اصولاً هر انقلاب بزرگ و الگوبخشی که در جهان رخ میدهد خواسته یا ناخواسته ارزشهای خود را به بیرون از مرزهایش صادر خواهد کرد. این مهم البته به دو صورت معنوی و مادی صورت خواهد پذیرفت؛ در بعد معنوی آن با تأثیرگذاری نرم بر ذهن و اندیشه، ملتها جامعهپذیر میشوند و بعد مادی هم با بهرهگیری از ابزارهای مختص به خود انجام میشود. به تبع این فرض، انقلاب اسلامی در ایران که ماهیت «جهانشمولی اسلامی» را در خود جای داده و به عنوان «انقلابی قدسی در عصری عرفی» شناخته میشود، واجد هردو وجه است، هرچند بعد ذهنی/معنوی آن غلبه دارد.
انقلاب اسلامی ایران از آغاز تاکنون در نظام بینالملل، اهمیت تحقق برابری و عدالت اجتماعی را بین مردم جهان شدت بخشید، واکنش مسلمانان در برابر غرب و غربزدگی را توسعه داد، هویت اسلامی را بازسازی کرد و نویدبخش احیای تمدن اسلامی و اتحاد جهان اسلام شد. این انقلاب همچنین تجدید حیات اسلام و مطرح شدن اسلام انقلابی را به مثابه مکتبی اجتماعی و سیاسی به همراه داشت و در نهایت در گسترش و تعمیق بیداری اسلامی نقش بسزایی ایفا نمود.
البته از همان ابتدای وقوع انقلاب اسلامی در ایران، برخی با بهانه قرار دادن موضوع صدور ارزشهای انقلاب اسلامی ایران به سایر کشورها سعی در ایرانهراسی داشتهاند، اما نگاهی به رهنمودهای امام راحل در شکلدهی به سیاست خارجی ایران به خوبی نشاندهنده عبث بودن این موضوع است. امام راحل به عنوان معمار سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، با ذکر متفاوت بودن انقلاب اسلامی در مواردی همچون مذهبی بودن و احیای ارزشهای دینی و اخلاقی، عدالتخواهی، مردمگرایی و جهانشمولی نسبت به سایر انقلابها، نفی استعمار و سلطه خارجی، همواره بر الگوبخشی این انقلاب تأکید داشتند. ایشان در این راستا بر استفاده از ابزارهایی مانند: انقلاب با نمونه از طریق پیشرفت و ترقی جمهوری اسلامی ایران در همه حوزهها به ویژه علم و دانش، برگزاری و تشکیل سمینارها و کنگرههای جهانی، ایجاد مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، مراسم حج، تربیت و اعزام مبلغ به سایر کشورها به ویژه ملتهای مسلمان، تبلیغات رسانهای، حمایت از مستضعفین و جنبشهای آزادیبخش، پذیرش و اعزام دانشجو، تأکید میکردند.
اکنون پس از ۴۳ سال از انقلاب اسلامی، به خوبی میتوان تأثیرات صدور ارزشهای انقلاب اسلامی را در جهان اسلام و سایر ملتهای آزادیخواه مشاهده کرد. از همان ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی و پس از آن، برخی گروههای اسلامی تحت تأثیر مستقیم انقلاب اسلامی ایران اعلام موجودیت کردند. در لبنان جنبش امل، امل اسلامی، حزبالله و جنبش توحید اسلامی شکل گرفت. در عراق حزبالدعوه با حمایت آیتالله محمدباقر صدر، سازمان پیکار اسلامی، مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق متولد شدند و طی سالهای اخیر نیز حشدالشعبی تأسیس شد. در یمن انصارالله، در عربستان شاخه اخوانالمسلمین تحت رهبری جهیمان العتیبی، سازمان انقلاب اسلامی جزیرهالعرب به رهبری شیخ صفار، در تونس جنبش گرایش اسلامی، در الجزایر جبهه نجات اسلامی، در مراکش جنبش جوانان مسلمان و سربازان اسلام، در فلسطین جهاد اسلامی و حماس ظهور یافتند و انقلاب اسلامی را به عنوان الگوی خود انتخاب کردند.
برآیند الگوبرداری و صدور ارزشهای انقلاب اسلامی به ویژه در بعد منطقهای، ضریب نفوذ و تأثیرپذیری ایران در معادلات بینالمللی را بیش از پیش کرده، به گونهای که به اعتراف مؤسسه بینالمللی مطالعات استراتژیک مستقر در لندن، با وجود اینکه رقبای منطقهای ایران میلیاردها دلار صرف خرید تسلیحات غربی نمودهاند، اما ایران به رغم تحریمهای شدید اقتصادی قادر بوده با جزئی از این هزینه، امتیازات راهبردی بسیاری را در منطقه به دست بیاورد. در این گزارش تأکید شده، با وجود آنکه تحریمهای متعدد غرب از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی علیه ایران جریان داشته و طی سالهای اخیر شدت یافته، اما به واسطه نفوذ معنوی و الگوگیری از ارزشهای انقلاب ایران، جمهوری اسلامی در موقعیتی بسیار قویتر از آنچه به نظر میرسد، قرار دارد.
