جوان آنلاین: پیش از آغاز جنگ رمضان تا امروز و طی یک بازه زمانی ۶۰ روزه، قیمت خودروها در بازار بسته به نوع خودروهای داخلی تا خارجی (مونتاژی) از بازه ۷۰ میلیون تا نزدیک به ۳۰۰ میلیون تومان افزایش یافته است. این در حالی است که در تاریخ دوم اسفند ماه نرخ دلار در بازار آزاد کاهش یافته است. فروشندگان در توجیه این افزایش قیمت میگویند: «در جنگ، فولاد مبارکه آسیب دیده و ورق نیست.» این ادعا در حالی است که روز دوشنبه فولاد مبارکه ۱۶۰ هزار تن ورق گرم فولادی در بازار عرضه کرد که حدود نیمی از آن فروش رفت و مابقی مشتری نداشت. به نظر میرسد کاسبان جنگ با سوءاستفاده از شرایط نه جنگ، نه صلح کشور به دنبال افزایش قیمت کالاها هستند که خودرو پیشقدم شده است.
افزایش قیمت خودرو در ایام جنگ تحمیلی علیه ایران، در شرایطی که هم قیمت دلار ارزان شده و ثبات یافته و هم اینکه بازار با رکود شدید روبهرو است، این واقعیت را نشان میدهد که برخلاف ادعای خودروسازان، تغییرات نرخ ارز چندان بر قیمت تمامشده آنها تأثیر نداشته است و این غولهای خودروسازی همیشه بهانهای برای گرانی دارند. ظاهراً این بار دلیل افزایش قیمت، به خطر افتادن زنجیره تأمین است که با عرضه گسترده فولاد مبارکه در بورس کالا این ترفند نیز بیاثر شد.
با پایان یافتن تعطیلات نوروز، ایران خودرو فهرست جدیدی از افزایش قیمتهای خودرو را اعلام کرد. با این اقدام، پالس افزایش قیمتها به بازار داده شد و قیمتها ۱۰ تا ۱۳ درصد در بازار آزاد افزایش یافت، به طوری که خودروهای داخلی و مونتاژی بسته به میزان قیمت خود از بازه ۷۰ تا ۳۰۰ میلیون تومان افزایش قیمت داشتند.
همزمان برخی رسانههای نزدیک به خودروسازان، از درخواست افزایش ۳۵ تا ۴۰ درصدی قیمت به سازمان حمایت خبر دادند و از شنبه هفته جاری قیمتها در بازار آزاد افزایش یافت. در این میان، خودروهای مونتاژی و مدلهای جدیدتر بهدلیل وابستگی بیشتر به نرخ ارز و هزینههای واردات قطعات که حساسیت بالاتری نسبت به نوسانات اقتصادی دارند، افزایش قیمت پرشتابتری داشتند. همچنین در خودروهای اقتصادی اگرچه درصد رشد کمتر بوده، اما عبور بخش قابل توجهی از این محصولات از مرز یک میلیارد تومان، نشاندهنده جابهجایی معنادار کف قیمتی در بازار است.
دلیل افزایش لجامگسیخته قیمتها چیست؟
فعالان بازار مدعی هستند که بخشی از افزایش قیمتها ناشی از نگرانی نسبت به تبعات جنگ اخیر بر زنجیره تأمین صنعت خودرو است. آسیب به زیرساختهای کلیدی مانند فولاد و پتروشیمی، این تصور را در بازار تقویت کرده که هزینه تأمین قطعات در ماههای آینده افزایش خواهد یافت. همین نگرانی باعث شده برخی بازیگران بازار - از مصرفکنندگان تا واسطهها - با پیشدستی در خرید، خود را در برابر گرانیهای احتمالی آینده مصون کنند. در واقع، ترس از افزایش بیشتر قیمت قطعات و بهدنبال آن رشد هزینه تولید، به شکلگیری نوعی «تقاضای احتیاطی» دامن زده است؛ تقاضایی که لزوماً ناشی از نیاز مصرفی نیست، بلکه بیشتر ریشه در انتظارات تورمی و نگرانی از آینده دارد.
ادعای دلالان خودرو دروغ از آب درآمد
پس از موجسواری دلالان و به اصطلاح کاسبان جنگ بر سر آسیب جدی فولاد مبارکه در جریان جنگ رمضان و کاهش عرضه ورق و گرانی قیمت آن، که در فاز نخست به افزایش شدید قیمت خودرو منجر شد، بازگشت سریع فولاد مبارکه به بورس کالا باعث تزلزل محتکران و سودجویان شد و بار دیگر ادعای دروغ دلالان بازار خودرو را نقش بر آب کرد. به گزارش فارس، روز دوشنبه فولاد مبارکه ۱۶۰هزار تن ورق گرم فولادی در بازار عرضه کرد که حدود نیمی از آن فروش رفت و مابقی مشتری نداشت. طبق جزئیات فروش ورق مبارکه، فقط ۹۲ هزار تن از ۱۶۰هزار تن عرضه شده به قیمت پایه ۸۵ هزار تومان معامله شد. در حالی که شرایط عرضه ۶۰ درصد نقد و ۴۰درصد اعتباری بود. این در حالی است که دلالها در بازار ۱۳۰هزار تومان میفروختند و بهانه کسری ورق در بازار را بهانهای برای افزایش قیمت خودرو سواری اعلام میکردند. به گفته کنشگران، اگر ادعای خودروسازان و فعالان این صنعت مبنی بر کمبود یا گرانی قیمت ورق درست بود، میبایست حجم بالایی از ورقهای عرضه شده در بورس کالا به فروش میرفت، نه اینکه بدون مشتری بماند. در حالیکه ایران در شرایط آتشبس به سر میبرد، متأسفانه برخی با بهکار بردن مکرر عبارت «جنگه دیگه» نسبت به افزایش قیمت کالاها و نیازهای ضروری مردم اقدام کردهاند که میبایست با ورود نهادهای نظارتی، تخلفاتشان متوقف شود.
در این خصوص جواد محمدی، یک کارشناس اقتصادی، درخصوص افزایش شدید قیمت خودرو به فارس میگوید که گرانی ادامهدار نیست و بازار خود را اصلاح میکند، زیرا مردم توان خرید با قیمت بالا را ندارند و این کاهش تقاضا به کاهش قیمت ختم میشود. همچنین رضا صالحی، کارشناس دیگر اقتصادی، معتقد است که نباید حس بیدولتی به مردم منتقل شود و باید با نظارت دقیق و جریمه سنگین متخلفان، با هرگونه افزایش قیمت مقابله کرد. شبکهای فعال در صنعت میگوید، بسیاری از بنگاههای اقتصادی بهویژه بنگاههای بزرگ در بیان خسارات واحدها در جنگ دقیق عمل نکردهاند و همین مسئله در داخل به سیگنال افزایش قیمت دامن زده است. این شبکه، دقیق کردن ابعاد خسارت جنگ با راستیآزمایی را راهکار رفع این مشکل معرفی کرده است.
