نويسنده: سلیمه محمدی
تک بازاری و تک محصولی
صادرات به تجارت استان اردبیل ضربه وارد کرده به طوری که 70 درصد تجار استان با کشور
آذربایجان کار میکنند در حالی که اقتصاد آذربایجان ضعیف بوده و با افت ارزش پول آذربایجان
روبهرو هستند. دبیر اتاق بازرگانی صنایع، معادن و کشاورزی استان اردبیل دراین مورد
به "جوان" گفت: «امسال آمار صادرات استان اردبیل از ۱۵ میلیون دلار در مدت مشابه سال گذشته به
۱۰ میلیون دلار کاهش یافته است.»
حسین وثوقی ایرانی
اظهار داشت:«آمار تجارت خارجی استان اردبیل در سال گذشته نشان میدهد که 41 درصد ارزش
صادرات استان نسبت به سال 94 کاهش یافته ولی میزان صادرات چمدانی استان اردبیل 302
درصد افزایش داشته است.» وی گفت:«بیشترین مقاصد صادراتی محصولات
استان به کشورهای عراق و آذربایجان بوده و بیشترین مبادی واردات نیز از کشورهای ترکیه
و آلمان بوده و نکتهای که قابل توجه است اینکه آمار صادرات نه تنها در استان اردبیل
بلکه در کل کشور در حدود 10 درصد کاهش یافته است.»
وثوقی بیان کرد:«از
جمله دلایل کاهش حجم صادرات کشور میتوان به افزایش روزافزون قیمت تمامشده کالاهای
ایرانی، تثبیت نرخ ارز با وجود تورم انباشته سالهای اخیر، عدم پرداخت مشوقهای صادراتی
و برند ضعیف کالاهای ایرانی اشاره کرد.» وی افزود:«از جمله دلایل کاهش صادرات از
استان اردبیل نیز تکبازاری و تکمحصولی بودن صادرات استان، کاهش ارزش پول ملی آذربایجان
و صدور کالاهای استان از دیگر گمرکات کشور است که این عوامل برای کاهش حجم صادرات استان
اردبیل احصا شده است.»
فقدان تنوع کالایی و بازار
عضو هیئت نمایندگان
و معاون اتاق بازرگانی صنایع، معادن و کشاورزی استان اردبیل در این مورد گفت:« صادرات
استان اردبیل نیز به تبعیت ازاقتصاد کلان کاهش پیدا کرده چون صادرات در کل کشور کاهش
پیدا کرده است صادرات استان اردبیل نیز به لحاظ فقدان تنوع کالایی و تنوع بازار از
طرف دیگر افزایش تمام شده قیمت محصولات تولیدی متاثر از شرایط حاکم و از طرفی ثابت
بودن قیمت در بازار هدف تاثیر میپذیرد.»
شاهی زارع بیان کرد:«
سال 95 نسبت به سال 94 کاهش 26 درصدی در سهم صادرات در استان اتفاق افتاده که این سهم
بیشترین کالا به سیبزمینی اختصاص یافته است و کشور هدف از جمله آذربایجان روز به روز
حجم و میزان تولید داخلی را افزایش میدهد و بر اساس سیاست کلان نمیخواهد منابع تامین
سیبزمینی به یک کشور محدود باشد.»
وی تصریح کرد:«طبیعتا
حضور رقبا در بازار هدف با قیمت مناسبتری نسبت به قیمت تمام شده محصول ایران باعث
میشود بازار در اختیار رقبا قرار بگیرد اگر این حضورها تثبیت شود باید از ابزار پرداخت
یارانه و مشوقهای صادراتی برای تعادل و تثبیت قیمت استفاده شود در غیر اینصورت رقبا
به نوعی با استفاده از معافیتهای گمرکی تعرفه cas و تولید در مناطقی که شرایط اقلیمی درآن
کشورها نسبت به شرایط اقلیمی ما فراهمتر است انجام میشود.»
شاهی زارع گفت:«
برای جبران بخشی از زیان حاصله از تثبیت نرخ ارز در امر صادرات نیاز به مشوقان و حمایت
کنسولی و قضایی مسئولان و تامین نقدینگی ارزان قیمت برای تولید کننده و صادر کننده
و پرداخت جوایز صادراتی است.»
محدودیت گمرکی مانع
گسترش صادرات
تنها گمرک صادراتی
استان اردبیل گمرک بیلهسوار است که انجام برخی اقدامات از سمت جمهوری آذربایجان، صادرات
از این گمرک را با مشکل مواجه کرده است. دولت آذربایجان محدودیتهایی را برای گمرک
بیلهسوار ایجاد کرده است و این گمرک را به صورت حیاط خلوتی برای خود قرار دادهاند
تا عبور و مرور کامیونهای ترانزیتی آنها که به مقصد نخجوان حرکت میکنند، آسان شود.
بهروز پورسلیمان، نایب رییس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی اردبیل
در این باره به "جوان" میگوید: « یکی از این محدودیتها دریافت تعرفه گمرکی
چندین برابر گمرک آستارا و انجام بازرسیها و سختگیریهای بیمورد درباره انتقال برخی
کالاها است، تا رانندگان به عبور از گمرک آستارا ترغیب شوند. همچنین مسئله دیگر، صدور
ویزا برای ایرانیها در قبال دریافت مبلغی با مراجعه به تبریز و تهران است، در حالیکه
آذریها برای ورود نیاز به ویزا ندارند.»
وی میافزاید:« محصولات عمده صادراتی از استان سیب زمینی، مصنوعات پلاستیکی
و سنگهای ساختمانی و تزئینی و کشورهای هدف آذربایجان، گرجستان و روسیه است و شاید
بازار ارمنستان و ترکیه نیز به عنوان مقاصد صادراتی بعدی باشند.»
رییس کمیسیون تجارت
خارجی اتاق بازرگانی اردبیل یکی از موانع صادرات را توجه نکردن به بستهبندی و سورتینگ
محصول صادراتی دانسته و میافزاید: «در واحدهای تولیدی و صنعتی باید مدیریت از مالکیت
جدا شود و مدیریت این واحدها، کارشناسان بازاریابی و صادرات استخدام کنند که پس از
بستهبندی مناسب محصولات با بازاریابی در بازار عرضه شوند. بالا رفتن قیمت تمامشده
کالاهای صادراتی به دنبال هدفمندی یارانهها و پرداخت نشدن یارانه واحدهای تولیدی نیز
از مشکلاتی است که برسر راه صادرکنندگان قرار دارد.»
پورسلیمان با بیان این مطلب مي گويد: «هزینههای بیمه، سوخت، برق، آب
و... به قیمت تمام شده کالاهای صادراتی اضافه میشوند و قدرت رقابت را از صادرکننده
سلب میکنند.»
نایب رییس اتاق بازرگانی،
صنایع، معادن و کشاورزی اردبیل، اختصاص بسته حمایتی واقعی از سوی دولت برای صادرات
را از انتظارات بخش خصوصی برشمرده و اظهار میکند: «جوایز صادراتی که حذف شدهاند باید
دوباره به صادرکنندگان تعلق گیرد و دولت بدهیهای گذشته را به تولیدکنندگان و صادرکنندگان
پرداخت کند.» وی مي افزايد:«سازمان توسعه تجارت نیز کاربرد و نفعی برای صادرکنندگان
ندارد و یارانهای برای حضور واحدهای تولیدی و صادراتی در نمایشگاههای خارجی پرداخت
نمیکند و حمایتی برای بازاریابی کالاهای صادراتی نیز انجام نمیدهد.»
