علیرضا افشار قائم مقام وزیر کشور در امور فرهنگی و اجتماعی همزمان با سی و سومین بهار انقلاب به بیان ناگفته هایی از راهپیمایی مردمی ۹ دی و چگونگی شکل گیری این راهپیمایی پرداخته است.
به سراغ قائم مقام وزیر کشور رفتیم تا از ناگفته هایش از حماسه نهم دی ماه ۱۳۸۸ برایمان صحبت کند و برخی از زوایای پنهان این حماسه مردمی واکاوی شود. علیرضا افشار از جمله افرادی است که با توجه به حضور ثابت در جلسات شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی درجریان کامل چگونگی شکل گیری حماسه ۹ دی، تدابیر و برنامه های سازمان های امنیتی برای تامین امنیت مردم و مسائل دیگر قراردارد.
قائم مقام وزیر کشور در بخش هایی از این گفت وگو به طرح نیروهای امنیتی برای پیشگیری از تنش در راهپیمایی، غافلگیر شدن رسانه ملی برای پوشش تصاویر این حماسه مردمی و مخالفت تعدادی از مسئولان با برگزاری راهپیمایی اشاره می کند. گفت و گوی ما با قائم مقام وزیر کشور را در ادامه بخوانید.
****************************************************************************************
*آقای افشار! شما تا به امروز درباره حماسه ۹ دی اظهار نظر و یا صحبتی نداشته اید، آیا دلیل خاصی وجود دارد که درباره این موضوع سکوت کردید. ؟
نه! هیچ دلیل خاصی نداشته است، درباره این موضوع صحبت های زیادی شده است. به نظر من مردم ایران با ذکاوت و هوشمندی در حماسه ۹ دی ماه جواب فتنه گران که می خواستند ثمره جنگ های روانی خود را که همان براندازی نظام بود در فتنه ۸۸ بچینند، پاسخ دادند.
*اما درباره این حماسه همچنان ناگفته هایی وجود دارد که باید برای افکارعمومی جامعه بازگو شود. به نظر شما حماسه ۹ دی یک راهپیمایی سیاسی مانند راهپیمایی های مناسبی دیگر بود و یا یک رویداد اجتماعی و فرهنگی. ؟
حماسه ۹ دی به این دلیل نام زیبای یوم الله را به خود گرفت که درحقیقت یک نقطه عطفی در فرآیند انقلاب و نقطه پایانی برفتنه بزرگ سال ۸۸ بود. این حماسه برای ملت ایران یک امتحان بزرگ و یک رویکرد جدید ازعمق باورمردم نسبت به ارزش های اسلامی بود.
من معتقد هستم که ماجرای ۹ دی هم یک بعد سیاسی داشت ، ازسوی دیگر یک بحث تعصبی و اعتقادی و برمبنای باورهای دینی مردم بود و هم یک رویکرد امنیت ملی داشت، چرا که درحال حاضر تهدیدات امنیتی تنها تهدید به حمله نظامی و برنامه های خرابکارانه نیست و دشمن برای ضربه زدن به نظام جمهوری اسلامی از حربه های تازه تری استفاده می کند. جهت دادن به مردم به وسیله شبکه های ماهواره ای و شبکه های اجتماعی بخش مهمی از شگرد و تاکتیک دشمن برای ضربه زدن به کشور در جریان حوادث بعد از انتخابات ریاست جمهوری بود. حماسه نهم دی ، تمامی این ویژگی های مثبت ، سیاسی، امنیتی، اجتماعی و حتی فرهنگی و هنری را در برداشت.
*شما سال ها است که در جلسات شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی برای برنامه ریزی راهپیمایی های مناسبی حضور دارید، در ماجرای راهپیمایی نهم دی ماه ۸۸ آیا از سوی این شورا فراخوانی اعلام شد و یا مردم به صورت خود جوش به خیابان ها آمدند.؟
بعد ازحوادثی که از زمان بعد از انتخابات ریاست جمهوری اتفاق افتاد و باعث حرمت شکنی درروزهای قدس وعاشورا درجامعه شد. افکارعمومی ازاین اتفاقات جریحه دارشد و منتظر فرصتی بود تا این بغض فروخفته خود و نارضایتی که نسبت به این جریان داشت را اعلام کند.
درآن زمان به صورت مرتب هم از تهران و شهرستان ها درخواست هایی برای اخذ مجوز راهپیمایی به شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی ارسال می شد. مسئولان شورای هماهنگی هم درشرایط آن روزها با اصل راهپیمایی موافق بودند، اما می خواستند که این راهپیمایی با عظمت و شکوه هر چه بیشتری برگزار شود. با توجه به شرایط کشور در سال ۸۸ اعضای شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی برای تعیین روز راهپیمایی و هماهنگ شدن سازمان های مسئول تردید داشتند.
*مشکل درکجا بود که باعث تردید اعضای شورا شد، آیا مسئله تامین امنیت مردم در میان بود.؟
یکی از ویژگی های بسیار خوب شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی، حضور افراد کارکشته و با تجربه در این شورا است که از ابتدای انقلاب درحقیقت با رویداد های گوناگون همراه بوده اند و حوادث این انقلاب را یکی پس از دیگری پشت سرگذاشته اند. در شرایط ویژه آن روزها، با توجه به اینکه هجمه گسترده رسانه ای علیه جمهوری اسلامی شکل گرفته بود و توسط عوامل داخلی هم فراخوان هایی برای تجمع و یا تظاهرات علیه حاکمیت اعلام می شد، مجوزدادن به یک راهپیمایی مردمی باید با تامل بیشتر و بررسی تمامی حواشی و مسائل صورت می گرفت.
با بررسی تمامی شرایط درنهایت شورا به این نتیجه رسید که روز نهم دی ماه برای راهپیمایی انتخاب شود و فراخوان سراسری آن از طریق رسانه ملی پخش شود.
* دربین اعضای شورا نظر مخالفی هم با برگزاری راهپیمایی وجود داشت.؟
بله! البته بیشترمخالفت ها و تردیدها به خاطر فضای آن روزهای کشور بود و دلیل مخالفت ها هم برای مسائل امنیتی و نگرانی از مشکلات احتمالی ناشی از مجوز دادن به این راهپیمایی بود.
* چه تعداد درخواست از سازمان ها و بخش های گوناگون کشور برای راهپیمایی به شورا ارسال شد.؟
در آن زمان درخواست ها بسیار زیاد بود، از بسیج گرفته تا سازمان ها و دستگاه های اجرایی و حتی شوراهای هماهنگی تبلیغات اسلامی در شهرستان ها خواستاراخذ مجوز راهپیمایی بودند. حجم درخواست ها و فضای آن روزهای جامعه نشان می داد که جامعه ملتهب است . در دی ماه ۸۸ همه نگران بودند و می خواستند که برای اعتراض به وضعیتی که ضد انقلاب و عوامل وابسته اش در کشور به وجودآورده بود، حرکتی انجام شود.
*آقای افشار! مسائل امنیتی و تامین امنیت مردم در چنین راهپیمایی بزرگی مسئله مهمی است، چه کار کردید که هم تردید ها در بین اعضای شورا برطرف شود و هم نگرانی بابت تامین امنیت راهپیمایی نهم دی ماه وجود نداشته باشد.؟
برای برطرف شدن دغدغه های امنیتی در راهپیمایی نهم دی ماه ۱۳۸۸ قرار براین شد تا امنیت این راهپیمایی توسط سه ارگان امنیتی و انتظامی سپاه، نیروی انتظامی و بسیج به صورت متمرکز و تحت فرماندهی واحد انجام شود. به دلیل اینکه نمی توانستیم میزان حضورجمعیت را به طوردقیق تخمین بزنیم، این احتمال وجود داشت که با توجه به شرایط کشور درگیری ها و تنش هایی در این راهپیمایی داشته باشیم و افراد و گروه هایی بخواهند که این حرکت مردمی را تحت تاثیرقرار دهند.
در روزنهم دی ماه درمسیر راهپیمایی ماموران نیروی انتظامی و نیروهای بسیج به صورت سازمان یافته به فاصله های معین به صورت آماده باش قرار گرفتند تا در صورت مشاهده هر گونه بی نظمی، درگیری، تنش و یا برهم زدن نظم راهپیمایی وارد عمل شوند. در حقیقت تمام طول مسیر به صورت یک پازل قطعه به قطعه تحت نظارت و کنترل ماموران امنیتی قرارگرفت. اگر خاطرتان باشد در آن روز در خیابان انقلاب، ماموران در فاصله های معین و در ابتدای هر فرعی و کوچه و یا خیابان منتهی به میدان انقلاب مستقر شدند.
*آیا با مشکل خاصی هم در آن روز مواجه شدید.؟
نه به حول و قوه الهی این راهپیمایی مردمی و با شکوه به خوبی برگزارشد. نکته قابل توجه در راهپیمایی نهم دی ماه ، کمرنگ شدن حضور نیروهای امنیتی به دلیل حضورمیلیونی مردم در این راهپیمایی بود. در حقیقت نیروهای امنیتی در سیل خروشان مردم هضم شدند.
*برای هماهنگی بین دستگاه ها و سازمان های مسئول در مجموع چند جلسه برگزار شد.؟
ما در مجموع دو جلسه اصلی داشتیم ، اما کمیته های فعال مانند تبلیغات ، حفاظت و امنیت، انتظامات و رسانه ها چندین جلسه فرعی داشتند. البته درست است که شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی وظیفه ساماندهی و برنامه ریزی راهپیمایی ها را برعهده دارد، اما در ماجرای راهپیمایی ۹ دی به واقع حضورمردم همه ما را غافلگیر کرد و این مردم بودند که مدیریت صحنه را برعهده داشتند. این حماسه با شکوه خواست مردم بود و شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی تنها مسائل حاشیه ای را مدیریت کرد.
*آیا این درست است که صدا و سیما به دلیل حضورمیلیونی مردم نتوانست آنطورکه باید تمامی صحنه های راهپیمایی را انعکاس دهد؟ هیچ کدام از اعضای شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی فکر نمی کردند که دراین روز شاهد حضورجمعیت میلیونی مردم باشیم. بیشترین تصوری که ما داشتیم ازحضور مردم درخیابان انقلاب تا میدان نواب بود. درحقیقت همه غافلگیر شدیم. ما پیش بینی کرده بودیم که صدا و سیما هم پوشش خبری مناسبی از این راهپیمایی داشته باشد، اما صدا و سیما هم دراین ماجرا غافلگیر شد و نتوانست آنطورکه باید از جمعیت میلیونی راهپیمایان نهم دی تصویربرداری کند.
ساعت ۴ بعد از ظهر تیم های فیلمبرداری صدا و سیما به محل رسیدند این درحالی بود که از چند ساعت قبل جمعیتی عظیم در خیابان های منتهی به میدان انقلاب شکل گرفته بود.
برای مثال درمیدان فردوسی ما شاهد حضورتعداد زیادی از مردم و کفن پوشان بودیم که حتی رسانه ملی هم نتوانست از این حضور تصویربرداری کند. صدا و سیما هم مثل بسیاری از سازمان ها و دستگاه های اجرایی از این حرکت مردمی و ملی عقب ماند.
*آقای افشار! حماسه نهم دی ها برگزار شد و در حال حاضر هم دو سال از این رویداد مردمی بزرگ می گذرد.، اما چرا تا به امروز برای تبعین آثار و برکات این حماسه آنطور که شایسته این حضور میلیونی است، برنامه جامع و اثرگذاری در کشور اجرا نشده است.؟!
من قبل از اینکه به این پرسش شما پاسخ بدهم، می خواهم به جمله ای عجیب به نقل از سردارهمدانی اشاره کنم. سردارهمدانی درباره شرایط روزهای التهاب بعد از انتخابات ریاست جمهوری و درگیری های خیابانی، جمله عجیبی دارد که بارها در سخنرانی ها و همایش های گوناگون به آن اشاره کرده است:« فشاری که برای مقابله با ضد انقلاب و فتنه ۸۸ به من آمد ، بسیار بیشتر از مشکلات و سختی های عملیات کربلای ۵ بود». این جمله سردارهمدانی نشان می دهد مدیریت فتنه ۸۸ چقدر سخت بود و مردم و مسئولان در برابر چه فتنه بزرگی مقابله کردند و با حضورمیلیونی در نهم دی ماه به تمامی این مسائل پایان دادند.
مردم در فتنه ۸۸ ثابت کردند پشتیبان نظام هستند، پس ما نیز مسوولیم این پشتوانه مردمی را به عنوان سرمایه عظیم اجتماعی حفظ کنیم. به نظرمن مهمتر ازحضور فیزیکی و برنامه ها و همایش های متعدد تبعین آثار و برکات حماسه نهم دی ماه اهمیت دارد. باید سازمان های مسئول همانند صدا و سیما و وزارت آموزش و پرورش به دنبال جریان شناسی سیاسی، واکاوی فتنه ۸۸ ، نتایج فتنه و نقش مردم در این حوادث بپردازند.
