
فرهاد همتي*
رئیسجمهور فیلیپین با تشدید درگیریها میان ارتش این کشور و تروریست ها، در جنوب این کشورحکومت نظامی اعلام کرد. «رودریگو دوترته» رئیس جمهوری فیلیپین در شرایطی در جنوب فیلیپین حکومت نظامی اعلام کرد که وی در مسکو به سر می برد .علت حکومت نظامی در جنوب فیلیپین چیست ؟ رئیس جمهور فیلیپین با اعمال حکومت نظامی دنبال چه اهدافی است؟ آیا این محدودیت ها می تواند آرامش را در این کشور به همراه داشته باشد؟
*علل حکومت نظامی در جنوب فیلیپین
«رودريگو دوترته» رئيس جمهوري فيليپين پس از درگيري هايي كه از صبح سه شنبه هفته گذشته بين نظاميان و گروه "تروريستي مائوته" همپيمان داعش در" شهر مراوي" در جنوب فيليپين به وجود آمد، 60 روز حكومت نظامي اعلام كرد. اعلام حکومت نظامی در جنوب فیلیپین در شرایطی از سوی رئیس جمهور این کشور اعلام شد که گروه «مائوته» که به گروه "تروریستی داعش" اعلام وفاداری کرده، تاکنون چندین عملیات تروریستی در «میندانائو» دومین جزیره بزرگ فیلیپین انجام داده است.
با تشدید درگیریها در جنوب فیلیپین "دوترته"که از روز دوشنبه هفته گذشته در مسکو به سر می برد مدت سفر خود را از روسیه کوتاه کرد تا هرچه زودتر به فیلیپین بازگردد تا به نحوی اجرای مقابله با گروههای تروریستی نظارت داشته باشد. بر اساس قانون اساسي سال 1987، رئيس جمهور فيليپين مي تواند به مدت 60 روز در صورت حمله يا قيام و زماني كه امنيت عمومي نياز دارد حكومت نظامي اعلام كند.براين اساس رئيس جمهوري فيليپين بايد طي 48 ساعت پس از اعلام حكومت نظامي، گزارشي به كنگره ارائه كند و كنگره پس از راي گيري به ادامه و يا لغو و تعليق حكومت نظامي راي مي دهد.
* گروه تروریستی «مائوته» فیلیپین کیست؟
ارتش فیلیپین در سالهای گذشته با گروه تروریستی" ابوسیاف" درگیر بودو در" جزیره میندانائو" نیز روند مذاکرات با مخالفان مسلح به سمت مصالحه در حال پیشرفت بوده است. اما ظهور"گروه تروریستی مائوته" ، اوضاع امنیتی مناطق جنوبی فیلیپین را دستخوش ناآرامی شدید و خشونتهای خونین کرده است."عبدالله مائوته"و "عمر مائوته"دو برادر، این گروه تروریستی را سال 2013 بنیان نهادند.
"گروه تروريستي مائوته" كه به نام" داعش لانائو" نيز خوانده مي شود، گروهي افراط گرا متشكل از برخي اعضاي پيشين جبهه آزاديخواه اسلامي مورو و تعدادي تروريست خارجي است.این گروه پس ازاعلام همکاری با "گروه تروریستی داعش"، حملات خود را در مناطق مختلف فیلیپین شدت بخشیده است و حتی بیمارستانها و مراکز عمومی را مورد حمله قرار می دهد.هر چند گفته می شود "عمر مائوته" امسال در درگیری با ارتش فیلیپین کشته شد.
* گروه تروریستی «مائوته» فیلیپین از سوی چه کسانی حمایت می شود؟
آنچه مسلم است اینکه ، فیلیپین در حدود پنج دهه گذشته باچالشهای متعدد امنیتی و سیاسی روبرو بوده است، کمونیست ها ، گروه تروریستی ابوسیاف، جبهه آزادیبخش ملی «مورو» و جبهه آزادیبخش «اسلامی مورو» و... از جمله گروه هایی است که دولتهای متعدد فیلیپین با انها وارد جنگ شده اند. این جنگ علاوه برتلفات انسانی، خسارتهای مادی زیادی به هردوطرف وارد کرده است.
البته حضور گروه تروریستی داعش دراین سالهای اخیر، دشواری های زیادی را برای دولت فیلیپین بوجود آورده است. در حال حاضر بسیاری از "مناطق جنوبی" این کشور به خاستگاه تروریسم تبدیل شده است.در این مورد می توان به گروه تروریستی "ابوسیاف" اشاره کرد که قریب به سه دهه در پوشش اسلام خواهی وترویج ایدئولوژی، مرتکب اقدامات تروریستی، آدم ربایی، باجگیری و آتش کشیدن خانه ومزارع کشاورزان ساکن جنوب فیلیپین شده است.
ابوسیاف با این گونه اقدامات، تلاش کرد اذهان را متوجه همه مسلمانان ساکن جنوب کند تا ازاین رهگذر، بتواند اقدامات خود را توجبه کند، درحالی که میلیونها مسلمان ساکن جنوب به دلیل برخورداری ازهدایت رهبران دوراندیش مثل "حاج مراد ابراهیم" " رهبر جبهه آزادیبخش اسلامی مورو"، عناصر وابسته به ابوسیاف را ازاین جبهه طرد و اعلام کردند ازنظر سیاسی و فکری ارتباطی با این گروه ندارند. به همین دلیل "ابوسیاف" برای ادامه عملیات ضد انسانی و ضداسلامی به همکاری با "داعش" روی آورد. درحال حاضرنیز گروه "تروريستي مائوته" هم پيمان داعش در" شهر مراوي" در جنوب فيليپين فعالیت خود را گسترش داده است .
هر چند که گفته می شود" عمر مائوته" امسال در درگیری با ارتش فیلیپین کشته شد اما "گروه تروریستی مائوته" با حمایت های مالی و پشتیبانی انسانی گروههای وابسته به"وهابیون وعربستان" در منطقه به حملات خود ضد مواضع ارتش فیلیپین در جنوب این کشور ادامه می دهد .قدر مسلم شکست گروه تروریستی داعش در عراق وسوریه با عث شده تا حامیان این گروه به تدریج "افغانستان وجنوب شرق آسیا" را مناسب ترین مکان برای استقرار انها بداند و زمینه حضور آنها را دراین مناطق فراهم نماید .
نتیجه گیری
به گفته برخی کارشناسان گروه "تروریستی مائوته" با حمایت های مالی و پشتیبانی انسانی گروههای وابسته به "وهابیون وعربستان" در جنوب فیلیپین فعالیت می کنند . آنهادر قالب های مختلف همچون مدارس مذهبی و بنگاههای به اصطلاح خیریه فعالیتهای شوم خود ادامه می دهند. البته ظاهرا قلمروه فعالیتهای این گروه محدود به" فیلیپین" نمی شود و حوزه فعالیت آنها به جنوب شرق آسیا نیز کشیده شده است.
نکته قابل تامل در این باره اینکه به اعتقاد کارشناسان سفر اخیر" ملک سلمان" پادشاه سعودی به منطقه جنوب شرق آسیا، موجب شده است تا گروههای وهابی و تروریستهای وابسته به داعش در این منطقه احساس قدرت بیشتری کنند.به همین دلیل نگرانیها در این منطقه بخصوص در "مالزی و فیلیپین" در مورد فعالیتهای وهابی و گروههای تروریستی افزایش یافته است، به گونه ای که مقامات دولتی "فیلیپین و مالزی" در راستای مقابله با این گروه های تروریستی تلاش مشترکی را آغاز کرده اند .گسترش حوزه فعالیت داعش با عناوین مختلف در جنوب شرق اسیا در حالی در جنوب فیلیپین بروز و نمود پیدا کرده است که از منظر این ناظران سیاسی شکست های پی در پی گروه تروریستی داعش در "سوریه و عراق" موجب شده است تاحامیان آن یعنی "عربستان "به دنبال پیدا کردن مناطق جدیدی برای استقرار نیروهای این گروه باشند.
اگر چه در این باره گمانه زنی ها ی مختلفی مطرح شده ، اما شواهد وقرائن نشان می دهد که جنوب فیلیپین و بخشهایی از افغانستان مکانهایی هستند که حامیان داعش در صدد هستند با کمکهای مالی خود تخم نفاق را در این مناطق بکارند . اگر چه در حال حاضر نیز، حضور گروههای تروریستی همچون "مائوته"در جنوب فیلیپین درواقع بستر ساماندهی تروریستهای داعش را در جنوب شرق اسیا هموار کرده است. و بدون شک تصمیم اعلام حکومت نظامی رئیس جمهور فلیپین در جنوب این کشور با درک این حساسیت و ضرورتها گرفته شده است.
اکنون با توجه به گستردگی حضور نیروهای شیفت شده داعش وحامیان انها در جنوب شرق آسیا، امنیت این منطقه با خطرات امنیتی روبرواست واز این منظر شاید ارتش فیلیپین به تنهایی قادر به برخورد با این گروههای تروریستی نشود. به همین دلیل تردیدی نیست برقراری امنیت پایدار در این منطقه نیازمند برخورد ریشه ای با تروریسم است که مستلزم همکاری جامع همه کشورها منطقه برای برخورد قاطع با جریانهای تروریستی از جمله وهابیت و عناصر وابسته به عربستان است که در سالهای اخیر تحت پوشش مدارس دینی و مراکز خیریه فعالیتهای خود را در این منطقه گسترش دادند.
البته در پایان به این نکته مهم باید اشاره کرد که زمان عملیات تروریستی "مائوته"در جنوب فیلیپین نیز قابل تامل است . چرا که با روی کار آمدن «رودريگو دوترته» رئيس جمهوري فيليپين ، سیاست خارجی این کشور کاهش همکاری های امنیتی با کشورهای غربی به ویژه آمریکا ست . به موازات اتخاذ این سیاست از سوی دوترته ، نزدیکی با چین و روسیه نیز در اولویت سیاست خارجی فیلیپین قرار گرفته است وبا درک همین مفروض است که رئیس جمهور فیلیپین دوشنبه هفته گذشته عازم مسکو شد تا سطح همکاریهای امنیتی – اقتصادی این کشور با متحدین جدید خود از جمله روسیه را کلید بزند که اقدامات تروریستی داعش در جنوب فیلیپین این سفر را تحت شعاع خود قرارداد.
*کارشناس مسائل شرق آسیا