ابتدا خبر نابود شدن بخش زيادي از درختان ليموترش را شنيديم. پس از آن محصول گردوي اين استان بر اثر سرمازدگي و گسترش آفات با کاهش 50 درصدي روبهرو شد. اما هنوز غم از دست رفتن 2 محصول قبلي از دل کشاورزان و باغداران اين استان بيرون نرفته، محصول پسته اين استان هم گرفتار مصيبت خشکسالی و کمآبی شدید شده است.
******
اين صنعت که هر ساله سودي بالغ بر ۱.۲ تا ۱.۷ میلیارد دلار براي کشورمان داشت، نتوانست در توسعه استان نقشي ايفا کند و تنها منابع آبی و خاکی استان را به چالش کشید. اکنون مردم استان ماندهاند و منابع و ذخاير آبی که از بین رفته است. جالب اينجاست که از این صنعت حتی برای تأمین آب موردنیاز به منظور تداوم فعالیت کشاورزان و باغداران نیز سرمایهگذاری نشده تا کرمان به اين حال و روز گرفتار نشود. اکنون که مشکلات بر سر راه باغداران و کشاورزان کرماني قد علم کردهاند، پایتخت پسته جهان که ۸۰ درصد پسته ایران را تولید ميکرد ديگر امیدی به آینده ندارد. از اين رو برخی تاجران بزرگ ایران از بازار پسته و سرمایهگذاری در بخش معدن اعلام خروج کرده اند و اين نشان دهنده کمرونق شدن تجارت طلای سبز در آينده نه چندان دور است.
* توليدکنندگان پسته، چشم از کرمان ميبندند
رئیس اتاق بازرگانی ایران با ابراز نگراني و اشاره به افزايش کمآبي و خشکسالي در استان کرمان، ميگويد: چندسالياست که ميزان برداشت پسته در اين استان با افت تدريجي روبهرو بوده است. کشاورزان و تولیدکنندگان عمده محصول پسته هم با ديدن وضع موجود به فکر کشت پسته در استانهای دیگر افتادهاند که اين نشان دهند آينده تاريک و غمانگيزيست که به زودي براي کرمان رقم ميخورد. محصول پسته نه تنها به لحاظ اقتصادي مقرون به صرفه بود بلکه در زمينه اشتغالزايي نيز بسيار مفيد تلقي ميشد. در فصل برداشت پسته، زمینه اشتغال و روزمزدی هزاران نفر را فراهم ميشد. بطوریکه در اين فصل، باغهاي پسته یکی از بزرگترین مقصدهاي مهاجرت کارگران به استان کرمان بود.عباس سعیدی رئیس سازمان جهاد کشاورزی کرمان نیز ضمن اشاره به پیشبینی برداشت ۱۷۰ هزار تني محصول پسته در سال جاری ميگويد: ميزان محصول توليد شده امسال نسبت به سالهاي گذشته کاهش يافته است. متاسفانه خشکسالی و عوامل طبیعی از جمله سرمازندگی و گرمازدگی دلیل آسیب دیدن بخشی از محصول است و کشاورزان براي جلوگيري از ادامه اين روند کاهشي محصول بايد از روشهای نوین باغداری و آبیاری کمک بگيرند.عباس سعیدی ادامه ميدهد: رفسنجان، انار، کرمان، زرند، سیرجان، راور از جمله مهمترین تولیدکنندگان محصول پسته کشور هستند. اين محصول بیشترین میزان ارزآوری در کرمان را به خود اختصاص داده و درصدر کالاهای صادراتی قرار دارد با این وجود خشکسالی و کاهش کیفیت آب به مشکل اصلی تولید پسته در استان کرمان تبدیلشده است. بطوریکه نگرانیهایی برای تأمین آب موردنیاز در این بخش وجود دارد که باید چارهاندیشی شود.
* آمريکا جاي ايران را ميگيرد
همین چند سال قبل بود که تعدادي از تولیدکنندگان پسته کرمان و رفسنجان نخستین نهالهای پسته ایرانی را در دشتهای کالیفرنیا کاشتند و امروز پسته تولید آمریکا در کشورهای همسایه با قیمتی کاملا رقابتی با پسته ایران در حال فروش است. هرچند که پسته ترکیه و آمریکا از لحاظ طعم به پسته کرمان نمیرسد اما بازار پسته رفتهرفته از دست کشاورزان و تجار کرمانی خارج شده و ميشود. کشاورزان کرمانی هم با ديدن اين شرايط به فکر توسعه باغهای پسته در قم، اصفهان، خراسان رضوی، جنوبی و فارس افتادهاند.محمد زمانی، کارشناس اقتصادی در ارتباط با شرايط کنوني توليد پسته در کرمان، میگوید: چشمانداز بازار پسته در استان کرمان روشن نیست زیرا هرسال از سطح زیر کشت پسته کاسته میشود و میزان تولید محصول نیز افت میکند. متاسفانه کمبود آب و کاهش کیفیت آب ضربهای سهمگين به این صنعت زده و باعث تاسف است که متوليان هیچ آیندهنگری برای حفظ باغهای پسته انجام ندادهاند، آن هم درحالي که پستهکاران آمریکایی با آخرین فناوری روز هرسال به سطح زیر کشت خود میافزایند و بازارهای بیشتری را در اختيار میگیرند.اين کارشناس اقتصادی ميافزايد: به نظر میرسد با ادامه این وضعیت که آبي براي توليد پسته وجود ندارد، بهزودی اين صنعت با موانعي مواجه ميشود. سال گذشته ۲۲۰ هزار تن محصول در کرمان تولید شد و پیشبینی میشود امسال با کاهش ۳۰ درصدی محصول مواجه باشیم.
