مدير دفتر بهرهبرداري و نگهداري از تاسيسات شرکت آب منطقهاي استان اصفهان با اعلام اینکه خشکی رودخانه زاینده رود تا اواخر سال ۹۱ ادامه مییابد، گفت: نیروگاه سد زاینده رود در یک ماه آینده از کار میافتد و راه اندازی مجدد آن حتی در فصل پاییز سالجاری نیز امکان پذیر نخواهد بود. علی بصیرپور در جریان بازدید خبرنگاران از سد زاینده رود که به همت روابط عمومی شرکت آب منطقه ای اصفهان انجام شد ، با اشاره به اینکه بحران آبی استان اصفهان ناشی از همزمانی بروز چند عامل مختلف است، اظهارکرد: موقعیت اقلیمی استان، عدم تعادل بین منابع و مصارف آب، وقوع دورههای خشکسالی و ترسالی، تغییر اقلیم و عدم مدیریت یکپارچه و به هم پیوسته منابع حوضه آب از علل بروز بحران آبی در استان اصفهان است.
وی با بیان اینکه پس از احداث سدزاینده رود در منطقه اصفهان بارگذاریهای بسیاری مانند استقرار صنایع ملی در استان اصفهان صورت گرفت، افزود: توسعه صنعت موجب رشد غیرقابل پیش بینی جمعیت در استان اصفهان شد.
مدير دفتر بهره برداري و نگهداري از تاسيسات شرکت آب منطقهاي استان اصفهان با اشاره به اینکه هم اکنون نیازهای تعهد شده حوضه زاینده رود دو میلیارد و ۱۵۰ میلیون مترمکعب است در حالی که کل منابع آبی این حوضه یک میلیون و ۵۷۰ متر مکعب است، بیان کرد: ۶۰۰ میلیون متر مکعب کسری آب در این حوضه وجود دارد و مطالعات انجام شده نشان میدهد تا سال ۱۴۱۰ این میزان به یک میلیارد متر مکعب افزایش یابد.
بصیرپور ادامه داد: تا سال ۱۳۷۶ منابع آب زاینده رود از مصارف آن بیشتر بوده اما از سال ۱۳۷۷ با توجه به وقوع خشکسالی و توسعه در این حوزه تعادل میان منابع موجود و مصارف آب با مشکل مواجه شده است.
وی با بیان اینکه خشکسالی اخیر طولانی مدت ترین دوره خشکسالی ثبت شده در حوضه زاینده رود است، تصریح کرد: علاوه بر خشکسالی بررسی ضریب برفی دورههای ۱۰ ساله در استان اصفهان نشان میدهد در ۴۰ سال گذشته میزان نزولات برف در این حوضه به شدت کاهش پیدا کرده است.
مدير دفتر بهره برداري و نگهداري از تاسيسات شرکت آب منطقهاي استان اصفهان مدیریت یکپارچه و به هم پیوسته منابع آبی را در یک حوضه با اهمیت دانست و گفت: مدیریت یکپارچه تا سال ۸۴ در حوضه آبی زاینده رود وجود داشت اما با تصویب لایحههایی در همین سال توسط مجلس شورای اسلامی این مدیریت یکپارچه منتفی شد.
بصیرپور در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اینکه ۹۳ درصد حوضه آبی زاینده رود در استان اصفهان و هفت درصد آن در استان چهارمحال و بختیاری واقع شده است، تصریح کرد: زاینده رود تنها یک سوم مساحت استان اصفهان را پوشش میدهد اما علاوه بر تامین نیازهای آبی این استان مسؤول تامین نیاز استانهای همجوار مانند استان یزد نیز می باشد.
وی یادآور شد : تنها پنج درصد مساحت حوضه آبی زاینده رود قابلیت تولید آب دارد و عاقلانه نیست که پنج درصد از مساحت حوضه که قابلیت تولید آب دارد تحت نظر یک مدیریت قرار گیرد اما توزیع آب در چهار استان برعهده یک مدیریت دیگر باشد.
مدير دفتر بهره برداري و نگهداري از تاسيسات شرکت آب منطقهاي استان اصفهان با اشاره به اینکه مسؤولان مربوطه در استانهای اصفهان، چهارمحال بختیاری و شرکت مدیریت منابع آب ایران بر لزوم مدیریت یکپارچه منابع آب حوضه زاینده رود اتفاق نظر دارند، تصریح کرد: طرحهایی برای رفع مدیریت دوگانه حوضه زاینده رود پیش بینی شده است که اگر به نتیجه نرسد بحرانی آبی در این حوضه شدت مییابد.
بصیرپور با بیان اینکه میزان بارندگی در پنج سال اخیر در حوضه زاینده رود به نسبت میزان متوسط بلند مدت، سالانه ۲۰ تا ۴۵ درصد کاهش یافته است، اذعان کرد: حجم ورودی آب زاینده رود نیز سالانه ۲۰ تا ۵۰ درصد کاهش یافته است و سه تا سه و نیم میلیارد مترمکعب از میزان آبی که باید در پنج سال اخیر وارد حوضه زاینده رود میشده کاسته شده است.
وی به افزایش یازده درصدی بارندگی استان اصفهان در سال جاری نسبت به متوسط بلند مدت اشاره و اظهارکرد: اگرچه میزان بارندگیها در سال جای در مناطق خشک استان مانند اردستان، خور و نایین ۶۵ درصد افزایش یافته اما در حوضه گاوخونی بارشها نسبت به میزان بلند مدت ۲۰ درصد کاهش داشته است.
مدير دفتر بهرهبرداري و نگهداري از تاسيسات شرکت آب منطقهاي استان اصفهان ادامه داد: با وجود افزایش۱۷۳ درصدی میزان بارندگی در شهر اصفهان نسبت به سال گذشته و ۲۳ درصدی نسبت به متوسط بلند مدت اما در حوزه چلگرد که مسؤول تامین آب تمام استان است بارندگی ها نسبت به میانگین بلند مدت ۲۴ درصد کاهش داشته است.
بصیرپور با بیان اینکه حجم آبی وارد شده به سد زاینده رود تا پایان خردادماه سال جاری۷۲۰ میلیون مترمکعب میباشد که بدترین حالت را در چهار سال گذشته داشته است، اضافه کرد: آثار خشکسالی در استان اصفهان در پنج سال گذشته با مدیریت مطلوب ذخایر آب تنها در دو سال مشاهده شد.
وی اظهارداشت : متاسفانه اجرای برنامه ریزیهای انجام شده برای توزیع آب در سال ۹۰ – ۹۱ با هدف بروز خشکسالی جزئی انجام گرفت اما به دلیل تداوم خشکسالی محقق نشد .
مدير دفتر بهرهبرداري و نگهداري از تاسيسات شرکت آب منطقهاي استان اصفهان ادامه داد: کاهش ۱۰ درصدی مصرف آب در بخش شرب، کاهش ۲۰ درصدی مصرف آب در بخش صنعت، قطع جریان آب رودخانه زاینده رود از خردادماه سال جاری، تخصیص میزان محدودی آب تنها برای نجات از خشک شدن باغات غرب اصفهان، عدم تامین آب نیروگاههای اصفهان و اسلام آباد و کاهش مصرف آب برداشت کنندگان استان چهارمحال و بختیاری از مواردی بود که برای ادامه اجرای برنامههای توزیع آب در سال آب ۹۰ – ۹۱ تعیین شد.
بصیرپور اضافه کرد: با توجه به مخاطراتی که ادامه اجرای این برنامه برای تامین آب شرب ایجاد میکرد مقرر شد هر دو هفته میزان ورودی ها و خروجیها آب مورد بررسی قرار گیرد تا در صورت ایجاد اختلال در تامین آب شرب آبرسانی به کشاورزان شرق اصفهان متوقف شود.
وی با بیان اینکه متاسفانه بررسیهای اولیه نشان داد، کاهش ذخایر آب ادامه دارد، افزود: در جلسههای برگزار شده توسط مسؤولان استانی آبرسانی به کشاورزان ادامه یافت اما نگرانیها برای تامین آب شرب کماکان ادامه دارد و اگر صرفه جوییهای پیش بینی شده در برنامه محقق نشود این امکان وجود دارد که کمیت و کیفیت تامین آب شرب استان با مشکل مواجه شود.
در ادامه این بازدید یک روزه ، مدیر امور سد زایندهرود نیز در سخنانی گفت: سد زایندهرود در ۱۱۰ کیلومتری غرب اصفهان احداث و مطالعات برای ساخت این سد در سال ۴۲ آغاز و در سال ۴۵ گروه سازنده اروپایی در این مکان مستقر شدند و از سال ۴۶ بتونریزی سد آغاز و ۴۸ تمام شده است.
وی ادامه داد: از سال ۴۸ تا ۴۹ نیروگاه و سد تنظیم کننده احداث شده و از سال ۴۹ تاکنون مورد بهرهبرداری قرار گرفته است.
طباطبایی با توضیحات بیشتری درباره این سد اذعان داشت: این سد از نوع بتنی دو قوسی شلجمی با طول تاج ۴۵۲ متر، عرض در تاج ۶ متر و ارتفاع از پی ۱۰۰ متر است.
وی اضافه کرد: حداکثر حجم مخزن یک هزار و ۸۰۰ میلیون متر مکعب و حجم مخزن مفید یک هزار و ۲۵۰ میلیون متر مکعب بوده و به منظور تولید سالیانه ۲۵۰ میلیون کیلووات ساعت انرژی برق آبی، کنترل سیلابهای فصلی، تنظیم آب کشاورزی مورد نیاز ۱۰۰ هزار هکتار اراضی دشت اصفهان و تأمین آب مورد نیاز صنایع مستقر در اصفهان احداث گردیده است.
مدیر امور سد زایندهرود با اشاره به اینکه در داخل بدنه سد هفت آبگیر تعبیه شده است، افزود: سه آبگیر برای توربینهای نیروگاه و دو آبگیر برای تخلیه کف که هشت متر بالاتر از کف رودخانه است و سه آبگیر که برای تخلیه سیلاب تعبیه شده است.
وی با بیان فعالیت ۴۰ ساله سد زایندهرود اظهار داشت: در این مدت شاهد دو خشکسالی بودهایم، یک بار در شهریور ماه سال ۷۹ بود که شرایط آن زمان همانند شرایط فعلی است که در خرداد ماه سال جاری شاهد آن هستیم.
طباطبایی تصریح کرد: سد زایندهرود بهترین شرایط را از نظر رسوبگیری در ایران دارد چرا که مسیری که آب به پشت سد برسد مسیر کوتاهی حدود ۶۰ کیلومتر است که ۳۰ کیلومتر آن دریاچه و ۳۰ کیلومتر دیگر آن رودخانه است.
