حالا خبرها حکایت از آن دارد که که قرار است به زودی درخچههای گردویی تولید شده که علاوه بر مقاوم بودن به سرما خشک نیز نشود موضوعی که موجب شد تا رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان اردبیل با اشاره به سرمازدگی محصول گردو و تلاش برای تولید گونه مقاوم برای معرفی به باغداران اعلام کند: «تحقیقات خوبی را با کشور ترکیه آغاز کردیم تا با معرفی ۱۷ گونه نهال و گل بتوانیم خیال کشاورزان را از بابت سرمازدگی و دغدغههای مربوط به تولید محصول گردو آسوده کنیم.»
ازمجموع چهار هزار و ۲۰۰ هکتار باغهای گردویی که در اردبیل وجود دارد، ۲ هزار و ۵۰۰ هکتار سهم شهرستان است به طوری که این شهرستان بیشترین سهم تولید این محصول کشاورزی در استان را به خود اختصاص داده است. علاوه بر این سالانه بیش از ۳۴ هزار تن انواع محصولات باغی از بیش از ۴۰ هزار هکتار باغهای میوه مناطق سردسیری و نیمه گرمسیری استان تولید میشود و شهرستان خلخال با برخورداری از هفت هزار و ۳۰۰ هکتار باغهای میوه سهم قابل توجهی در تولیدات باغی این استان به ویژه محصول گردو به خود اختصاص داده است.
معاون بهبود تولیدات کشاورزی جهاد کشاورزی استان اردبیلبا اشاره به وضعیت سرمازدگی وخسارت وارده به با غات گردو میگوید: «استان اردبیل دارای پنج هزار بهرهبردار گردو بوده که در سالهای اخیر به دلیل سرمازدگی محصول در هر دو سال یک بار که به دلیل وقوع پدیده سرمای دیررس بهاره در استان اتفاق میافتد، دچار خسارات شدید مالی میشوند.» احمد شهریار میافزاید: «استفاده از تکنولوژی روز دنیا برای کاهش خسارات ناشی از سرمازدگی باغهای گردو ضروری بنظر میرسد.»
این موضوع درحالی است که برگزاری نخستین همایش سرشاخه زنی گردو در خلخال و قطب تولید محصول گردوی استان با حضور پرفسور ییلماز از دانشمندان معروف در زمینه محصول گردو با هدف بهره مندی بهره برداران گردوی استان اردبیل از آخرین تکنولوزی روز دنیا برای کاهش آسیبهای طبیعی و نیز افزایش راندمان این محصول صورت میگیرد.
کاشت گردوی مقاوم به سرما در اردبیل
ازْآنجا که تغییرات دما میتواند به درختان میوه خصوصا گردوی تولیدی آسیب برساند لذا این مهم موجب شده تا کارشناسان با استفاده از فن آوریهای جدید به فکر حل این مشکل باشند که دراین میان میتوان نامی از استان اردبیل دراین زمینه برد. رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان اردبیل با اشاره به سرمازدگی محصول گردو و تلاش برای تولید گونه مقاوم برای معرفی به باغداران داین خصوص میگوید: «تحقیقات خوبی را با کشور ترکیه آغاز کردیم تا با معرفی ۱۷ گونه نهال و گل بتوانیم خیال کشاورزان را از بابت سرمازدگی و دغدغههای مربوط به تولید محصول گردو آسوده کنیم.»
خلیل نیکشاد میافزاید: «با توجه به کسب تجربه موفق مقابله با پدیده طبیعی سرما زدگی باغهای گردو در کشورترکیه، با انتقال آخرین یافتههای علمی و تکنولوژی روز دنیا در بحث سرشاخه زنی درختان انتظار میرود سطح باغهای گردوی خلخال که در معرض هیجانات طبیعی بیشتری نسبت به ترکیه قرار دارند از ۲ هزار و ۵۰۰ هکتار فعلی با ۱۰ برابر افزایش به ۲۵ هزار هکتار در آینده افزایش یابد.»
سرمازدگی ۲۰۰ هکتار از باغات گردو بروجرد وتوسرکان
بهار سال گذشته بود که سرما ناگهانی موجب وارد آمدن خسارتهای بسیاری به باغات گردو در برخی از استان های کشور از جمله لرستان وهمدان شد موضوعی که باعث گردید تا بر اثر سرما زدگی و کاهش دما ۲۰۰ هکتار از باغات گردو در مناطق کوهستانی بروجرد دچار خسارت شدند. مدیر جهاد کشاورزی بروجرد با تایید این موضوع دراین خصوص گفت:: «طی چند روز گذشته دمای هوای بروجرد کاهش یافت و کاهش دما و سرما زدگی در اواخر فروردین سبب شد تا به ۲۰۰ هکتار از باغات گردو در مناطق کوهستانی خسارت وارد شود.»
رضا امینی، با اشاره به این که سرما زدگی به ۳۰ درصد باغات گردو خسارت وارد کرد افزود: «این میزان خسارت باعث کاهش ۱۲۰ تن محصول گردو خواهد شد که ارزش ریالی آن ۲۴ هزار میلیون ریال است.» امینی بیان کرد: «سطح باغات بارور گردو در شهرستان بروجرد حدود ۱۸۰۰ هکتار با پیش بینی تولید حدود ۳۶۰۰ تن محصول بوده که خسارت وارد شده به حدود ۱۱ درصد سطح زیر کشت بوده است.» ازآنجا که تویسرکان با برخورداری از بیش از پنج هزار و ۵۰۰ هکتار باغهای گردو و تولید سالیانه حدود ۱۶ هزار تن از این محصول آن هم از نوع مرغوب، پایتخت طلای سبز ایران نامیده میشود و با تلاشهای انجام شده به سمت تبدیل شدن به مرکزی برای توزیع نهال گردو در کشور و شاید منطقه غرب آسیا در حرکت است، لذا هرگونه آسیب رسیدن به درختان گردی آن مب تواند باغداران را دچار معضل کند.
فروردین ماه سال گذشته بود که سرمای ناگهانی بهاره بیش از ۸۰ میلیارد تومان به باغات گردوی تویسرکان خسارت وارد کرد. مدیر جهاد کشاورزی توسرکان نیز با تایید این موضوع گفت: «با بررسیهای انجام شده از کل باغات مشخص شد که به طور میانگین ۴۰ درصد از سه هزار هکتار باغات شهرستان، دچار سرمازدگی شدند.» مسعود اکبری افزود: «ا لبته میزان خسارت در رقمهای اصلاح شده، چندلر و یا باغاتی که سرشاخه کاری در آنها انجام شده بود، بسیار کمتر و حتی صفر بوده است».
بالارفتن میزان تولید گرد و در کشور
از آنجا که ایران سومین تولیدکننده گردو در جهان به شمار میرود لذا این مهم میطلبد تا برای تولید بیشتر وبا کیفیت گامهای خوبی را دراین زمینه برداشته شود. در حال حاضر عملکرد گردو در ایران ۱.۵ تا ۲.۵ تن در هکتار است. مدیرکل دفتر امور میوههای سردسیری و خشک معاونت باغبانی دراین خصوص میگوید: «باغات از سال گذشته در کشور آغاز شده است، اظهار داشت: برای تحقق این هدف، باغات مادری گردو در همدان و کرمانشاه برای دستیابی به اندام تکثیری در سطح ۲۰ هکتار در این استانها احداث شد.» شکراله حاجی وند میافزاید: «در استانهای خراسان رضوی، اردبیل و کردستان باغات مادری تامین کننده اندام تکثیری گردو نیز به میزان یک هکتار در هر یک از این استانها احداث شده است.»
وی تصریح میکند: «سرشاخه کاری گردو به منظور جلوگیری از خسارت سرما و ارتقای سطح اقتصادی باغات گردو انجام میگیرد». از آنجا که باغات گردو در ایران اغلب بذری هستند و از این رو عملکرد این باغات نسبت به میانگین جهانی کمتر است؛ لذا استفاده ازسرشاخه کاری، از ارقام تجاری که عملکرد بالایی دارند و در برابر تنشهای اقلیمی نسبت به ارقام بذری، مقاوم ترند باید مورد استفاده قرار گیرند. چرا که از ارقام بومی کشور نیز در بعضی استانهای کشور استفاده میشود. مدیرکل دفتر امور میوههای سردسیری و خشک معاونت باغبانیبا اشاره به برنامه ریزی برای اصلاح و نوسازی ۱۰ هزار هکتار از باغات گردو در کشور در سال ۹۷ خبر داد بیان میکند: «عمده اصلاح و نوسازی شامل مدیریت کف باغ و سرشاخه کاری است.»
حاجی وند تصریح میکند: «در سال ۹۷ نزدیک به ۲ هزار هکتار توسعه باغات گردو در کشور خواهیم داشت که به طور عمده جایگزین باغات درجه ۳ میشوند.» وی سطح باغات گردو در کشور را ۱۵۷ هزار هکتار عنوان کرد ه. وادامه میدهد: «از این سطح در سال ۹۲ حدود ۲۶۰ هزار تن گردو تولید شد.» درحالی که سطح باغات گردو در جهان را ۱.۲ میلیون هکتار است میزان تولید ۳ میلیون تن است ایران از نظر سطح کشت باغات گردو مقام دوم و به لحاظ تولید مقام سوم جهان را در اختیار دارد. سپس چین با ۴۲۵ هزار هکتار و آمریکا با ۱۱۰ هزار هکتار به ترتیب رتبههای نخست و سوم را به لحاظ سطح زیر کشت به خود اختصاص دادهاند. چین با تولید سالانه ۱.۶ میلیون تن و آمریکا ۵۱۸ تن گردو در جایگاه نخست و دوم تولید هستند.