این روزها بازار ساخت انیمیشن بلند در ایران رونق گرفته است. بعد از ساخت انیمیشنهایی نظیر تهران 1500، قلب سیمرغ، رستم و سهراب و جمشید و خورشید یک اثربلند دیگر به این فهرست اضافه شد. انیمیشن (بلند) طمعنامه، یک انیمیشن ایرانی متفاوت است که شاید بتوان آن را از جهاتی اثری منحصر به فرد نسبت به سایر تولیدات انیمیشنی در کشور دانست. طمعنامه، خصوصیاتی دارد که شاید کمتر انیمیشن ایرانی، به طور همزمان تمام آن خصوصیات را دارا باشد. طراحی شاعرانه فضاها و همچنین تیزبینی در طراحی شخصیتها این کار را از سایر تولیدات انیمیشنی که تا به حال دیده شده متمایز کرده است. همچنین استفاده مناسب از نگارگری و مینیاتور ایرانی و استفاده مناسب از ترکیب رنگها، میتواند هر بینندهای را مجذوب این اثر کند. هر فریم از طمعنامه را میتوان به عنوان یک تابلوی زیبا و کامل تلقی کرد.
در مجموع میتوان طمعنامه را به عنوان کاری در خور توجه در تولیدات انیمیشن ایران به حساب آورد. این انیمیشن محصول یک شرکت خصوصی تولید انیمیشن است. در حال حاضر، عمدتاً تولید چنین محصولاتی، دارای صرفه اقتصادی نیست، حال آنکه با کمی هوشمندی و طراحی مناسب و استفاده از دوبله مناسب به زبان انگلیسی و دیگر زبانها امکان عرضه بینالمللی فیلمهای بلند انیمیشنی ایرانی نیز وجود دارد، کاری که بسیاری از کشورها از قبیل اسپانیا، هند و دیگر کشورها موفق به انجام آن شدهاند، به بهانه پایان تولید این فیلم انیمیشنی مصاحبهای با سپهر علی محمدلو کارگردان این فیلم داشتهایم.
اول از خودتان شروع کنیم، کارتان را از چه سالی و از کجا شروع کردید؟
من کار انیمیشن رو از سال 75 در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان شروع کردم و از آن سال در بخشهای مختلف از انیماتوری تا کارگردانی مشغول به کار بودهام.
راجع به کارهایی که قبل از این کار هم داشتید، توضیح بدهید.
قبل از این کار چند انیمیشن برای مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی کار کردم. مثل مجموعه دارکوب، مثل اینکه میخندد و آواز پر جبرئیل که در جشنوارههای مختلف داخلی شرکت داشتند، ضمنا چند تایی هم کار رئال انجام دادم و تعدادی هم فیلمهای تبلیغاتی رئال و انیمیشن و در ادامه هم که همکاری من با شرکت پویانمایی نقش جهان با سه اپیزود فیلم کوتاه و سپس در ادامه همان تکنیک فیلمهای کوتاه و فیلم بلند طمعنامه تولید شد.
درکارهای قبلی سریال و فیلم بلند هم کار داشتید؟
نه عمده کاراهای من کوتاه بودند.
گفتید در شرکت نقش جهان سه اپیزود کوتاه کار کردید که در نهایت منجر به تولید این فیلم بلند شد، راجع به این قضیه بیشتر توضیح بدهید.
من در بدو ورودم به شرکت نقش جهان در سال 87 تعدادی از نیروهایی که در کارهای قبلی با من همکاری داشتند را با خود به این شرکت آوردم و تعدادی نیرو جدید نیز به گروه اضافه شد. به منظور هماهنگی اعضای گروه و همین طور پیاده سازی تکنیکی که در فکرم داشتم کار را با یک قسمت کوتاه حدوداً 20 دقیقهای به نام کسب علم شروع کردیم و در ادامه با هماهنگی بیشتر اعضای گروه دو قسمت دیگر به نامهای عاقبت همنشینی با بد سرشت و ساحل نجات را نیز کار کردیم، سه قسمت مجموعاً حدود 60 دقیقه شد. از اواسط کار سوم بود که تولید فیلم بلند طمعنامه را هم کلید زدیم. البته همین جا باید از شجاعت و حوصله مدیریت شرکت نقش جهان هم تشکر کنم که بدون داشتن قرارداد تولید یا اسپانسر خاصی جهت ورود به تکنیک تولید متفاوت سرمایهگذاری کردند.
وضعیت آن سه تا اپیزود چطور شد؟
اپیزودهای عاقبت همنشینی با بد سرشت و ساحل نجات در جشنوارههای مختلف داخلی و چندین جشنواره خارجی شرکت داده شد که حاصل آن، انتخاب این کارها در بخش مسابقه اکثر جشنوارهها بود، حتی ساحل نجات در بخش مسابقه جشنواره Cartoon on the bay ایتالیا هم حضور داشت که مایه دلگرمی گروه و مدیریت شرکت برای انجام کار بزرگتر شد، البته سه اپیزود تولید شده بعداً توسط صدا و سیما خریداری شد و هر سه تا کار از تلویزیون هم پخش شدند.
خب برویم سراغ طمعنامه، کمی راجع به قصه و فیلم نامه کار توضیح بدید؟
اگر بخواهم قصه فیلمنامه را در دو، سه خط توضیح بدهم باید بگویم که پادشاه سرزمینی دوردست با وعده رهانیدن مردم سرزمینی دیگر از دست حاکمی ظالم و برقراری عدالت و آزادی به آن سرزمین حمله میکند ولی در واقع چشم طمع به ثروت آن سرزمین دارد در ادامه داستان سردار سپاه بعد از شکست سپاهیان حریف برای تهیه غذا و آذوقه برای لشکریان خود عازم سفری رازگونه میشود و به نقطهای که پایان طمع دنیا میباشد، میرسد و... البته کاراکترها و سرزمینها هیچ اسم خاصی ندارند و به دوره زمانی خاصی هم اشاره نشده است. فیلمنامه کار توسط خودم نوشته شد البته در مراحل نگارش فیلمنامه حجت الاسلام مهدی نایه هم به عنوان مشاور فیلمنامه همکاری داشتند و در نهایت دیالوگها و نریشنهای فیلمنامه توسط آقای علی قلی پور بازنویسی شد.
منظورتان از آن سرزمین امریکا و وضعیت فعلی خاورمیانه نبوده است؟
من راجع به این قضیه اظهار نظری نمیکنم این اظهار نظر را بر عهده بیننده گذاشتیم.
طراحی کار برای چه گروه سنی است؟به نظر نمیآید کار زیاد برای کودکان مناسب باشد.
به نظر من هم همین طور است، مفاهیم این انیمیشن برای بزرگسالان قابل فهمتراست ولی خب جذابیتهای زیادی در این کار وجود دارد که کودکان را هم جذب میکند.
راجع به تکنیک کار توضیح بدهید؟
همانطوری که گفتم کار تکنیکی بود که از سه فیلم کوتاه قبلی شروع شد و در نهایت در این فیلم بلند به بلوغ نسبی رسید. در این کار ما سعی کردیم از ظرفیت هنر نگارگری و مینیاتور ایرانی در گرافیک این کار استفاده کنیم به نحوی که شاید بتوان گفت انیمیشنی با شناسنامه ایرانی تولید کردیم به طوری که اسبها یا غزال داستان همگی عیناً مانند گرافیک مینیاتور هستند.
ظاهراً نوآوریهای دیگری هم داشتید و از هنرمندان تئاتر به عنوان صداپیشه در این کار استفاده کردهاید؟
بله، به دلیل حال و هوای داستان و همچنین به دلیل نیاز به حس همراه با بازی در ادای جملات ترجیح دادیم از هنرمندان تئاتر به عنوان صداپیشه استفاده کنیم.
چه هنرمندانی با شما همکاری داشتند؟
نقشهای اصلی داستان را آقایان حسن معجونی و سیامک صفری با تمام مشغله کاری که داشتند عهده دار شدند و بقیه کاراکترها را هنرمندان دیگری که همه تئاتری هستند اجرا کردند.
عوامل گروه چند نفر بودند؟وضعیت پروژه الان در چه مرحلهای است؟
اعضای گروه تولید 10 نفر بودند که سرپرستی گروه انیمیشن با امیر باصفا بود و کامپوزیت کار توسط خودم و فرزانه ریاضی انجام شد، ضمناً باید یادی هم از موسیقی زیبای صادق تسبیحی داشته باشیم البته کل صداگذاری کار هم توسط ایشان انجام شد. مدیر تولید پروژه آقای مسعود مفتخر و تهیه کننده کار هم آقای عبدالرضا صفوی، مدیر عامل شرکت پویانمایی نقش جهان هستند و کل پروژه با سرمایهگذاری شخصی تهیه کننده انجام شده است. ضمناً تولید پروژه کاملاً تمام شده و اصلاحات جزئی صدا باقیمانده که ظرف چند روز آینده تمام میشود.
وضعیت عرضه کار به چه صورتی است؟
تصمیمگیری در این مورد با تهیهکننده است ولی ما نسخهای از کار را جهت شرکت در جشنوارههای داخلی و خارجی آماده کردیم، ضمناً دوبله و ساب تایتل انگلیسی و عربی کار هم تا چند روز آینده تمام میشود. تهیه کننده با بخشهایی از صدا و سیما نیز در حال مذاکره جهت فروش است.
سخن آخر.
از شما به خاطر این مصاحبه تشکر میکنم، همینطور از روزنامه جوان که بخش ویژهای را به انیمیشن اختصاص داده است. امیدوارم که روزهای بهتر برای انیمیشن ایران پیش رو باشد.
