رودخانه شمال مشهد پر از فاضلاب صنعتي و خانگي است

تهديد سلامت مشهدي‌ها با «کشف رود»

رودخانه کشف رود واقع در شمال شهر مشهد از قدمت تاريخي برخوردار است و روزگاري نقش جاده ابريشم را ايفا مي کرد، اما حالا با گذشت زمان و در اثر بي توجهي به ارزش نهفته در دل اين رودخانه، به دشمني براي سلامت انسانها تبديل شده است. اين رودخانه که زماني بسترساز تمدن در خراسان بود حالا به بستري براي پساب هاي صنعتي و فضولات حيواني و انساني و بلاي جان انسان ها تبديل شده است، تا آنجا که حالا نام سمي ترين رودخانه ايران را با خود يدک مي کشد.

چند سالي مي شود که کارگاه هاي صنعتي و کارخانه هاي کوچک و بزرگ در حاشيه رودخانه کشف رود ايجاد شده و بستر اين رودخانه به فضايي براي پسماندهاي اين کارخانه ها و صنايع تبديل شده است. علاوه براين وجود فاضلاب‌های انسانی موسوم به فاضلاب خاکستری در کنار آلاينده هاي حاصل از فعاليت اين صنايع این رودخانه را به کلکسیون مواد سمی تبدیل کرده اند که نه تنها از زيبايي اين رودخانه چيزي باقي نگذاشته بلکه به عاملي براي تهديد جان انسانها تبديل شده است.

گذشته از زشتي چهره مناطق حاشيه اي اين رودخانه و بوي تعفن حاصل از آلودگي آن، موضوعي که حالا بيش از پيش سبب نگراني شده ، آبياري زمين هاي کشاورزي حاشيه کشف رود با آب آْلوده اين رودخانه تاريخي است. در حال حاضر بيش از دو هزار هکتار از زمین کشاورزی واقع در حاشیه رودخانه کشف رود مشهد به کاشت و پرورش گوجه، خیار، فلفل، بلال، شلغم، اسفناج و حتی زعفران اختصاص يافته و متاسفانه تمام محصولات اين منطقه با آبي سيراب مي شوند که حاوي مقدار زيادي فاضلاب وپسماندهاي صنعتي است. ناگفته نماند که اين مشکل مسئله ديروز وامروز نيست و سالهاست که اين خطر جان مشهدي ها را تهديد مي کند اما ظاهرا مسئولان از انجام اقدام موثر ناتوانند. دو سال پيش در پي هشدار برخي کارشناسان مبني بر آلودگي زمين هاي سبزي و صيفي حاشيه رودخانه، تخريب زمين هاي سبزي کاري با لودر و چينش و دور ريختن محصولات اين زمين ها به عنوان يک اقدام در جلوگيري از افزايش اعتراض ها و البته انتشار وسيع تر اخبار مربوطه انجام شد اما شواهد حاکي از آن است که پس از آن دوباره همه چيز به فراموشي سپرده شده و متوليان امر تنها به اظهار تاسف بسنده کرده اند.

علاوه بر اين، بسياري از دام هاي منطقه نيز از گياهان روييده در حاشيه رودخانه مذکور تغذيه مي کنند و استفاده شهروندان از گوشت اين دام ها مي تواند ايجاد و انتقال بيماري هاي خطرناک را محتمل کند. دو سال پيش اين موضوع در دستور کار استانداري خراسان رضوي قرار گرفت و حتي دست به دامان اهرم هاي قانوني شد و اداره کل محيط زيست استان و دانشگاه علوم پزشکي مشهد را موظف کرد تا مانع کشت هر نوع سبزي و صيفي در منطقه مذکور شوند اما عملا تا به امروز هيچ اقدامي براي تحقق اين دستورالعمل انجام نشده است!

خاطيان همچنان مي تازند

مي توان گفت از سال 92 تا نيمه دوم امسال رسيدگي به آلودگي آب رودخانه کشف رود به دست فراموشي سپرده شد تا اينکه بالاخره رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست کشور در مهرماه سال جاری برای حاشیه نشیان این رودخانه خط و نشان کشید و گفت: اجازه نمی‌دهیم شهرک‌های صنعتی پساب آلوده خود را وارد رودخانه کشف رود کرده و اين رودخانه تاريخي را به کانال فاضلاب تبديل کنند. با اين حال گزارش هاي رسيده حاکي از آن است که تا به امروز ساکنان حاشيه اين رودخانه توجهي به اين ممنوعيت ها نکرده و کارخانه ها و صنايع همچنان پسماندهاي خود را روانه اين رودخانه کرده و بستر کشف رود همچنان مقصد زباله هاي صنعتي و خانگي و فاضلاب هاي منازل مسکوني است. پس از آن مدیر بهداشت محیط و حرفه‌ای معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد اعلام کرد: بر اساس قانون، هرگونه آبیاری محصولات خام کشاورزی با فاضلاب ممنوع است و با متخلفان با قاطعيت برخورد مي شود. هادی صفدری با بيان اينکه هنوز ترکیب صنعتی یا خانگی بودن مایعات فاضلاب کشف رود تعیین نشده است افزود: استفاده از آن حتی به‌صورت تصفیه برای خاک و کشت محصولات ممنوع است. بنا به گفته صفدري در کارگروه نجات کشف رود از تمامی دستگاه‌های زیر ربط نمایندگانی حضور دارند تا به‌صورت مشترک تصمیمات منطقی و جدی جهت ساماندهی فاضلاب کشف رود بگیرند با اين حال شرايط موجود نشان دهنده عدم هماهنگي لازم و عزم مشترک بين محیط‌زیست، شهرداری، دانشگاه علوم پزشکی، فرمانداری و استانداری و حتی آب و فاضلاب براي رفع اين مشکل است. اظهارات حسین‌علی میرزایی دبير کارگروه نجات کشف رود مبني بر اينکه متأسفانه تاکنون دستگاه‌های مختلف عضو کارگروه کشف رود کوتاهی‌هایی داشته‌اند به خوبي نشان دهنده اين اهمال کاري هاست. در حالي که ميرزايي معقتد است شهرک‌های صنعتی و محیط‌زیست استان باید از ورود فاضلاب‌های صنعتی به رودخانه کشف رود جلوگیری کنند، اين ادارت هم توپ را به زمين سازمان هاي ديگري انداخته و با بهانه تراشي از زير با مسئوليت شانه خالي مي کنند.

دبير کارگروه نجات کشف رود همچنين اعلام کرد: ایجاد شبکه جمع‌آوری فاضلاب شهری در حاشیه کشف رود به‌منظور جمع‌آوری فاضلاب‌های خاکستری و فاضلاب‌های حاشیه‌ای این رودخانه یکی از اقدامات شرکت آب و فاضلاب برای نجات این رودخانه است که متأسفانه تاکنون اقدام قابل توجهی از سوي اين اداره صورت نگرفته است!