انزوای کتیبه شناسی در ایران

رادوین نوبری کتیبه‌ها وجهی از اسناد مکتوب و تاریخی یک کشورهستند که هویت و پیشینه‌ تاریک آن را روشن می‌‌کنند و ایران هم از جمله کشورهایی است که به دلیل فرهنگی غنی و با ریشه، از این دست کتیبه‌هایی که حاوی اطلاعات با ارزش تاریخی است کم ندارد که از آن جمله می‌‌توان به کتیبه‌ بیستون، کتیبه‌های چند گانه‌ تخت جمشید، کتیبه کن چرمی و ... اشاره کرد که هر یک در ادوار مختلف تاریخی نگاشته شده‌اند. اما دریغ از صدها کتیبه‌ نا شناخته‌ای که هنوز از دل این مرز و بوم برون نیامده و اگر هم آمده برای شناساندنش هیچ تلاشی صورت نگرفته است. از آن جمله می‌‌توان به کتیبه‌های تلنبار شده در انبار موزه ملی اشاره کرد که هنوز ساماندهی نشده و در حال خاک خوردن است و چه بسا اگر ترجمه شود پرده از حقایق بس مهمی در خصوص تاریخ خواهد برداشت. در چنین شرایطی به نظر می‌‌رسد نیروی متخصص برای ترجمه‌ این آثار نه اینکه وجود نداشته باشد بلکه شرایط لازم برای عرصه‌ ظهور کارشناسان و زبانشناسان داخلی کشورمان به همین آسانی‌ها فراهم نمی‌آید. حال که به تازگی کارشناسان پژوهشگاه‌های آلمانی به ترکستان چین رفته‌اند و از اسناد تاریخی موجود در موزه‌های این کشور عکس‌هایی را تهیه کرده و با قرار دادن آن روی وب دسترسی محققان و علاقه‌مندان به اطلاعات آن را تسهیل نموده‌اند شاید به قول دکتر حسن رضائی باغ بیدی، دانشیار گروه فرهنگ و زبان‌های باستانی دانشگاه تهران، وقت آن رسیده باشد که حداقل زمینه حضور پژوهشگران آلمانی را در کشور فراهم آوریم تا حالا که خود نمی‌توانیم به آثار تاریخی مان دسترسی داشته باشیم، شاید آنها بتوانند برای کارشناسان ما چاره ای بیندیشند و با تکرار تجربه شان در ترکستان چین خیال زبانشناسان و دانش پژوهان کشورمان را از این بابت راحت کنند.