در بیانیه داوران آثار جشنواره فیلم فجر از چشمانداز پاسداشت زبان فارسی آمدهاست:
زبان فارسی دربردارنده شاخصههای فرهنگی، تمدنی و نشانگانی یک ملت با پیشینه و فرهنگآفرین است و این شالوده تمدنی به جایگاهی فراتر از یک زبان رسیدهاست. زبان فارسی، زبانی سرشار از دانش، احساس و اندیشه است و در درازنای قرنها با کوشش هنرمندان، ادیبان و اندیشمندان بیشمار، با آرایههای متنوع ادبی و هنری آراستهشده و در جهان، نامبردار گشته است. این زبان، در عینحال، کارا، ساده و زودآموز است و نیروی ترکیبسازی شگرفی دارد و میتوان آن را به آسانی به دیگران آموخت.
چندسالی از پیشنهاد رادیو ایران برای اختصاص جایزهای ویژه برای پاسداشت زبان فارسی در جشنواره فیلم فجر میگذرد. در اینبازه زمانی با آنکه این پیشنهاد بسیار با استقبال روبهرو شدهاست، اما با توجه به دشواریهای پیشرو هنوز ساز و کار اجرای آن عملی نشدهاست. در ادامه این بیانیه آمدهاست: رادیو ایران در این چندسال دست به کار شده و با بهرهگیری از کارشناسان زبده ادبی و سینمایی به این مهم اقدام میکند و فیلمهای برگزیده را از منظر پاسداشت زبان و ادب فارسی معرفی مینماید. به باور ما پاسداشت زبان فارسی، پاسداشت همبستگی و یکپارچگی ایرانیان است، این پاسداشت، ارجگذاری به فرهنگ، هنر و ادب است، از اینرو توجه به آن اهمیتی ویژه دارد. سینما از نگاهی جامع هنرهاست و تولید در سینما بر اساس فیلمنامه صورت میپذیرد و فیلمنامه بهتنهایی یک اثر هنری و ادبی است، اما طبیعتاً ارزش آن دارای مراتبی است که ضروری است به آن اهمیت داده شود.»
در ادامه این بیانیه، از پاسداشت زبان فارسی بهعنوان پاسداشت همبستگی و یکپارچگی ایرانیان و ارجگذاری به فرهنگ، هنر و ادب یادشده و بر اهمیت فیلمنامه به عنوان یک اثر ادبی و هنری تأکید شدهاست.
در این بیانیه از توجه به گستره ایران فرهنگی و همبستگی ایرانیان و زبان فارسی بهعنوان عامل همبستگی و یکپارچگی ایران و نیز بهرهگیری هنرمندانه از ادبیات غنی، اشعار، مثلها و متلها، زبانزدهای ایرانی در نگارش فیلمنامه به عنوان سنجههایی در بررسی آثار یاد شدهاست. پدید آوردن فضایی ایرانی با بهرهگیری از ظرایف فرهنگ ایرانی و اسلامی همچون تاریخ، معماری و موسیقی ایرانی و پرهیز از نادرستگویی، غلطهای ویرایشی و گرتهبرداریهای نادرست از دیگر سنجههای مورد توجه در این بررسی بودهاست.
تقدیر از «هفت بهارنارنج» و «غریب»
گروه کارشناسان پس از بررسی آثار سینمایی جشنواره چهلویکم فیلم فجر نتیجه بررسیها پژوهش گروه را چنین اعلام کردهاست: «در پارهای از فیلمهای امسال بهرهگیری از عناصر یادشده اتفاق افتاده که شایسته است در آینده بیش از پیش بازتاب یابد، فیلم «در آغوش درخت» کوشیده فضای شاعرانه بیافریند و فیلم «این پرونده باز است» از آموزههای فردوسی و ابوعلی سینا بهره جسته که این امر ستودنی است، اما کافی نیست. گروه کارشناسان دو اثر را به عنوان آثار برگزیده خویش معرفی میکند: فیلم برگزیده «هفت بهار نارنج» را به دلیل احترام به ادبیات و زبان فارسی و پدید آوردن فضایی کاملاً ایرانی و بهرهگیری از شعر دیروز و امروز و موسیقی ایرانی و استفاده از ظرایف زبانی مردم کوچه و بازار و فیلم برتر «غریب» را به علت تأکید بر اقتدار ایران و زدودن گستره میهن از آلایش دشمنان اتحاد و پیوستگی ایران و همچنین بهرهگیری از گویشهای محلی ایرانی و بهرهگیری از شعر فارسی از زبان قهرمان پایانبندی زیبای این فیلم با خوانش شعر وحشی بافقی توسط سردار شهید بروجردی حسن ختام استقبال براین اثر حماسی و ارجمند.»
شورای داوران شامل محمدجعفر محمدزاده، آرش شفاعی، یدالله گودرزی، رحمت امینی، شهاب شهرزاد، مصطفی محمودی و عباس نادری پیشنهاد دادهاند که فرایند نگارش فیلمنامههای سینمایی ایران توسط ارگانها و بخشهای مربوط از نظر ادبی و نظارت زبانی تقویت شود و فرهنگستان زبان و ادب فارسی، نشستهایی مشترک با اهالی سینما برگزار کند و پشتیبانی کارشناسانه خویش را در ساحت سینما به انجام برساند.
