جوان آنلاین: چهار دهه پس از شکلگیری تعاونیها با هدف ساماندهی سرمایههای خرد، ایجاد فرصت برای نیروهای متخصص فاقد سرمایه و کاهش بیکاری، امروز کارنامه این بخش در خراسانجنوبی تصویری روشن از نقشآفرینی اقتصاد مردمی ارائه میدهد. بیش از هزار تعاونی فعال، ایجاد صدها فرصت شغلی در سال گذشته، حضور در بازارهای صادراتی و ورود به حوزههایی همچون انرژیهای تجدیدپذیر و ساخت مسکن، نشان میدهد؛ مدل تعاونی همچنان یکی از ابزارهای کارآمد توسعه منطقهای است. آماری که از ایجاد ۷۸۹ شغل جدید در یک سال حکایت دارد، تنها بخشی از ظرفیت این شبکه اقتصادی است که اکنون به یکی از پایههای رونق تولید و اشتغال در استان تبدیل شده است.
تعاونیها با فلسفه تجمیع سرمایههای کوچک و تبدیل آن به فعالیتهای مولد اقتصادی شکل گرفتند؛ مدلی که طی سالها توانسته برای نیروهای متخصص و جویای کار بستری مطمئن فراهم کند. در خراسان جنوبی این رویکرد به شکل عینی قابل مشاهده است.
در حال حاضر هزارو ۲۱۴ تعاونی فعال در استان فعالیت میکنند که در بخشهای تولیدی، توزیعی و خدماتی حضور دارند. این مجموعهها طی سالهای اخیر زمینه اشتغال ۱۲ هزارو ۱۴۹ نفر را فراهم کردهاند. بیشترین تمرکز فعالیت تعاونیها در حوزه خدمات، صنعت و کشاورزی است؛ حوزههایی که نقش مستقیمی در معیشت مردم استان دارند.
غلامرضا اشرفی، مدیرکل تعاون کار و رفاه اجتماعی خراسان جنوبی با اشاره به عملکرد یکساله این بخش میگوید: طی سال گذشته ۷۸۹ فرصت شغلی در بخش تعاون استان ایجاد شده که این رقم نشاندهنده ظرفیت بالای تعاونیها در توسعه اشتغال پایدار است.
در کنار اشتغالزایی، آموزش و توانمندسازی نیز به عنوان یکی از محورهای جدی فعالیت تعاونیها دنبال میشود. سال گذشته بیش از ۲۶ هزارنفرساعت آموزش برای مدیران و فعالان این بخش برگزار شد؛ آموزشهایی که با هدف بهبود فضای کسبوکار، ارتقای مهارتهای مدیریتی و اجرای صحیح قوانین انجام گرفت.
حضور فعال در بازارها
یکی از شاخصهای سنجش موفقیت بنگاههای اقتصادی، توان حضور در بازارهای رقابتی است. بررسیها نشان میدهد؛ مجموعههای تعاونی در مقایسه با بسیاری از واحدهای مشابه، از بازدهی و انسجام بیشتری برخوردارند و در حوزه صادرات نیز عملکرد قابل توجهی داشتهاند.
در ماههای اخیر ۱۳ تعاونی خراسانجنوبی در نمایشگاههای داخلی حضور یافتهاند؛ حضوری که به توسعه بازار فروش و معرفی توانمندیهای تولیدی استان کمک کرده است. افزون بر این، تعاونیهای استان توانستهاند بیش از ۳۰ میلیوندلار صادرات مستقیم و غیرمستقیم در بخشهای کشاورزی، صنعت و خدمات ثبت کنند.
این آمار بیانگر آن است که تعاونیها صرفاً واحدهای کوچک محلی نیستند، بلکه میتوانند در زنجیره تولید تا صادرات نقشآفرینی کنند و سهمی در ارزآوری و توسعه تجارت منطقهای داشته باشند.
انرژی خورشیدی در دست مردم
در سالهای اخیر، مسئله ناترازی انرژی به یکی از چالشهای جدی کشور تبدیل شده است. خراسانجنوبی با بهرهگیری از ظرفیت اقلیمی خود از جمله استانهایی است که به سمت توسعه انرژیهای تجدیدپذیر حرکت کرده و تعاونیها در این مسیر نقش فعالی بر عهده گرفتهاند.
ورود تعاونیها به حوزه احداث نیروگاههای خورشیدی، گامی مهم در پیوند اقتصاد مردمی با امنیت انرژی محسوب میشود. در حال حاضر ۲۷ شرکت تعاونی در زمینه احداث نیروگاههای خورشیدی در استان فعالیت دارند و مجموع تولید برق خورشیدی در قالب تعاونیها به ۱۱ مگاوات رسیده است.
مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان با اشاره به این اقدامات اعلام کرده است که تعاونیها در شهرستانهایی مانند طبس و قائنات پروژههای مؤثری اجرا کردهاند و همین عملکرد موجب کسب رتبه برتر کشوری در این حوزه شده است.
توسعه نیروگاههای خورشیدی علاوه بر کمک به تأمین انرژی، درآمد پایدار برای اعضا ایجاد کرده و نمونهای عملی از مشارکت مردم در حل چالشهای زیرساختی به شمار میرود.
گامهای جدی در ساخت مسکن
مسکن همواره یکی از دغدغههای اصلی خانوارها بوده است. تعاونیهای مسکن در خراسانجنوبی با هدف کاهش هزینهها و تسریع در فرایند ساخت، نقش مهمی در پاسخ به این نیاز ایفا کردهاند.
در حال حاضر ۲ هزارو ۶۵۸ واحد مسکونی تعاونیساز در استان در دست احداث است که بیش از ۲ هزارو واحد آن در شهر بیرجند قرار دارد. این حجم ساختوساز نشان میدهد؛ مدل تعاونی همچنان میتواند راهکاری عملی برای تأمین مسکن اقشار مختلف باشد.
کارنامه تعاونیها در خراسانجنوبی نشان میدهد؛ اقتصاد مشارکتی، اگر با برنامهریزی، آموزش و نظارت همراه شود، قادر است در حوزههایی از اشتغال و صادرات گرفته تا انرژی و مسکن نقشآفرینی کند. تجربه این استان گواه آن است که تجمیع سرمایههای خرد و مدیریت جمعی، همچنان یکی از مسیرهای مؤثر برای توسعه منطقهای و تقویت بنیانهای اقتصادی کشور است.
