محمد مصطفينژاد | در سالهاي اخير چنين رويهاي كموبيش بر فضاي تبليغات محيطي كشور حكمفرما بوده است اما با اعلام ابلاغ آييننامه محدودسازي تبليغات كالاهايخارجي در سال حمايت از توليد ملي و سرمايه ايراني كه پس از جريانسازي رسانهها به ويژه روزنامه جوان رخ داد، به نظر ميرسد كه دوران امپراتوري كالاهاي خارجي در كشور به سر رسيده باشد. در اين بين آيا عمر استفاده از پوشاك خارجي، اتومبيلهاي لوكس اروپايي و ژاپني و نيز ساعتهاي ماركدار و ساير ملزومات شخصي از سوي مديران فرهنگي نيز به پايان خواهد رسيد؟
كسب مقام بيشترين شتاب پيشرفت توليد علم و تكنولوژي در جهان از جمله موفقيتهاي چشمگير ايران بزرگ اسلامي در عرصه جهاني بوده است. با اين حال محاصره كالاها و توليدات ملي كشور در حلقه تبليغات گسترده كالاهاي خارجي كه به واسطه شركتهاي قدَر خارجي پشتيباني مالي ميشدند، عملاً به شكلگيري رقابتي ناهمگن و نامتوازن ميان توليدات داخلي و اقلام وارداتي منجر ميشد. امروزه اپيدمي استفاده از كالاهاي خارجي كه در نتيجه ضعف فرهنگسازي مسئولان فرهنگي كشور براي حمايت از كالايداخلي به عادتي مزمن در جامعه تبديل شده است حتي در زندگي مديران بالا رده فرهنگي كشور هم به وضوح ديده ميشود. از اتومبيلهاي لوكس وارداتي گرفته تا تلفن همراه و پوشاك گرانقيمت با برندهاي معتبر خارجي، مشاهده بيالتفاتي مديران فرهنگي كشور به حمايت از برندهاي ايراني و كالاهاي حاصل دست توليد كنندگان داخلي، حمايت جامعه ايراني از كالاي ايراني را در سالهاي اخير به توقعي تقريبا بيجا تبديل كرده است.
در اين بين مزين شدن سال جاري به شعار حمايت از توليد ملي و سرمايه ايراني بسياري از كجرويها در مسير توسعه اقتصادي و فرهنگي كشور را بيش از پيش در مركز توجه قرار داد. شايد به همين دليل بوده است كه تاكنون مديران در بخشهاي مختلف فرهنگي و اجتماعي با اعلام طرحها و برنامههاي جديد سعي در رفع كاستيهايي داشتهاند كه شايد برآورد ضرر آنها بر بدنه اقتصادي كشور به آساني قابل توصيف نباشد. در سالهاي اخير اين كاستيها در زمينه تبليغات بازرگاني بيش از بخشهاي ديگر نمود داشته است. از بيلبوردهاي ورودي پايتخت گرفته تا تابلوهاي تبليغاتي در سطح شهر و حتي داخل واگنهاي مترو، فضاي زندگي ما ايرانيها در ميان هجمهاي از تبليغ برندهاي خارجي احاطه شده است. تبليغاتي كه سرانجام مدير كل دفتر تبليغات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي را بر آن داشت تا از ابلاغ آيين نامه محدودسازي تبليغات كالاي خارجي در كشور سخن بگويد. احسانالله حجتي اولين شخصي نيست كه از سمت و سو دادن به تبليغات در جهت تحقق شعار سال جاري سخن ميگويد؛ به استناد گفته كارشناسان تبليغات محيطي نقش گستردهاي در شيوه معيشتي مردم يك جامعه دارد و بر اين اساس پيشتر رئيس شوراي اسلامي شهر نيز با انتقاد از حجم بالاي تبليغات كالاهاي خارجي در سطح شهر از شهرداري تهران خواسته بود كه براي تحقق شعار سال جاري لايحهاي را تهيه كند و به شوراي شهر ارائه دهد؛ درخواستي كه گفته ميشود تصميم مدير عامل سازمان زيباسازي براي ممنوعيت تبليغ كالاهاي خارجي در بزرگراههاي تهران را در پي داشته است. اينكه متعاقب اين تصميم فضاي شهرهاي كشور از محاصره كالاهاي خارجي در خواهد آمد يا خير به نحوه مديريت شهري كشور بستگي دارد اما اينكه آيا پوشاك خارجي و ساير وسايل مورد استفاده مسئولان فرهنگي نيز در سال جاري رنگ ملي به خود ميگيرد يا خير هنوز مشخص نيست. بايد منتظر بود و ديد كه آيا در اين راستا نيز ضرب الاجلي فرهنگي تعيين ميشود يا خير.
سمت و سوي تبليغات عوض ميشود
اما به گفته مدير كل دفتر تبليغات معاونت مطبوعاتي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، به زودي آييننامه محدودسازي تبليغات كالاهاي خارجي تصويب و ابلاغ خواهد شد. احسانالله حجتي در گفتوگو با فارس به تشريح اين آييننامه پرداخت: «امسال باتوجه به فرمايش مقام معظم رهبري در خصوص نامگذاري سال توليد ملي، سمت و سوي تبليغات به اين سمت خواهد رفت. تاكنون چندين جلسه در راستاي عمل به اين فرمايش برگزار شده است كه مواردي در رابطه با حمايت تبليغات كالاهاي داخلي و محدودسازي تبليغات كالاهاي خارجي بوده است. در اين باره مجوز تبليغات را ما صادر ميكنيم و شهرداري فضاهايي را به صورت مزايده در اختيار شركتها قرار ميدهد. ما براي تبليغ هر كالاي خارجي يك مجوز ميدهيم، اما براساس پولي كه شركتها ميدهند تبليغات كالاهاي خارجي در سطح شهر بسيار زياد است و ما در حال حاضر به دنبال محدوديت و ساماندهي تبليغات كالاهاي خارجي هستيم. همچنين زماني كه آييننامه جديد ابلاغ شود مشكلات حل خواهد شد و محدوديتهايي براي تبليغات نام و كالاهاي خارجي به وجود خواهد آمد كه اين جزو دغدغههاي ما باتوجه به نامگذاري سال از سوي مقام معظم رهبري است. در واقع فرمايش رهبر در رابطه با حمايت ملي وظيفه سنگيني را برعهده ما گذاشته است و ما در سطح شهر شاهد اغتشاش بصري هستيم و نوع تبليغاتي كه به چشم ميآيد تبليغات كالاي خارجي است كه ما به دنبال ساماندهي آن هستيم، لذا از ابتداي سال تاكنون با توجه به جلساتي كه برگزار شده كارهايي در اين زمينه صورت گرفته و با ابلاغ آييننامه جديد مشكلات حل خواهد شد.»