
اين در حالي است كه وزير ارشاد در اظهارات اخير خود وعده انحلال استوديوها و توقف فعاليت دوبلههاي زيرزميني به محض دريافت نشاني دقيق از آنها را داده است.
در روزگاري نه چندان دور، دقيقاً همان سالهايي كه شبكههاي فارسي زباني مانند فارسيوان با سريالهاي كرهاي و غيراخلاقي خود تازه پا به خانههاي مردم گذاشته بودند، دوبلههاي نامناسب يكي از مهمترين نقاط ضعف اين شبكهها محسوب ميشد. در آن دوره به دليل كمبود دوبلور، يك نفر آن هم با صدايي گوشخراش، به جاي تمام شخصيتهاي سريال از زن و مرد گرفته تا پير و جوان و كودك سخن ميگفت! مخاطبان ايراني هم كه چنين دوبلهاي به گوششان ناآشنا و آزاردهنده ميآمد، نميتوانستند با اين سريالها ارتباط مناسبي برقرار كنند و پس از مدتي از تماشاي اين شبكهها خسته ميشدند.
با افزايش شبكههاي فارسيزبان در دو سال اخير و تعداد زيادي از سريالها با دوبلههايي پخش خود را آغاز كردند كه نه تنها ديگر يك نفر به جاي همه شخصيتهاي سريال حرف نميزد، بلكه كيفيت دوبلهها مطلوب و حرفهاي شده بود. در همان زمان برخي سخنها از استوديوهاي دوبله در مالزي و دوبي و افرادي كه در اين استوديوها سريالهاي شبكههاي فارسي زبان را دوبله ميكنند، مطرح شد اما بعدها مشخص شد كه در كنار استوديوهاي دوبله مالزي و دوبي، اين گروههاي دوبله زيرزميني داخل كشور هستند كه اكثر اين سريالها را دوبله ميكنند و براي پخش در اختيار اين شبكهها قرار ميدهند.
يعني جواناني كه برخي از آنها هم در زمينه دوبله آموزش ديدهاند با گردهم آمدن در استوديوهاي غيرمجاز سريالهاي ماهوارهاي را دوبله ميكنند كه مضامينشان سراسر خيانت و روابط نامشروع است. حالا اينكه چرا وزارت ارشاد تا به امروز اقدامي در خصوص انحلال اين مراكز زيرزميني نكرده، مشخص نيست. البته وزير ارشاد در اظهاراتش ناآگاهي از مكان فعالان دوبله زيرزميني را دليل اين مسئله عنوان كرده بود.
در اين ميان با حميدرضا آشتيانيپور رئيس انجمن مديران گويندگان و سرپرستان گفتار فيلم گفتوگويي انجام داديم تا چند و چون ماجرا را جويا شويم. آشتيانيپور در اين باره به «جوان» ميگويد: وزير ارشاد با اظهارات اخيرشان توپ را به زمين ما انداختهاند و گفتهاند كه دوبلورهاي تلويزيون بيايند و گروههاي دوبله زيرزميني را معرفي كنند تا ما اين مراكز را پلمب كنيم.
معرفي اين گروهها كه كار دوبلورهاي مجاز نيست. مگر اگر كسي تخلف كند وظيفه كساني كه كارشان را درست انجام ميدهند است كه او را معرفي كنند. چطور دوبلورهاي صداوسيما در خانهشان عطسه ميكنند، آقايان خبردار ميشوند، آن وقت نميدانند كه دوبلههاي زيرزميني توسط چه كساني انجام ميشود و مكانشان كجاست؟!
وي با اشاره به مشكلاتي كه منجر به ادامه فعاليت دوبلورها غيرمجاز ميشود، ميافزايد: تكليف اين مسئله بايد مشخص شود كه ورود و خروج فيلم وارائه مجوز دفاتر از سوي چه كساني انجام ميشود؟ يك منبع رسمي بايد با انجمن ما به عنوان صاحبان صلاحيت اين كار مذاكره كند نه اينكه در مطبوعات اعلام كنند كه دوبلورهاي مجاز بيايند و غيرمجازها را معرفي كنند تا ما دفاترشان را پلمب كنيم.
حالا فرض كنيم كه ما اين افراد و دفاترشان را معرفي كرديم، يعني فرداي آن روز اين افراد دستگير ميشوند؟! از طريق چه ماده قانوني ميخواهند آنها را دستگير كنند و به فرض اينكه دستگيرشان هم كردند از طريق چه ماده قانوني ميخواهند محاكمهشان كنند؟! به همين دليل هم هست كه اين افراد حتي اگر دستگير هم شوند به راحتي تبرئه و آزاد ميشوند و در اين ميان تنها كساني كه آنها را معرفي كردهاند سنگ روي يخ ميشوند.
از سوي ديگر چطور است كه ما در تلويزيون براي دوبله يك فيلم بايد از هفت خوان رستم و مراحل مختلف بازبيني بگذريم و در اين ميان اگر يك كلمه بالا و پايين بشود، ما را بازخواست ميكنند. حالا چطور است كه در كنار گوش ما با اين حجم و با اين گستردگي سريالهاي رنگارنگ ۴۰۰ قسمتي با دوبلههاي داخلي هر شب به روي آنتن شبكههاي ماهوارهاي ميروند و دستگاههاي مسئول عكسالعملي نشان نميدهند؟ مگر اينكه اين مراكز دوبله غيرمجاز حاميان داخلي داشته باشند.
منوچهر واليزاده، دوبلور پيشكسوت نيز درباره دلايل افزايش گروههاي دوبله زيرزميني در سالهاي اخير به «جوان» ميگويد: مسئله دوبلههاي غيرمجاز سريالهاي ماهوارهاي در داخل كشور، عوامل بسياري دارد. بيكاري جوانان باعث ميشود كه عدهاي وارد كار دوبله زيرزميني شوند و در اين ميان پيشكسوتان عرصه دوبله و جواناني كه دوبله را به صورت مجاز و قانوني كار ميكنند، كمكار شدهاند. مشكل اين است كه عدهاي كه تازه از گرد راه رسيدهاند با دوبله زيرزميني باعث پايمال شدن حق بقيه ميشوند. از طرف ديگر دوبلورهاي صدا و سيما كه اعضاي گروههاي دوبله زيرزميني را نميشناسند، چطور از آنها انتظار ميرود كه اين افراد را معرفي كنند؟
اين در حالي است كه اگر صداي دوبلورهاي مجاز يك بار در اين شبكهها شنيده شود، برخوردهاي شديدي با آنها صورت ميگيرد اما در همين كشور ما عدهاي دوبله غيرمجاز ميكنند و كسي جلوي كارشان را نميگيرد. به هر رو استوديوهاي دوبله زيرزميني در داخل كشور سريالهاي مبتذل و غيراخلاقي ماهوارهاي را با حجمي عظيم دوبله و براي پخش به شبكه مربوط ارسال ميكنند، بدون اينكه كسي بخواهد جلوي ادامه فعاليتشان را بگيرد.