گسترش بیش از پیش علم رایزنی بازرگانی بین کشورهایی که ایران در آنها فروش دارد، نیاز جدی دیپلماسی اقتصادی است و وظایف اصلی وزارتخانههای امورخارجه و صنعت در این راه، آموزش تخصصی رایزنان بازرگانی برای تبادل صحیح ارتباط بین کشورهاست که متأسفانه در این سالها مغفول مانده است.
بخش عمدهای از اقتصاد تمام کشورها، به مقوله صادرات و فروش اجناس در بازارهای جهانی به ویژه کشورهای همسایه معطوف میشود؛ این امر به عوامل مختلفی بستگی دارد که اولین عامل، ایجاد فضایی امن توسط وزارت امورخارجه برای صادرکنندگان در سفارتخانههاست.
جواد رزاقی، صادرکننده نمونه به کشور عراق در گفتوگو با باشگاه خبرنگاران جوان معتقد است: عراق یک کشور استراتژیک در حوزه صادرات است و سهم صادرات غیرنفتی ایران به این کشور ۴۰ درصد یعنی ۶۰۵ میلیون دلار است.
این صادرکننده با اشاره به تغییر نگرش تولیدکنندگان برای تولید کالای صادراتی گفت: باید نگرش صادراتمحور را از داخل بنگاههای تولیدی شروع کنیم؛ یعنی به هنگام تولید بخشی از نیاز آنها را در نظر بگیریم. وی افزود: بنگاههای اقتصادی ما باید برای جا افتادن در بازارهای جهانی به تشکیل اتاق فکر اقتصاد بینالمللی جهت بررسی نیاز بازارهای همسایه بپردازند؛ متأسفانه در این زمینه بازرگانانی را داریم که برای تجارت، ذائقه کشور موردنظر را رعایت نکردهاند در نتیجه این امر موجب متضرر شدن آنها شده است. رزاقی با اشاره به نبود وجود ثبات کیفی و قیمتی در بازار داخلی گفت: اگر در قیمتها و کیفیتها تعادل صورت نگیرد، صادرات محصولات به کشورهای همسایه با توجه به رقبای خارجی نظیر عربستان، کویت، قطر و ترکیه که تقریباً شرایط یکسانی با ما دارند سخت خواهد شد.
کالاهایمان را هدفمند بفروشیم
این صادرکننده در تبین ارزیابی کالاهای فروخته شده در بازار جهانی گفت: برای اینکه بازار برونمرزی را از دست ندهیم، باید پس از فروش کالایمان به دنبال آن برویم، میزان رضایتمندی مشتریان را بسنجیم و ایرادهای آن را برطرف کنیم.
وی افزود: کشورهایی نظیر ترکیه و عربستان در کشور مقصد خود دفاتر ارزیابی و بازاریابی را تعبیه میکنند تا بتوانند با ارزیابی استقبال مشتریان برونمرزی از کالاهایشان به تبلیغ بهتر آن مطابق با نیاز کشور متقاضی تلاش کنند. رزاقی با اشاره به اینکه بیشترین تأکید ما برای تحکیم روابط بین دو کشور، وجود رایزنهای بازرگانی در کشورهاست، اظهار کرد: در حال حاضر در ۲۱ کشور به طور رسمی رایزن بینالمللی بازرگانی داریم؛ از اینرو نیازمند افزایش این تعداد در کشورهای مختلف هستیم.
وی افزود: البته باید بگویم که رایزنان بازرگانی تنها به ایجاد کانالهای مناسب اقتصادی به تجار کمک میکنند و صادرکنندگان پس از برقراری ارتباط با بازار مشترک به تبلیغ و فروش کالایشان اقدام میکند. این صادرکننده خاطرنشان کرد: گسترش بیش از پیش علم رایزنی بازرگانی بین کشورهایی که ایران در آنها فروش دارد، نیاز جدی دیپلماسی اقتصادی است، وظایف اصلی وزارتخانههای امور خارجه و صنعت در این راه، آموزش تخصصی رایزنان بازرگانی برای تبادل صحیح ارتباط بین کشورهاست.
سهولت در تبادلات تجاری با عضویت در اوراسیا
وی گفت: خوشبختانه با پیوستن به کشورهای اوراسیا شاهد حذف تعرفههای بین کشوری در هنگام واردات و صادرات کالا هستیم. رزاقی تصریح کرد: برای پیشرفت و مسلط شدن به بازارهای جهانی باید به نگاههای کارشناسان اعتماد کنیم؛ چراکه ایدههایی که از سوی نخبگان داخلی ارائه میشود، بسیار خوب و راهگشاست. وی افزود: البته صادرکنندگان ایرانی برای ادامه مسیر خود به حمایت کشور مقابل نیاز دارند. برای مثال اگر به بررسی روابط تجاری و اقتصادی خود با کشور عراق بپردازیم به فساد موجود در سیستم اداری عراق پی میبریم. متأسفانه بعضی مواقع شاهد فروش کالاهایمان، با تعویض بستهبندی در بازار جهانی هستیم. ما نیز به علت فقدان قوانین مستقل حقوقی، توانایی شکایت و پیگیری سریع این موضوع را نداریم. رزاقی تصریح کرد: عامل دیگری که سال گذشته موجب متضرر شدن تجار ایرانی شد مربوط به زمانی است که کردستان عراق دستور بستن مرزها را به ایران و ترکیه صادر کرد؛ ایران به بستن مرزهای تجاری و هوایی خود اقدام کرد، در صورتیکه ترکیه تنها از ورود و خروج مسافران جلوگیری کرد، اما تردد کانتینرهای تجاری این کشور به روند عادی خود ادامه داد و این امر سبب بالا رفتن تراز تجاری این کشور شد.
عراق مشتری ثابت کالای ایرانی
عراق طی نیمه نخست امسال با خرید بیش از ۳ میلیارد دلار کالا، بزرگترین بازار هدف برای کالاهای ایرانی به شمار میرود، البته سهم زیادی از این بازار به پراید، پژو و سایر قطعات خودرو مربوط میشود؛ با این حال کالاهای دیگری نیز همچون محصولات صنعتی و کشاورزی در سبد صادراتی ایران به عراق وجود دارد. با توجه به اینکه عراق کشوری جنگزده و مصرفکننده است و بیشترین کالاهای خود را به صورت وارداتی در بازار به فروش میرساند، در نتیجه میتوان گفت: این بازار یکی از بهترین فرصتهای تجاری ایران است، اما هنوز هم آنطور که انتظار میرود قادر به تصاحب جایگاه مناسب تجاری در این کشور نیستیم. برای مثال آخرین آمارها از نیاز صددرصدی این کشور به واردات آرد خبر میدهد، اما ایران تنها ۱۰ درصد صادرات آرد به این کشور را برعهده دارد. از ۹۰ درصد باقیمانده ۸۰ درصد آن را ترکیه و ۱۰ درصد آن را نیز سایر کشورهای همسایه در دست دارند. زمانی که کشور ما توانایی صادرات آرد با درصد بالاتری را به این کشور دارد، چرا با بازاریابیهای جدی و رایزنیهای دقیق به رونق این کالا و سایر کالاها نمیپردازیم؟
