در حال حاضر ایران یکی از ۵ کشور اول جهان در استقاده از این ظروف محسوب میشود به گونهای که فقط در سالهای ۱۳۸۵به بعد " سالانه بیش از ۵۷۰ هزار تن از این ظروف تولید شده است ".
نکته قابل تامل اینکه بیشتر مردم ترجیح می دهند در سفرهایشان از این ظروف استفاده نمایند به همین دلیل اکثر شهرهای مسافرپذیر با مشکل زباله هایی روبرو هستند که غالب آنها را ظروف یکبارمصرف و پلاستیکی تشکیل می دهند به همین خاطر چند وقتی است که بعضی شهرها به فکر بازیافت و استفاده مجدد از این مواد دور ریختنی، افتاده اند و در این مسیر، مشهد گام نخست را برداشته است.
با توجه به اینکه در گذشته امکاناتی جهت جمعآوری و بازیافت دوباره این ظروف درکشور وجود نداشت هر سال مقدار بسیار زیادی مواد پلاستیکی در طبیعت رها میشدند که به علت عدم تجزیهپذیری باعث نابودی طبیعت و محیط زیست شده است.
با توجه به به خطر افتادن طبیعت توسط این ظروف، مشهد به عنوان اولین شهر کشور با راهاندازی کارخانه بازیافت ظروف یکبارمصرف با عنوان پلیاستایرن گام مهمی در زمینه حفظ محیط زیست برداشته است.
در همین رابطه مدیرعامل سازمان مدیریت پسماند شهرداری مشهد گفت: هم اکنون در مشهد کارخانههای بازیافت کاغذ، پلاستیک، پت، کود کمپوست، کودگرانولهگوگرددار، ورمی کمپوست، آسفالت، لاستیک و نیروگاه بیوگازسوز وجود دارد.
علی نجفی ادامه داد: در راستای تکمیلسازی مجموعه کارخانه بازیافت مشهد تا بهمن ماه سال جاری کارخانه بازیافت پلی استایرن(ظروف یکبار مصرف) نیز به بهرهبرداری خواهد رسید.
وی در خصوص ضرورت بازیافت ظروف یکبار مصرف گفت : با توجه به اینکه ظروف یکبار مصرف به طبیعت خسارت زیادی وارد میکند بازیافت آن میتواند در مواد کامپوزیتی از جمله سپر ماشین استفاده شود.
نجفی ادامه داد: کارخانه بازیافت پلیاستایرن با ظرفیت بازیافت روزانه بیش از یک تن ظرف یک بارمصرف، دو محصول پرک و گرانول پی اس را تولید میکند.
* طلاع رسانی ضعیف است
ظروف پلاستیکی و پلیاستایرن دوستدار محیط زیست نیستند. ظروف پلیاستایرن و پلیاتیلن که از آن به عنوان ظروف پلاستیکی یاد میشود در طبیعت ماندگاری بالا دارند و تجزیه آن ها سالها طول میکشد.
متاسفانه با توجه به مضر بودن این ظروف در حال حاضر مصرف آنها در بین شهروندان افزایش داشته است به گونهای که مردم با حضور در طبیعت برای تفرج و تفریح از این ظروف استفاده و آنها را در طبیعت رها میکنند.
فاطمه دوستی کارشناس محیط زیست با اشاره به اینکه، در کنار رهاسازی ظروف پلاستیکی در طبیعت و خطراتی که محیط زیست را تهدید می کند، مناظر نازیبایی نیز به وجود می آید، در خصوص خطرات رهاسازی این ظروف گفت: مواد موجود در این ظروف پس از رهاسازی ریشه گیاهان را احاطه و مانع رسیدن آب و غذا میشود که این مهم خشکی گیاهان را به دنبال دارد.
دوستی با اشاره به اینکه شهروندان اقبال بیشتری به پدیدههای نوظهور دارند، تصریح کرد: در حال حاضر برخی از شهروندان نسبت به پدیدههای نوظهور، نگرشی افراطی دارند و با باب شدن ظروف یکبارمصرف و پلاستیکی به جای چینی و ملامین مصرف خود را افزایش دادهاند.
دوستی عدم وجود تبلیغات برای مضربودن این ظروف را یکی از دلایل افزایش مصرف شهروندان در این زمینه دانست و گفت: در حال حاضر بسیاری از شهروندان از مضرات استفاده از این ظروف و همچنین خطرات رهاسازی و دفن آن در طبیعت آگاه نیستند که در این بین باید مسوولان ذیربط حضوری پررنگ داشته باشند.
این کارشناس محیط زیست تصریح کرد: با توجه به اینکه سطح پذیرش شهروندان بالا است باید دراین زمینه اطلاعرسانی کارآمد و برنامهریزی شده و فرهنگ سازی درستی صورت بگیرد.
* مشکل اصلی، کارگاههای غیر مجاز
در حال حاضر در برخی از کشورها برای جلوگیری از ازدیاد ظروف یکبارمصرف از کیسه های پارچهای استفاده میکنند.
هم اکنون این ظروف در کارگاههای غیر بهداشتی، غیر مجاز و سنتی بازیافت میشود که خطرات زیادی را به همراه دارد.
مدیرعامل سازمان مدیریت پسماند شهرداری مشهد با اعلام این مطلب گفت: ضایعات پلیاستایرن مصرفی شامل ظروف یکبار مصرف و فوم (یونولیت) در قدیم به عنوان عایق در صنایع الکتریکی و لاستیک مصنوعی استفاده میشد.
نجفی تصریح کرد: ارزانی و قالبپذیری خوب پلیاستایرن سبب شده که این پلیمر در بیشتر صنایع مانند صنایع تولید وسایل خانگی، صنایع غذایی، صنایع بسته بندی، صنایع تولید اسباب بازی و صنایع تولید عایق الکتریسته و عایق حرارت کاربرد داشته باشد.
وی با اشاره به اینکه ساخت کارخانه پلیاستایرن، زمینه مشارکت بخش خصوصی را در فرآیند بازیافت فراهم کرده است و موجب افزایش ارزش افزوده می شود، گفت: برای ساخت این کارخانه در بخش عمرانی با همکاری بخش خصوصی ۷۰۰ میلیون تومان اعتبار در نظر گرفته شده است.
فاطمه دوستی کارشناس محیط زیست نیز یکی از راههای بی خطرسازی این ظروف را بازیافت آن دانست و گفت: یکی از مزایای بازیافت این ظروف حل مشکل دپوی این پسماند است. همچنین با توجه به اینکه با محدودیت منابع روبه روهستیم، بازیافت این ظروف در کنار اینکه به حل این مشکل کمک میکند میتواند در ایجاد منابع جدید و استفاده از آن در دیگر صنایع موثر باشد.
این کارشناس محیط زیست استفاده از پلاستیکهای زیست تجزیه پذیر را دیگر راه حل این معضل دانست و بیان کرد: پلاستیکهای زیست تجزیه پذیر پلاستیکهایی است که با پایه ذرت و دیگر مواد طبیعی مانند موم زنبور عسل ساخته میشود.
وی ادامه داد: همچنین مدت ماندگاری این پلاستیکها در طبیعت ۹۰ روز است.
دوستی تصریح کرد: تولید کنندگان ظروف پلاستیکی نیز به منظور جلوگیری از بروز مشکل در تولیدات خود میتوانند شیوههای سنتی را کنار بگذارند وصنعت خود را جایگزین کنند
به هر حال واقعيت اين است كه اين روزها استفاده از اين نوع ظرف چنان متداول شده است كه به سختي ميتوان دنياي بدون يكبار مصرفها را مجسم كرد. علاوه بر آبميوه و بستني فروشيها و پيتزافروشيها و سلف سرويس ادارات و دانشگاهها، پاي ظروف يكبارمصرف به ميهمانيهاي خانگي هم باز شده است و بسياري ترجيح ميدهند هنگام پخش غذاي نذري و در مراسمي چون جشن تولدهاي كودكانه دردسر شستشوي ظرف را بهكلي از برنامه حذف كنند و از بشقاب و ليوانهاي رنگارنگ پلاستيكي استفاده كنند، غافل از اینکه در تمام مراسم ها ها، میهمان ناخوانده ای حضور دارد که سلامت حاضرین را نشانه رفته.
