در دوران پيش از انقلاب زماني كه جزيره كيش براي اولين بار صاحب اولين تجهيزات و امكانات شهري پيشرفته و به روز شد هدف تبديل اين جزيره زيباي مرجاني به يكي از جاذبههاي گردشگري جهان بود اما جزيره كيش در آن دوران بيش از هر چيز پاتوق اختصاصي خانوادههاي اعيان و ثروتمندان بود؛ جزيره كيش حالا براي بسياري از ايرانيان يكي از بهترين مقاصد گردشگري در فصول سرد سال محسوب ميشود اما قرار است كه اين جزيره براي حل پارهاي از مشكلاتش ملقب به عنوان « شهر خلاق » شود: زمستان كه از راه ميرسد برف و سرما مردم را از سفر باز ميدارد اما جزيره كيش كه يكي از نگينهاي ديدني آبهاي نيلگون خليج پارس محسوب ميشود به دليل شرايط آب و هوايي مطلوب خود در فصول سرد سال يكي از نابترين فرصتهاي گردشگري براي مردم ايران و حتي گردشگران خارجي است.
بر اساس مطالعات باستانشناسي كيش نامي باستاني و بسيار كهن است، زيرا شهري به همين نام در شرق بابل وجود داشته كه جايگاه كهنترين فرهنگ شناخته شده در اين ناحيه است. ظاهراً هيچ ارتباطي بين شهر سومري كيش و جزيره كيش وجود ندارد، ولي با توجه به قدمت و تثبيت واژه كيش به عنوان نام يكي از جزاير معروف و كهن خليج فارس و مشابهت آن با نام شهر باستاني بابل، ميتوان گفت كه اين همنامي بيارتباط نبوده و به نظر ميرسد كه در دوراني كهن به دليل مهاجرت اقوامي از ساكنان اوليه يا بعدي شهر باستاني كيش در بابل به خليج فارس نام اين شهر به جزيرهاي كه امروز كيش خوانده ميشود، نهاده شده است. بالعكس مهاجرت مردماني از جزيره كيش در خليج فارس به شهري در بابل و نامگذاري آن شهر به نام كيش نيز امكان دارد. پيش از اينكه هخامنشيان به خليج فارس دست يابند، آنجا زيرفرمانروايي عيلاميها بود. ديوارهاي شهر عيلامي (ري شهر كنوني) در جنوب بوشهر، يادآور تسلط عيلاميها بر خليج فارس از هزاره 3 ق. م به بعد است. نامهاي كيش، خارك، چارك، لارك، جاسك، كنكه، كشم(قشم)، از زمان عيلاميها به جا مانده است. مرحوم علي اكبر دهخدا، در خصوص وجه نامگذاري كيش مينويسد: «چون به بلنديهاي اطراف آن برآيند، در نظر مانند كيش نمايد كه تركش باشد آن جزيره دراز نيز خوانند، وجه اين نام، آنكه چون از دور نظر كنند، به تركيب كيش يعني كيش جاي تير نمايد.»
كيش، جزيره بيضي شكلي كه در گذشته به «قيس» نيز معروف بوده است با ويژگيهاي طبيعي منحصر بهفرد خود، سواحل زيباي مرجاني و آبهاي زلال اطرافش، سالانه بيش از يك ميليون گردشگر به خود جذب ميكند اما كيش از پتانسيلهاي به مراتب بيشتري براي جذب سالانه جمعيت ميليوني گردشگران برخوردار است؛ حالا سازمان ميراث فرهنگي ميخواهد با تشكيل كميته مشترك بين سازمان ميراث فرهنگي و سازمان منطقه آزاد كيش، تمهيدات معرفي جزيره كيش به عنوان «شهر خلاق» را فراهم كند. معرفي شهرهاي خلاق يكي از برنامههاي سازمان جهاني يونسكو است كه هدف از آن بهبود شرايط گردشگري آن شهر و منطقه خاص است. به گفته محمد علي نجفي، رئيس سازمان ميراث فرهنگي براساس اين برنامه كه گردشگري خلاق را توسعه ميدهد و شهرهاي خلاق دنيا را معرفي ميكند، كيش استعداد تبديل به شهر خلاق را دارد و معرفي اين جزيره به عنوان شهر خلاق در دنيا در ارتقاي وضعيت گردشگري آن مفيد خواهد بود. حالا سازمان ميراث فرهنگي كليد راهگشاي جذب هر چه بيشتر گردشگران داخلي و خارجي به جزيره زيباي كيش را مطرح كردن نام آن به عنوان يك شهر بينالمللي ميداند؛ در طرح «شهر خلاق» يونسكو كه هدف اصلي آن حفظ تنوع فرهنگي است اعضا يا شهرهاي خلاق سرتاسر جهان تجارب خود درباره نحوه ارتقاي جايگاه ميراث فرهنگي و راههاي مقابله با فرآيند جهاني شدن را به اشتراك ميگذارند؛ در واقع كشورهاي مختلف با پيوستن به طرح شهرهاي خلاق وارد فرآيندي مشاركتي و جهاني ميشوند و از مواريث خود در مقابل روند رو به رشد اينترناسيوناليسم محافظت ميكنند؛ زمينههاي تعالي ميراث فرهنگي در شهرهاي خلاق نيز ادبيات، فيلم، موسيقي، صنايع دستي، هنرهاي بومي، طراحي، هنرهاي رسانهاي و غذاي محلي محسوب ميشود. در سال 2012 بيش از يك ميليارد گردشگر در سطح دنيا به نقاط مختلف سفر كردهاند با اين وجود سهم ايران از اين تعداد گردشگر بسيار ناچيز بوده است؛ در عين حال صنعت گردشگري جهاني در سال گذشته ميلادي رقمي حدود 1300 ميليارد دلار درآمدزايي داشته است كه باز هم درآمد ايران از اين صنعت هرگز متناسب با جاذبهها و ظرفيتهاي موجود گردشگري در كشور نبوده و جزيره كيش كه ميتواند مقصد گرم گردشگران اروپايي در فصول سرد سال به خصوص ايام تعطيلات سال نو ميلادي باشد نتوانسته است آن چنان كه بايد محل كسب درآمدهاي بينالمللي گردشگري ايران شود. حال آنكه جزيره كيش از زيرساختهاي كم و بيش قابل قبولي براي جذب گردشگر برخوردار است.
به گفته نجفي پتانسيلهاي قابل توجهي در حوزههاي مختلف گردشگري در اين جزيره وجود دارد اما شرايط مطلوب بهرهبرداري بر آن حاكم نيست وخدماتي كه در اين جزيره به گردشگران ارائه داده ميشود از كيفيت مناسب برخوردار نيست حال آنكه با استفاده از جاذبههاي فرهنگ بومي، توجه به آداب، رسوم و سنتهاي مردم بومي جزيره كيش ميتوان گردشگر جذب كرد. اين جزيره باستاني كه سند تاريخي بودنش وجود شهري تاريخي به نام شهر حريره در دل آن است قرار بود در اوايل
دهه 80 به عنوان نخستين شهر الكترونيكي ايران، پايلوت توسعه فناوري اطلاعات و ارتباطات باشد؛ حتي در اين زمينه هم اقداماتي انجام شد اما وضع موجود با آنچه انديشيده شده بود تناسبي پيدا نكرد؛ حالا شايد وارد شدن جزيره كيش به حلقه شهرهاي خلاق جهان كليد حل مشكلات يكي از نابترين جاذبههاي گردشگري كشور باشد.
