جوان آنلاین: حمله به تأسیسات پارس جنوبی در جریان جنگ رمضان، زنگ خطر جدی برای امنیت انرژی کشور را به صدا درآورد؛ بهطوریکه انتظار می رود امسال صرفه جویی در مصرف گاز بیش از ر سال دیگری باشد.این در حالی است که ایران پیش از این نیز با ناترازی عمیق در حوزه انرژی روبهرو بوده است.
به گزارش مهر، در چنین وضعیتی، نخستین راهحلی که به ذهن میرسد، درخواست صرفهجویی از مردم است. هرچند مردم ایران همواره در مقاطع بحرانی همراه بودهاند، اما تجربه سالهای اخیر نشان داده است که صرفهجویی مبتنی بر کمپینهای فرهنگی و کاهش دمای منازل، راهکاری پایدار نیست. مطالعات تخصصی حاکی است کاهش دو درجهای دمای محیط، تنها حدود دو مترمکعب صرفهجویی روزانه به ازای هر مشترک ایجاد میکند؛ رقمی هرچند ارزشمند، اما ناپایدار، زیرا الگوی مصرف خانوارها بهشدت از شرایط روحی، آبوهوا و عادات روزمره تأثیر میپذیرد و بهمحض تغییر شرایط، مصرف به الگوی قبلی بازمیگردد.
کارشناسان تأکید میکنند که راهحل پایدار، بهینهسازی مصرف گاز از طریق نوسازی تجهیزات و ارتقای عایقبندی ساختمانهاست. برآوردها نشان میدهد حدود ۲۰ میلیون بخاری کمبازده در کشور وجود دارد که هرکدام بهطور متوسط روزانه ۱۲ مترمکعب گاز مصرف میکنند و جایگزینی آنها با مدلهای پربازده میتواند این میزان مصرف را تقریباً به نصف کاهش دهد.
مسیر اجرایی این تغییر، «طرح کارور گاز» است که بر اساس ماده ۴۶ برنامه هفتم توسعه و مصوبه هیئت وزیران تعریف شده است. در این طرح، بخش خصوصی مسئول تعویض تجهیزات فرسوده میشود و هزینه سرمایهگذاری خود را از محل گواهیهای صرفهجویی و از طریق بورس انرژی بازیافت میکند.
این طرح چند مزیت مهم دارد: نخست آنکه بار مالی مستقیمی بر دولت و مردم تحمیل نمیکند و تأمین مالی آن بر عهده بخش خصوصی است. دوم، اجرای طرح در مراحل نصب، اجرا و نگهداری تجهیزات، به ایجاد اشتغال گسترده در سراسر کشور منجر میشود. سوم، گاز صرفهجوییشده برای تأمین نیاز بخشهای مولد نظیر فولاد، پتروشیمی، سیمان و نیز نیروگاهها آزاد میشود که به معنای جلوگیری از زیان سالانه حداقل ۱۰۰ هزار میلیارد تومانی صنایع و کاهش مازوتسوزی در نیروگاههاست؛ موضوعی که علاوه بر زیان ارزی حدود ۱۱ میلیارد دلاری، عامل مهمی در آلودگی هوای شهرها به شمار میرود.
از سوی دیگر، با توجه به آنکه عمده نیروگاههای کشور حرارتی و وابسته به گاز هستند، تداوم ناترازی گاز به معنای سرایت این ناترازی به شبکه برق در ماههای گرم سال و افزایش خطر خاموشی در بخش خانگی و صنعتی است؛ در حالیکه صرفهجویی پایدار در مصرف گاز میتواند مستقیماً به پایداری شبکه برق در تابستان کمک کند.
در شرایطی که فرصت آزمون و خطای دوباره وجود ندارد، صرفاً اتکا به توصیههای عمومی صرفهجویی کافی نیست. حرکت به سمت راهکارهای پایدار مانند طرح کارور گاز، با تکیه بر سرمایهگذاری بخش خصوصی و بدون تحمیل فشار مستقیم به مردم و دولت، ضمن ایجاد اشتغال و شکلگیری بازاری مبتنی بر کاهش مصرف، زمینه صرفهجویی ماندگار در گاز را فراهم میکند و گاز آزادشده را در خدمت تولید و پایداری انرژی کشور قرار میدهد.
