کند گفت: اگر دولت داروی رایگان در اختیار دیابتی ها قرار دهد نسبت به اینکه فرد مبتلا در نتیجه نداشتن دارو یا بضاعت مالی دچار نارسایی قلبی شود، هزینه کمتری به خانواده و دولت تحمیل خواد شد.
