سرویس فرهنگ و هنر جوان آنلاین: موسی بیدج، شاعر و مترجم در یادداشتی با عنوان «از سعدی تا سپهری در جهان عرب» مینویسد: ماندگاری نام و آثار سعدی در جهان عرب، علاوه بر قوت و قدرت انتقال و شمولیت، چند دلیل دیگر هم دارد. دلیل اول سرودههای عربی اوست. در میان این شعرها، قصیده او درباره خرابی بغداد بعد از حمله مغول، از چنان استحکامی برخوردار است که از شعرهای درخشان ادبیات عرب به شمار میآید. دلیل دوم اینکه سعدی سالها در جغرافیای عرب زیسته و مناسبات بسیاری با بزرگان آن قوم داشته و در آن سامان دختری را هم به زنی گرفتهاست. دلیل سوم به این مسئله بر میگردد که آثار سعدی از نخستین شاعران ایرانی است که به عربی ترجمه شده و مورد بحث و بررسی قرار گرفتهاست.
این کارشناس ادبیات عرب در ادامه آوردهاست: اکنون سعدی شیرازی به حق یکی از نامآوران شعر و اندیشه ایرانی در جهان عرب است و رسالههای دانشگاهی متعدد درباره آثار او به رشته تحریر درآمدهاست. ناگفته نگذاریم که علاوه بر سعدی، حافظ، مولانا، فردوسی و خیام (وبه خصوص خیام) برای فرهنگدوستان جهان عرب نامهایی آشنا به شمار میآیند.
در کنار آثار شاعران گذشته ایران، آثار تنی چند از شاعران معاصر نیز به عربی ترجمه شدهاند، اما باید اعتراف کرد که شعر کلاسیک ایران بیشتر از شعر نو مورد عنایت پژوهشگران و مترجمان قرار گرفتهاست. این امر مسلماً علاوه بر قدرت و قوت شعر گذشتگان، به علت قدمت زمانی و توجه ویژه بخشهای زبان و ادبیات فارسی دانشگاههای عرب صورت گرفته است.
شعر معاصر ایران نیز، نه به صورت متمرکز، بلکه پراکنده ترجمه و منتشر شده، اما باید اعتراف کرد که هنوز چشماندازی مناسب برای شناختهشدنش فراهم نشدهاست. در این پراکندگیها، نیما، شاملو، اخوان، شفیعی کدکنی، احمدرضا احمدی، منوچهر آتشی، طاهره صفارزاده و دیگران حضور دارند. در میان این شاعران، دو نام تا حدودی شناخته شدهاند؛ اول فروغ فرخزاد که شعرهایش در چند کشور عربی (بدون توجه به غث و سمین بودن ترجمهها) منتشر شده و نگارنده نیز دو مجموعه (تولدی دیگر و ایمان بیاوریم) او را ترجمه و در کشور کویت منتشر کردهاست. پس از فروغ معروفترین شاعر معاصر ایرانی سهراب سپهری است. از سپهری علاوه بر ترجمههای پراکنده در مطبوعات عربی، کتابی شامل ترجمه گزیده اشعار او به قلم غسان حمدان عراقی منتشر شدهاست. پیش از آن نیز جنگی از سرودههای سپهری به قلم محمد امین کرخی منتشر شدهبود.
