بودجه به نام عمرانی به کام جاری

عضو کمیسیون تلفیق با اعلام اینکه نمایندگان مجلس در حال چانه زنی با دولتیها برای کسب بودجه عمرانی بیشتر برای شهرهای خود هستند گفت: دولت هر ساله بودجه عمرانی را در لایحه افزایش می‌دهد اما در عمل در آخر سال با کم آوردن در بودجه جاری از بودجه‌های عمرانی برداشت می‌کند.

موسی‌الرضا ثروتی در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس درباره دلایل تصویب هر بشکه نفت 65 دلار در جلسه چهارشنبه گذشته کمیسیون گفت: طبق گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس کشورهای منطقه حدود 50 دلار برای هر بشکه نفت در نظر گرفته‌اند به گونه‌ای که لیبی 50 دلار، عربستان 45 دلار، عراق 40 دلار، عربستان 55 دلار و میانگین 50 دلار برای هر بشکه نفت پیش‌بینی کرده‌اند.
وی افزود: میانگین فروش ده ماه گذشته نفت خام ایران به دو روایت 65 دلار و 72 دلار اعلام شده که نمایندگان مجلس با احتیاط رقم 65 دلار پیشنهاد دولت را برای هر بشکه نفت تصویب کردند.
نماینده بجنورد، جاجرم، گرمه، مانه و سملقان در مجلس افزود: بودجه عمرانی در سال 87 رقم 22 هزار میلیارد تومان، سال جاری 22 و برای سال آینده 38 هزار میلیارد تومان در نظر گرفته شده است که با توجه به قاعده گذشته چون رقم 22 هزار میلیارد تومان نیز دچار کسری می‌شد، پیش‌بینی می‌شود 38 هزار میلیارد تومان نیز در بخش عمرانی جذب نشود.
وی افزود: عملکرد سال جاری نشان می‌دهد فقط 14 هزار میلیارد تومان از بودجه عمرانی جذب شده و تا پایان سال اگر دولت هنر داشته باشد، حداکثر به 20 هزار میلیارد تومان جذب بودجه عمرانی موفق خواهد شد.
عضو کمیسیون تلفیق خاطرنشان کرد: سال 87 از رقم 22 فقط 19 هزار میلیارد تومان بودجه عمرانی جذب شد و الان در 11ماه 14 هزار میلیارد تومان جذب شده است، حال چگونه به یک باره بودجه عمرانی سال 89 به رقم بی‌سابقه 38 هزار میلیارد تومان افزایش می‌یابد.بنابراین پیداست این عدد واقعی نیست و دولت قصد دارد بودجه جاری خود را به نام عمرانی اضافه کند.
ثروتی خاطرنشان کرد: بودجه جاری در سال 87 رقم 45 هزار میلیارد تومان بود که این بودجه در سال جاری به 56 هزار میلیارد تومان و برای سال آینده به 75 هزار میلیارد تومان افزایش یافته است.
وی افزود: گرچه دولت اعلام کرده بودجه جاری 6.6 دهم درصد افزایش یافته، اما واقعیت این است که وابستگی بودجه دولت به نفت روز به روز بیشتر شده و در حالی که درآمد دولت از نفت 65 میلیارد دلار است، اما بودجه جاری به 77 میلیارد دلار افزایش یافته است.
وی افزود: این افزایش بودجه جاری درحالی‌است که طبق قانون برنامه چهارم باید تا پایان برنامه در سال 88 هزینه جاری به 40 هزار میلیارد تومان می‌رسید که در عمل این هزینه به حدود 2 برابر یعنی 75 هزار میلیارد تومان افزایش یافته است.
عضو کمیسیون تلفیق خاطرنشان کرد: طبق قانون برنامه چهارم بودجه عمرانی پیشنهادی 88 به 28 هزار میلیارد تومان می‌رسید که در حال حاضر 20 هزار میلیارد تومان عملکرد 88 در خوشبینانه‌ترین حالت خواهد بود، در حالی که قرار بود این بودجه به 40 هزار میلیارد تومان برسد.
ثروتی افزود: در شرایط کنونی بودجه جاری دولت نسبت به پیش‌بینی برنامه چهارم دو برابر شده، اما بودجه عمرانی برعکس کاهش یافته و هر چه نمایندگان اصرار کردند، قیمت نفت در بودجه کاهش پیدا کند، برعکس وابستگی بودجه به نفت افزایش پیدا کرد.
نماینده بجنورد افزود: حرف ما به دولت این است که دولت از جای دیگر غیر از نفت درآمد کسب کند و در بودجه خرج کند اما یکباره متوجه شدیم وابستگی بودجه جاری به نفت به 75 درصد رسیده و قیمت هر بشکه نفت از 37.5 دلار سال جاری به 65 دلار برای سال آینده افزایش یافته است.
وی در مورد صحن مجلس و احتمال عدم تصویب این رقم گفت: متأسفانه نمایندگان مجلس گرفتار مسائل منطقه انتخابیه خود هستند و معمولا آنچه را کمیسیون تلفیق تصویب می‌کند در صحن مجلس به آن رأی می‌دهند.
ثروتی در پاسخ به این سوأ‌ل که با توجه به قول‌های نمایندگان به مردم حوزه انتخابیه خود مبنی بر اجرای پروژه‌های مختلف عمرانی چه سهمی در افزایش بودجه عمرانی دولت دارد گفت: نمایندگان در حوزه انتخابیه خود واقعا مشکلات مردم را می‌بینند و از دولت می‌خواهند نسبت به اجرای پروژه‌های عمرانی منطقه‌ای اقدام کنند اما استدلال اصلی نمایندگان این است در بودجه عمرانی باید به دولت کمک کنند تا پیشنهاد دولت در بودجه عمرانی دچار چالش نشود.
ثروتی افزود: از رقم 28 هزار میلیارد تومان پیشنهاد دولت در بودجه 88 در حال حاضر با گذشت 11 ماه فقط 14 هزار میلیارد تومان جذب شده است.
ثروتی گفت: استدلال نمایندگان در مخالفت با نفت 65 دلاری این است که باید قیمت نفت کمتر از آن تصویب شود و اگر درآمد اضافه برای دولت حاصل شد وارد صندوق توسعه ملی شده و در صورتیکه دولت با کسری بودجه در طرح‌های عمرانی مواجه شد می‌تواند متمم بودجه را اصلاحیه به مجلس ارائه کند اما بهتر است بودجه از همان ابتدا با نظم مالی به تصویب برسد.
عضو کمیسیون تلفیق در مورد حساب ذخیره ارزی گفت: منابع و تعهدات حساب ذخیره ارزی با تشکیل صندوق توسعه ملی به آن صندوق منتقل می‌شود و در حال حاضر نه تنها منابعی ندارد که بلکه دو میلیارد دلار نیز تعهد به همراه خود دارد.
ثروتی خاطرنشان کرد: طبق قانون سیاست‌های برنامه پنجم 20 درصد درآمدهای فروش نفت و گاز واریز صندوق توسعه ملی می‌‌شود که در لایحه بودجه نیز پیش‌بینی شده است.
ثروتی در مورد بودجه منطقه‌ای گفت: متاسفانه مناطق مختلف کشور به گونه‌ای نگه‌داشته که مصداق ظلم بالسویه مانند عدل است در مورد آن‌ها مصداق پیدا کرده و هنوز با وجود همه شعارهای عدالت‌خواهی دولت بودجه به صورت عادلانه توزیع نمی‌شود و هر کس زورش بیش بودجه‌اش بیشتر خواهد شد.
عضو کمیسیون تلفیق افزود: بنده در کمیسیون تلفیق در مخالفت با بودجه دولت صحبت کردم زیرا علیرغم شعار عدالتخواهی دولت به آن عمل نشده و بودجه متوازن نیست.
وی تأکید کرد: نمایندگان اگر در مورد منطقه انتخابیه اصرار دارند که طرح‌های عمرانی ایجاد شود حق دارند زیرا هنوز شاخصی از طرف دولت برای بودجه منطقه‌ای ارائه نشده و بودجه منطقه‌ای واقعا بستگی به قدرت چانه‌زنی نماینده هر منطقه دارد و این نشان می دهد شاخص و معیار روشنی مبنی بر آمایش سرزمین از طرف دولت تعیین نشده است.
ثروتی تصریح کرد: الان هم معتقدم دولت بودجه‌های عمرانی را به طور عادلانه توزیع نمی‌کند و این روزها نمایندگان در به در دنبال کارشناسان معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی هستند تا بودجه بیشتری برای منطقه خود جذب کند.
وی افزود: در حال حاضر برنامه روشنی برای بودجه منطقه‌ای وجود ندارد و این یکی از چالش‌های مهم دولت در بودجه بندی منطقه‌ای است.
وی افزود: از طرفی نمایندگان چون به توزیع عادلانه بودجه اعتمادی ندارند همیشه نسبت به بودجه عمرانی اعتراض دارند زیرا شاخص و معیار مشخصی وجود ندارد.
نماینده بجنورد گفت: به عنوان مثال آبرسانی به بجنورد مرکز استان خراسان شمالی از سد شیرین دره سه سال از برنامه اجرایی عقب افتاده و قرار بود تا پایان سال 89 به اتمام برسد اما هنوز با وجود اینکه دو بار رئیس جمهور به خراسان شمالی سفر کرده و قول داده آب آشامیدن بجنورد را تأمین کند اما هنوز این پروژه 40 درصد نیز پیشرفت نداشته است.
ثروتی افزود: اگر مرکز استان دارای مشکل تأمین آب آشامیدنی است و هنوز مردم آب آلوده به آرسنیک و سایر فلزات سنگین را مصرف می‌کنند و در برخی مناطق شهر بجنورد با دبه‌های پلاستیکی آب برمی‌دارند وای به حال روستاهای دور افتاده و شهرهای کوچک.
وی افزود: مردم توان خرید آب معدنی برای آشامیدن ندارند و فعلا از چشمه بش‌قارداش برای شهر بجنورد لوله‌کشی شده و مردم با دبه پلاستیکی آب برمی‌دارند.
عضو کمیسیون تلفیق گفت: قرار بود در بودجه امسال 30 میلیارد تومان برای آبرسانی به بجنورد اختصاص یابد اما 18 میلیارد تومان پیش‌بینی کردند سال گذشته 30 میلیارد تومان پیش‌بینی شد که فقط 15 میلیارد تومان اختصاص دادند و معلوم نیست سال آینده که 18 میلیارد تومان پیش‌بینی شده حداکثر 9 تا 10 میلیارد تومان اختصاص یابد.
ثروتی خاطرنشان کرد: در جدول 12 لایحه بودجه در حالیکه 400 طرح عمرانی با نیاز 10 هزار میلیارد تومان پیش‌بینی شده اما برای همه این طرح ها فقط 400 میلیارد تومان یعنی حدود یک بیست و پنجم قرار داده شده است.
وی افزود: متأسفانه افزایش غیر واقعی بودجه‌های عمرانی در ابتدای سال و عدم تحقق واقعی آن در طول سال باعث شده طرح‌های عمرانی نیمه‌ تمام رو به افزایش بوده و این چه ثمری دارد که دولت به طور مرتب طرح جدید شروع کرده و آنها را به اتمام نرساند.
نماینده بجنورد گفت: طرح احداث دانشکده پزشکی در بجنورد 14 سال بصورت نیمه تمام رها شده و هنوز به بهره‌برداری نرسیده اما عمر مفید ساختمان به پایان رسیده است.
ثروتی افزود: در جلسه کمیسیون تلفیق قیمت هر دلار 985 تومان تصویب شد و پیشنهاد هزار و 50 تومانی رأی نیاورد زیرا گرچه افزایش قیمت دلار به نفع صادر کننده است اما به ضرر وارد کننده تمام می‌شود و سالانه حدود 70 میلیارد دلار واردات انجام می‌شود که 80 درصد آن را کالای سرمایه‌ای و واسطه‌ای تشکیل داده و افزایش قیمت آن به معنی افزایش هزینه تولید و تورم ناشی از آن خواهد شد.
ثروتی گفت: از مضرات دلار گران این است که قدرت پول ملی کاهش یافته و پول ضعیف می‌شود لذا نمایندگان همان پیشنهاد 985 تومانی دولت را تصویب کردند.
عضو کمیسیون تلفیق در مورد صندوق توسعه ملی گفت: پیش‌بینی برداشت منابع توسط دولت برای بودجه‌های عمرانی از این صندوق غیرقانونی است و باید دولت درآمدهای جایگزین ایجاد کند که پیشنهادهای درآمدی از سوی نمایندگان برای دولت ارائه شد از جمله اینکه عوارض شهرداری و نوسازی یک در هزار به مبلغ یک و نیم در هزار افزایش یافت و همچنین عوارض واردات خودرو و 5 درصد دریافتی برای صدور گواهینامه و گذرنامه به شهرداری‌ها اختصاص می‌یافت که از مبلغ 50 هزار تومان هر گواهینامه 2 هزار و 500 تومان سهم شهرداری خواهد بود.
وی تأکید کرد: دولت بودجه‌ای ندارد که به شهرداری‌ها بپردازد و چاره‌ای نیست جز اینکه عوارض مختلف را برای شهرداری بالا ببرد.
عضو کمیسیون تلفیق افزود: در اروپا 75 درصد بودجه از مالیات و عوارض و در ایران 25 تا 30 درصد از مالیات کسب می‌شود و از رقم 120 هزار میلیارد تومان بودجه دولت 39 هزار میلیارد تومان از عوارض و مالیات بدست می‌آید این در حالیست که طبق قانون برنامه چهارم باید دست کم 50 درصد بودجه از مالیات به دست بیاید که محقق نشده است.
ثروتی در مورد توازن منطقه‌‌ای در بودجه گفت: متاسفانه توازن منطقه‌ای و آمایش سرزمین رعایت نشده و در 10 ماه گذشته هیچ پولی برای توازن منطقه‌ای نداده‌اند و گرچه بودجه آن افزایش یافته اما در عمل تخصیص پیدا نکرده است.
نماینده بجنورد گفت: شاخص توسعه در استان‌های مختلف متفاوت است و در خراسان شمالی در بخش راه روستایی 30 سال از متوسط کشور عقب‌تر است همچنین در شاخص بهداشت، مخابرات، آب روستایی نیز عقب‌ماندگی به چشم می‌خورد.
ثروتی با اشاره به اینکه شاخص توزیع بودجه باید روشن شود گفت: بعنوان مثال دولت اعلام کرده همه روستاهای بالای 20 خانوار کشور برق دار شوند و این اجرا شده که شاخص مناسبی است اما برای آب روستایی در برخی استان‌ها تا 90 درصد و در برخی فقط 20 درصد روستاها از آب آشامیدنی بهداشتی برخوردارند.
عضو کمیسیون تلفیق با اشاره به اصل 48 قانون اساسی گفت: توسعه متوازن مناطق باید به درستی اجرا شود از طرفی آمایش سرزمین توسط دولت طراحی نشده و قرار بود آمایش سرزمین تهیه شود.
ثروتی افزود: متأسفانه دولت دچار روزمرگی شده و طرح‌های تسکین دهنده برای پروژه‌های عمرانی دنبال می‌شود که هر دولتی با سلیقه خاص نسبت به پروژه‌های عمرانی نگاه می‌کند.