پس از توجه شایسته هیئت داوران فیلم فجر به پاسداشت زبان فارسی در آثار این رویداد که در قالب یک بیانیه منتشر و چند فیلم در اینباره تقدیر شد، حالا دو محفل دیگر نیز از همین زاویه به این موضوع در سینما واکنش نشان دادهاند. هفته پیش و پس از پایان جشنواره فیلم فجر هیئت داوران این رویداد بیانیهای منتشر کرد و از فیلمهایی که جایگاه و منزلت زبان فارسی در آنها مورد توجه قرار گرفتهبود، تقدیر شد؛ رویکردی که باید جزو اتفاقات خوب این دوره از جشنواره فجر از آن یاد کرد، اما توجه به زبان فارسی در سینما به این اتفاق ختم نمیشود؛ چراکه دیروز هیئت داوران رویدادی با عنوان جایزه «فارسینما» (زبان فارسی در سینما) که از سوی انجمنی موسوم به ویرایش و درستنویسی راهاندازی شدهاست، فیلم «هفت بهارنارنج» ساخته فرشاد گلسفیدی را به عنوان خوشزبانترین فیلم جشنواره چهل و یکم فجر انتخاب کردهاست.
«هفت بهارنارنج» خوشزبانترین فیلم
هیئت داوران جایزه «فارسینما» (زبان فارسی در سینما) پس از تماشا و بررسی زبانی دقیق فیلمهای چهلویکمین جشنواره فیلم فجر، فیلم «هفت بهارنارنج» ساخته فرشاد گلسفیدی را به عنوان خوشزبانترین فیلم جشنواره چهل و یکم فیلم فجر برگزیدند. در متن بیانیه هیئت داوران فارسینما آمدهاست: با برآمدن فجر چهلویکم در آسمان هنر هفتم، زبانورزان و فارسیدوستان در انجمن ویرایش و درستنویسی که جایگاه زبان را در سینما بسیار مهم و البته فراموششده میبینند، بار دیگر بر آن شدند تا خوشزبانترین فیلم این دوره را برگزینند، اما راه پیش رو دشوارپیماتر از دورههای پیشین بود؛ نه هیچ نهاد مسئولی برای برجستهترین نماد هویت ایرانی دل سوزاند و نه برگزارکنندگان جشنواره فیلم فجر جای داوری زبانی را در ارزیابیهای سینمایی خالی دیدند. سرانجام، دفتر پاسداشت زبان فارسی در حوزه هنری به میدان آمد و دست «فارسینما» را گرفت.
هیئت داوران جایزه «فارسینما» پس از تماشا و بررسی زبانی دقیق فیلمهای چهلویکمین جشنواره فیلم فجر، در نشستی ارزیابی پایانی خود را از وضعیت زبانی فیلمهای این دوره سامان داد. در این نشست، بیش از دوسوم فیلمها از داوری کنار گذاشته شدند، زیرا اساساً نشانی از زبانآگاهی نداشتند. از جمله، از کارکردهای دراماتیک زبان بیبهره بودند و ظرافتهای زبانی لهجهها و گویشهای به کاررفته در فیلم را نشان نمیدادند.
در این میان، یک فیلم در چشم اهالی فارسینما خوش جلوه کرد و دل ربود که به چندین هنر آراسته بود؛ یکدستی زبان در راستای شخصیتپردازی و پیشراندن داستان در موقعیتهای گوناگون، بهکارگیری بجا و دقیق لهجهها و گویشهای ایرانی، بهرهگیری بجا و هنرمندانه از گونههای رنگارنگ ادبی (شعر کهن و سپید و نیز ترانههای بومی) برای انتقال پیام فیلم، گنجاندن گرتهبرداریهای درست و متناسب با شخصیتها، بهرهگیری از ظرافتهای زبانی و همراهکردن آن با موسیقی باکلام متناسب، یادکرد از عدد «هفت» در عنوان فیلم برای پررنگکردن تقدس عشق و امید.
داوران جایزه «فارسینما» (زبان فارسی در سینما) با توجه به این ویژگیها و بر اساس اصول هفتگانه داوری خود، خوشزبانترین فیلم فجر چهلویکم را برگزیدند؛ «هفت بهارنارنج» ساخته فرشاد گلسفیدی.
هیئت داوران رویداد فارسینما را فرزانه فخریان، غلامحسین رضاپور، احمد عبدالهزاده مهنه، مهدی صالحی درهبیدی تشکیل دادهاند.
بیانیه محفل سینمایی آرمان
از سویی دیگر یک محفل سینمایی با نام آرمان که خود را محفلی مردمی معرفی کرده و با همت جمعی از دانشجویان و طلاب شکلگرفتهاست در یک بیانیه در پایان جشنواره فیلم فجر اصلاح سینما را از طریق توجه به ادبیات فارسی ممکن دانسته تا از این طریق گفتمانسازی لازم برای بازسازی ساختارهای فرهنگی فراهم شود. در بیانیه این محفل آمدهاست: محفل سینمایی آرمان با همکاری اساتید حوزوی و دانشگاهی، طلاب و دانشجویان، تشکلهای مردمی و دیگر کانونهای فرهنگی- هنری در جهت اصلاح برآمدند تا با شکلدادن حرکتی مردمی با رویکرد اصلاح سینما از طریق توجه به ادبیات فارسی بتوانند گفتمانسازی لازم را برای بازسازی ساختارهای فرهنگی آغاز کنند.