اهمیت عملیات مسلم بن عقیل به این جهت است که پس از عملیات رمضان به اجرا درآمد. با بیرون راندن دشمن از خاک کشورمان، نوبت به اتخاذ استراتژی تعقیب و تنبیه متجاوز رسیده بود. اما چون اولین تلاش ایران در راستای این استراتژی با شکست روبهرو شد، عملیات مسلم بن عقیل میتوانست راهگشای دیگر عملیات جنگ تحمیلی باشد.
مسلمبنعقیل در ساعت۵۰ دقیقه بامداد نهم مهرسال۱۳۶۱ و با رمز یااباالفضل العباس (ع) در منطقه عملیاتی غرب سومار و ارتفاعات مشرف بر شهر مندلی عراق با اهداف آزادسازی چندین ارتفاع مرزی، انهدام نیروهای دشمن و تصرف ارتفاعات مشرف بر شهر مندلی آغاز شد. مسلم یک عملیات مشترک بین سپاه و ارتش بود.
منطقه غرب کشور هرچند کمتر از جبهه جنوبی اهمیت داشت، اما، چون سومار نزدیکترین مرز به بغداد به شمار میرفت، بعثیها روی آن حساب ویژهای باز و استحکامات بسیاری در این منطقه ایجاد کرده بودند. به رغم وجود این استحکامات، در همان اولین ساعت یورش رزمندهها، ارتفاعات «گیسکه تاکله شوآن» به تصرف نیروهای ایرانی درآمد.
به دنبال درگیری رزمندگان با نیروهای پیاده و زرهی دشمن، تعداد دیگری از ارتفاعات مشرف بر شهر مندلی و چندین پاسگاه ایرانی آزاد شدند و دشمن تلفات بسیاری داد. در صبح روز عملیات، بعثیها با جمعآوری نیروهایشان اقدام به پاتک کردند که با مقاومت رزمندهها، کاری از پیش نبردند. سرانجام در مرحله دوم و تکمیلی عملیات، رزمندهها توانستند با تسلط بر ارتفاعات، دشمن را به دشت باز و جلگههای اطراف برانند و به این ترتیب شهر مندلی عراق در معرض تهدید قرار گرفت و نزدیک به ۱۵۰ کیلومترمربع از خاک کشورمان آزاد شد.
دشمن برای باز پسگیری مناطق از کف رفته دست به پاتکهای بسیار سنگینی زد و در یکی از پاتکها دست به حیله زد و نیروهایش را با پیشانیبندهای سبزرنگ بسیج و لباس فرم بسیجی آرایش داد که با عکسالعمل مناسب رزمندگان مواجه شد و این حربه آنها راه به جایی نبرد. سرانجام پس از هفت روز نبرد بر اثر استحکامات منطقه و فشار دشمن عملیات متوقف شد. در نتیجه عملیات مسلم بن عقیل، ارتفاعات مشرف بر مندلی عراق آزاد شد و چند پاسگاه مرزی ایران به اسامی سلمان کشته، سان بابا، قلعهجوق، سومار، میان تنگ و کانی شیخ از اشغال دشمن رها شدند. در این عملیات ۱۵۰ کیلومتر مربع از خاک ایران آزاد و پاکسازی شد و همچنین ۳۰ کیلومتر هم از خاک دشمن به تصرف نیروهای ایرانی درآمد. عملیات مسلم بن عقیل هرچند آن طور که فرماندهان انتظار داشتند پیش نرفت، اما پس از عدم الفتح رمضان، ضربه شستی به دشمن بود و نشان داد که اراده ایران برای تداوم سیاست تعقیب و تنبیه متجاوز جدی است. عملیات مسلم بن عقیل به همراه عملیات محرم، در تحرکبخشی به جبههها نقش مهمی ایفا کردند و زمینهساز عملیات بزرگ بعدی شدند.
