هادی عبدالوهاب، نویسنده و منتقد ادبی میگوید: «عروس یمن» فقط برای زنان نیست. با کتابی طرفیم که میتواند برای هر علاقهمندی جذاب باشد و باب مسائل جدید را باز کند.
نشست نقد و بررسی کتاب «عروس یمن» به قلم زینب پاشاپور با حضور نویسنده کتاب، هادی عبدالوهاب، منتقد ادبی و محمدقائم خانی، کارشناس مجری در کتابفروشی بهنشر تهران برگزار شد.
هادی عبدالوهاب، نویسنده و منتقد ادبی در این نشست گفت: در این کتاب، فرم بامحتوایی که نویسنده در آن زیست میکند، ارتباط مستقیمی دارد و فرم جدید ابداع شده توسط نویسنده به نیاز او برای بیان روایتش برمیگردد. نویسنده در این کتاب به این نتیجه رسیده که به شخصیتها بیشتر نزدیک شود و زاویه روایت سختی را برای آن انتخاب کرده و با توجه به تسلطی که در این کتاب میبینیم، متوجه میشویم خانم پاشاپور به ادبیات داستانی و ادبیات خلاقه تسلط زیادی دارد.
وی افزود: طرح جلد، پسزننده است و بیشتر بُعد زنانه دارد و میتوانست خلوتتر باشد. این کتاب فقط برای زنان نیست. با کتابی طرفیم که میتواند برای هر علاقهمندی جذاب باشد و باب مسائل جدید را باز کند.
عبدالوهاب ادامه داد: شخصیتپردازی در این کتاب باید عمق بیشتری داشته باشد که در کتابهای تاریخ شفاهی معمولاً جدی گرفته نمیشود ولی نویسنده در این کتاب، خطر کرده و سراغ شخصیتپردازی راویها رفته است که خیلی در شیرینتر شدن این کتاب، مؤثر بوده است. ما در این کتاب با یک روایت داستانی روبهرو هستیم که میتواند برای مخاطب، جذاب باشد.
در بخشی دیگر زینب پاشاپور، نویسنده کتاب ضمن مغتنم دانستن فرصت نقد این کتاب گفت: در روایات آخرالزمان بارها نام یمن و مردمش را خواندهایم و این، موضوع را برای من مهمتر کرده بود. خانواده راوی «عروس یمن» از کشورهای مختلف محور مقاومت بودند و این ظرفیت وجود داشت که آن را روایت کنیم و سراغ زندگی مردم یمن برویم.
پاشاپور بیان کرد: متأسفانه اتفاقاتی که پس از انتشار این کتاب افتاد از جمله دستگیری آقای حسن العماد، باعث شد این کتاب دیده نشود، حتی ایشان را نتوانستیم برای رونمایی کتاب دعوت کنیم. متأسفم که برای آزادی ایشان هم مطالبه عمومی شکل نگرفت، در حالی که ایشان از وقتی که به تشیع گرایش پیدا کردند، سعی داشتند یک تبلیغگر درست برای آن باشند.
نویسنده کتاب «بیتو پریشانم» افزود: وقتی این کتاب منتشر شد در یمن سر و صدا کرد و به ویژه رسانههای نزدیک به عربستان در این کشور، واکنشهای زیادی نشان دادند. ما برنامه داشتیم این کتاب را به عربی ترجمه و منتشر کنیم، ولی اتفاقات به نحو دیگری رقم خورد، اما انشاءالله حتماً این ترجمه را چاپ و منتشر خواهیم کرد.
کتابی آموزنده
نویسنده رمان «متولد زمستان» تصریح کرد: لحن و زبان اثر هم از ویژگیهای آن است و نشان میدهد نویسنده میخواسته کتابش بالاتر از آثار رایجی باشد که این روزها در بازار کتاب و در این موضوع دیده میشوند. کسانی که در حوزه روایت و تاریخ شفاهی فعالیت میکنند میتوانند از این کتاب، چیزهای زیادی بیاموزند.
وی گفت: ویژگی زبانی «عروس یمن» به شخصیتپردازی کمک کرده است، ضمن اینکه در دام رمانتیسیسم و سانتیمانتالیسم هم نیفتاده است. در این کتاب در عین حال که زنانگی و مادرانگی وجود دارد، نویسنده مسیری را انتخاب کرده که پیام کتاب به جان مخاطب بنشیند.
عبدالوهاب ادامه داد: به نظرم کسی را که اسمش به عنوان راوی اصلی کتاب آمده است، باید کانونی کنیم، در حالی که زاویه دید صاحب اصلی روایت را در این کتاب کمتر احساس میکنیم. میشد این شخصیت پررنگتر شود. در «عروس یمن» بیشتر خاطرات آقای حسن العماد را میخوانیم و شخصیت فاطمه مؤمنی در حاشیه شخصیت او قرار گرفته است، در حالی که آخر کتاب میبینیم، فاطمه، کارهای مهمی را انجام داده است.
تلاش میکنم خواننده از خواندن کتابم لذت ببرد
زینب پاشاپور در بخش دیگری از سخنانش، ضمن ارائه توضیحاتی درباره مطالب بیان شده گفت: من جلد کتاب را پسندیدم، اگر چه ممکن است از دید یک آقا، جذابیت نداشته باشد. نوشتن کتاب با چند روای اگر چه کار را سخت میکند، اما موجب جذابیت آن هم میشود. من در حال نوشتن، خودم را جای خوانندگان میگذارم و تمام تلاشم را میکنم تا خواننده ضمن دریافت پیام کتاب، از خواندن آن هم لذت ببرد.
وی افزود: دوست داشتم نگاه همهجانبهای به یمن داشته باشم، مثلاً برای نوشتن بخشی از کتاب، یک سریال ۲۰ قسمتی را دیدم تا به درک درستی از شرایط برسم و نوشتهام از قدرت لازم برخوردار باشد. در تقسیمبندی فصلهای کتاب، نصف بیشتر آن متعلق به خانم مؤمنی است و البته قبول دارم که در جاهایی، شخصیت ایشان در حاشیه قرار میگیرد چراکه شخصیت او در دنیای واقعی هم تحت تأثیر همسرشان است. یکی از راهها این بود که شخصیت حسن العماد پررنگ شود تا این تأثیر هم نشان داده شود.
واقعیت جهان عرب، گمشده رسانههای ایران
محمدقائم خانی نیز در این نشست اظهار کرد: وقتی کتاب را شروع کردم، به خاطر کتابهایی که عموماً در این حوزه نوشته میشود، انتظار روبهرو شدن با چنین کتاب شستهرفتهای را نداشتم و خوشحالم این کتاب را خواندم و امشب، فرصتی شد دربارهاش با دوستان صحبت کنیم.
خانی ادامه داد: رابطه با یمن یک رابطه ویژه است و حتی اگر به تاریخ صدر اسلام برگردیم، اسلام آوردن مردمان این سرزمین هم ویژه بوده است. یمنیها در تاریخ اسلام بسیار مهمند و نسبتی همیشگی هم با ایران داشتهاند. در دوره جدید هم یمنیها داعیهدار هزاره عربیاند و خودشان را اهل تمدن و سابقه قدیمی میدانند و همیشه نقشی خاص و ویژه داشتهاند.
این نویسنده افزود: «عروس یمن» کتاب عجیبی است که از شرق عربستان آغاز میشود و پیوندی در عراق میخورد و به ایران میآید. در این کتاب با فردی مواجهیم که در ایران به خواستگاری آمده است و پیوندی واقعی و جذاب برقرار میشود. بخش مهمی از جهان عرب با همه عربیتشان در این کتاب تجلی پیدا کرده است. واقعیت جهان عرب، گمشده اصلی رسانههای جمهوری اسلامی است و تصویر خاصی از محور مقاومت نداریم، فقط کلماتی بیان میشود که تا حد زیادی معنی شان را از دست دادهاند. امیدوارم در سال ۱۴۰۱ شاهد رونمایی از ترجمه عربی این کتاب باشیم.
