همه چیز درباره الگوی مصرف و صرفهجویی در آب و برق
مقابل در ورودی مطب دکتر به انتظار ایستاده بودم که مسئول نظافت ساختمان کناری شیلنگ به دست وارد کوچه شد. با گمان اینکه در حال آبیاری باغچه است نگاهم را برگرداندنم، اما بعد از گذشت چند دقیقه همچنان صدای آب را میشنیدم. حسی در دلم خبر از این میداد که این همه زمان برای آبیاری باغچه لازم نیست، پس در نتیجه آب به شیوه دیگری در حال هدررفتن است. شبیه به ترسی که از واقعه خبر میداد، شجاعت نداشتم برگردم یا شاید هم میدانستم باید منتظر مشاجره جدی باشم و در نهایت این من بودم که بازنده خواهم شد. قدمهایم را خلاف جهت طوری که کمتر ببینم و بشنوم برداشتم، اما نتوانستم تحمل کنم و برگشتم.
بله حدسم درست بود، آب شرب قربانی نظافت پیادهرویی میشد که در کمتر از چند دقیقه به همان حالت درمیآمد. باز هم تحمل کردم و فقط به نگاه کردن و زل زدن به مسئول نظافت اکتفا کردم. باز هم نتیجه نداد و انگار نظافتچی متوجه حساسیت من شده بود و لجبازانه آب را روی در و دیوار و خیابان میریخت. نزدیکتر شدم و گفتم همه چیز در حال سخت شدن است مثل آب خوردن! موافقید! نگاه کرد و گفت خب منظور؟! گفتم کاملاً مشخص است شاید در آینده نه چندان دور مجبور باشیم برای تأمین آب در صف آب بمانیم و آب را با محدودیت دریافت کنیم. پیشگیری بهتر از درمان نیست؟! با تمسخر گفت خانم معلم هر کاری بقیه کردند ما هم انجام میدهیم.
مثل همیشه شکستخورده از تذکرات صرفهجویانه خودم، ترجیح دادم وارد مطب دکتر شوم تا کمتر حرص بخورم و در تمام طول مدت انتظار به این فکر میکردم که چرا به خودمان هم رحم نمیکنیم؟!
این داستان دیروز و امروز نیست. بارها و بارها شاهد شستوشوی خودرو، موتور و لوازم منزل بوده و عمدتاً بعد از تذکر با واکنش منفی مواجه شدهام. همین داستان و نگرانیها از هدررفت آب در شرایط خشکسالی برای برق هم وجود دارد. استفاده از وسایل غیرضروری یا استفاده از لوازم برقی پرمصرف در ساعات اوج، روشن گذاشن چراغ اضافه و بیمبالاتی در مصرف لوازم برقی هم وجود دارد. نه نیازی به خرید تجهیزات سنگین برای صرفهجویی در مصرف آب دارید و نه لازم است لوازم برقی منزل و محل کار را مجهز به دیمر کنید. هر چند اگر این تجهیزات را داشته باشید، بهتر است، اما روشهای ساده و معمولیای وجود دارد که با رعایت آن موفق به صرفهجویی حداکثری خواهید شد و نتیجه آن را به صورت محسوس روی قبوض آب و برق خود خواهید دید.
آب را گل نکنید
مسلماً فردگرایی و استفاده بیرحمانه و غنیمتگونه از آب نسلهای بعد و حتی آینده خود ما را هم تهدید خواهد کرد. آب ناجی زندگی است و صرفهجویی تنها و تنها راه نجات بحران است. به عقیده کارشناسان، هر فرد در شبانهروز باید حداقل ۱۵۰ لیتر آب مصرف کند، با این حال گفته میشود ایرانیان دو برابر متوسط جهانی در سال آب مصرف میکنند.
آشامیدن…………………………………۵ لیتر
لباسشویی……………………………..۲۰ لیتر
کولر و تهویه……………………………..۵ لیتر
دستشویی……………………………..۳۰ لیتر
استحمام……………………………….۵۰ لیتر
ظرفشویی……………………………..۱۵ لیتر
پخت وپز……………………………….۱۵ لیتر
نظافت خانه و آبیاری باغچه………….۱۰ لیتر
راهکارهای کلی
تنها با یک لیوان آب مسواک بزنید.
هنگام استحمام، شیر آب را پیوسته باز نگذارید.
آب خنک مورد مصرف خود را همواره در یخچال نگهدارید یا از یخ استفاده کنید.
از دستشویی به عنوان زیرسیگاری یا سطل آشغال استفاده نکنید.
هنگام شستوشوی دستها شیر آب را ببندید.
راهکارهای خاص برای صرفهجویی خانمهای خانهدار:
بهتر است ابتدا مواد باقیمانده، از ظرف غذا جدا و بلافاصله شسته شوند.
سبزیها را ابتدا در ظرفی خیس کنید و سپس آب بکشید.
از آب سبزی و میوه و برنج برای گلدانها استفاده کنید.
از جریان آب به منظور آب شدن یخ گوشت یا دیگر مواد غذایی منجمد استفاده نکنید.
فرزندان خود را در مورد نیاز به حفاظت از آب آگاه کنید.
از خرید اسباببازیهایی که به یک جریان ثابت آب نیازدارند، خودداری کنید.
هنگام استفاده از سرویس بهداشتی شیر آب را با حداقل فشار باز کنید و آن را به طور مداوم باز نگذارید.
برای نظافت محیط مورد نظر خود از جمله پارکینگ و حیاط، به جای مصرف آب بهتر است از جارو استفاده شود.
از تعداد دفعات کاربرد ماشین لباسشویی بکاهید.
صرفهجویی خاص برای آقایان
از نصب سیستمهای آب تزئینی (مثل فوارهها) اجتناب کنید، مگر اینکه آب در سیستم بازیافت شود.
لولههای آب منزل خود را عایقبندی کنید.
عایقکاری لولههای آب گرم، روشی است که هدررفتن آب را قبل از خروج آب گرم کاهش میدهد.
به جای شستن خودرو با شیلنگ آب، از یک سطل آب هم میتوان استفاده کرد.
کولر را در سایه نصب یا برای آن سایهبان درست کنید.
از کنتور آب برای چک کردن نشتیهای پنهان آب استفاده کنید.
صرفهجویی آب برای کودکان
آببازی ممنوع
دست شستن بیجا را کنار بگذارید.
به اندازه رفع تشنگی لیوان آب را خود پر کنید.
آب اضافه لیوان را پای گلدان بریزید.
هدررفت آب از شیرهای خراب را به بزرگترها اطلاع دهید.
برای دور انداختن دستمال کاغذی یا دستمال توالت از سیفون استفاده نکنید.
چگونگی صرفهجویی آب در حیاط و باغ
گیاهانی مقاوم در برابر بیآبی در باغچه حیاط بکارید.
یک لایه کود دور درختها و گیاهان بریزید.
کف حیاط را آب ندهید.
برای آبیاری باغچه و گیاه صبح زود یا غروب را انتخاب کنید.
آبیاری قطرهای را برای باغچه خود انتخاب کنید.
تمام شیلنگها، اتصالات و شیرها را به طور مرتب کنترل کنید تا از نشتی آب جلوگیری شود.
دلنوشتهای از خلاقیت مادرانه
چند ماهی میشود به دلیل ابتلای مادرم به سرطان درگیر روزهای سخت شیمیدرمانی هستیم. مادرم همیشه برای من الگوی رفتاری و عملی بوده است و در دوران سخت مبارزه با سرطان بیش از قبل رفتارهای او را نظارهگر بودهام. یکی از رفتارهای قابل توجه او صرفهجویی در مصرف آب بود.
درمان خاص شیمیدرمانی مادر به گونهای است که تا چند روز امکان استفاده از آب خنک و حتی ولرم را ندارد و تنها باید از آب گرم استفاده کند. خاطرم هست از همان روز اول و در تمام طول مدت برگشت از شیمیدرمانی به جای ناله کردن یا فکر کردن به روند درمان، فقط به این فکر میکرد که مدتزمان گرم شدن مسیر لوله چگونه از هدررفت آب جلوگیری کند!
بعد از ورود به منزل از پدرم درخواست کرد هر چه دبه در انباری داریم کنار سینک ظرفشویی و سرویس بهداشتی قرار دهد. راهکار عملیاتی مادرم برای جلوگیری ازهدررفت آب اینگونه بود که تا قبل از گرم شدن آب، تمامی آب آشامیدنی خنک خروجی از لوله و شیر آب را در داخل دبهها میریخت و بعد از پدرم میخواست این آب را پای باغچه بریزد.
در تمام شش ماه روند درمان شیمیدرمانی به مدت چهار روز متوالی باغچه به واسطه شیلنگ آبیاری نمیشد و به واسطه راهکار عملیاتی مادرم و ریختن آبها در داخل دبهها، باغچه را آبیاری میکردیم.
به همین سادگی!
لامپ اضافی خاموش
منطق مصرف کمتر از برق هم مطابق مصرف آب همینگونه است که عمدتاً معتقدند اگر صرفهجویی نکنند چه میشود؟! شاید بهتر باشد بدانید برق از پاکترین انرژیهای دنیا محسوب میشود. برق، نه سوخت فسیلی است که هوا را آلوده کند و نه سوخت هستهای است که برای جمع کردن پسماندهایش به هزار و یک راهحل عجیب نیاز باشد.
برق نتیجه فرآیند تولید است که در چرخه تولید سوختهای تجدیدناپذیر بوده و عاقبت روزی تمام خواهد شد. اغراق نیست اگر بگوییم همین الان با کم کردن دو لامپ بیشتر شاید روزی حیاط به یک کارخانه نیمهفعال برگردد و از تولیدات همان کارخانه به نفع ما استفاده شود.
اصل اول صرفهجویی در مصرف برق که برای همه، در همه جا حرف اول و آخر را میزند، همان حرف بابا برقی است: «لامپ اضافی خاموش»!
دستانمان را به خاموش کردن لامپهای اضافی عادت دهیم و با این شیوه به اطرافیان خود صرفهجویی بیاموزیم. برای مصرف برق هزار بهانه وجود دارد، اما برای صرفهجویی یک بهانه کافی است و شما همان یک بهانه را داشته باشید. بهتر است بدانید، با خاموش کردن یک لامپ میتوانید در مصرف برق ۳ درصد صرفهجویی کنید.
راهکارهای ساده در مصرف برق
از چراغهای سنسوردار استفاده کنید.
به طور مرتب لامپها، حبابها و پرتوافشانها را تمیز و غبارروبی کنید چراکه در اثر غبارگرفتگی لامپها و حبابها، روشنایی مؤثر از ۱۵ الی ۲۵ درصد کاهش مییابد.
وسایل برقیای را که استفاده نمیکنید از برق بکشید.
کمتر سراغ یخچال بروید.
از تزئین غیرضروری با لامپ پرهیز کنید.
تا حد امکان و در روشنایی روز از نور طبیعی استفاده کنید.
در هنگامی که سرگرم هستید، تلویزیون و رادیو را خاموش کنید.
لوازم جانبی رایانه و لپتاپ را هنگام فراغت کاری خاموش نگه دارید.
از تمام ظرفیت ظرفشویی استفاده کنید.
تعداد لباسهایی را که در هفته قرار است بشویید با استفاده درست کاهش دهید.
قبل از بازکردن درِ یخچال تصمیم بگیرید چه چیزی لازم دارید.
رایانه خود را در پایان روز خاموش کنید و از برق بکشید.
درزها و شکافهای در و پنجرهها را خوب بگیرید تا از هدررفت انرژی جلوگیری شود.
لازم نیست سماور یا کتری آب مدام روشن باشد.
از کولر کمتر استفاده کنید و نیمهشب که هوا خنکتر میشود، کولر را خاموش کنید.
دمای خانه را در زمستان پایین نگه دارید.
در ساعتهای کممصرف مثل اوایل صبح از وسایل برقی پرمصرف استفاده کنید.
به مرور زمان لامپهای الایدی را جایگزین سایر لامپها کنید.
گاز شهری را جایگزین مایکروفر و سایر تولیدات امروزی کنید.
وسایل برقی را هنگامی که استفاده نمیکنید از برق بکشید.
هنگام استفاده از کولر گازی، درها و پنجرهها را ببندید.
با نصب توری برای در و پنجره در فصلهای خنک، از هوای طبیعی بهرهمند شوید.
هنگام استفاده از وسایل سرمایشی، پس از حمام کردن از باز گذاشتن در حمام خودداری کنیم.
از کلید زماندار در راهرو و محلهای عبور استفاده و لامپهای فضای بلااستفاده را خاموش کنید.
از قراردادن غذای خیلی گرم در یخچال خودداری کنید و فرصت کافی برای
خنک شدن به آن بدهید.
کولر گازیتان را در مسیر باد قرار دهید تا منزل شما را بیشتر خنک کند.
برای مطالعه، از نور موضعی (چراغ مخصوص مطالعه) استفاده کنید.
دیوارها و سقف را روشن رنگآمیزی کنید تا میزان بازتاب نور افزایش یابد.
در اطراف پنجرهها از سایبان استفاده شود تا در فصل تابستان از تابش مستقیم اشعه خورشید به داخل ساختمان جلوگیری شود.
فراموش نکنید لوازمی، چون ماشین لباسشویی و ظرفشویی، سشوار، اسپیلت، مایکروفر، جاروبرقی و لامپ رشتهای جزو پرمصرفترینها هستند.
یک نکته مهم قابل ذکر است، اگر شما خواننده این مطلب هستید، بیایید تصمیم بگیرید تنها و تنها از بین تمامی شیوههای معرفیشده حداقل یک الگو را رعایت کنید. از قدیم گفتهاند سنگ بزرگ علامت نزدن است، پس یک سنگ کوچک و دلخواه و ساده را در هر دو حوزه آب و برق انتخاب و همان را رعایت کنید. پس از مدتی که این الگو ملکه رفتار شما قرار گرفت و به روزمرگی تبدیل شد، الگوی بعدی را انتخاب و رعایت کنید.
