
جعفر تکبیری
اين روزها همزمان با دهه فجر، اكانتهاي مختلف وابسته به جريان معاند با راه اندازي هشتگي به نام «چه داديم و چه گرفتيم»، موجي از سياهنمايي عليه نظام به راه انداختهاند و ميكوشند به اين واسطه به تطهير رژيم پهلوي بپردازند. اين در حالي است كه مرور آمار و اعداد در دسترس در حوزههاي مختلف اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و سياسي نشان ميدهد جمهوري اسلامي ايران، به رغم تمامي دشمنيهايي كه در طول 39 سال گذشته با آن مواجه بوده، همواره ترازي بالاتر نسبت به رژيم پهلوي داشته است. اگرچه اين نكته را نيز بايد عنوان كرد كه به دليل وجود برخي ضعفها و نارساييها كه عمدتاً ناشي از كم كاري دولتها و تغييرات مداوم مديران عالي كشور است، همچنان بخشي از شعارهاي انقلاب اسلامي به ثمر ننشسته و تا آرمانشهر ترسيم شده توسط جمهوري اسلامي ايران، راه باقي است. حال روزنامه جوان در ايام دهه فجر، طي يك سلسله گزارش تصميم دارد به بررسي دستاوردهاي جمهوري اسلامي ايران در حوزههاي مختلف و مقايسه آنها با عملكرد رژيم پهلوي بپردازد.
چه چيز داديم؟
يكي از مهمترين نقاطي كه عوامل رژيم پهلوي همواره روي آن تأكيد ميكنند، حوزه مربوط به توانمنديهاي دفاعي است. رژيم پهلوي در آن دوران به واسطه درآمدهاي سرشاري كه از حوزه نفت داشت، شروع به خريد تجهيزات نظامي از شريك استراتژيك خود امريكا كرد اما خريدهاي ميلياردي نظامي ايران از امريكا، چند نكته مغفول مانده دارد. نكته اول آن است كه ايالات متحده در آن دوران به شدت نياز به دلارهاي نفتي ايران داشت تا به واسطه آن بتواند اقتصاد خود را سر و سامان بدهد، از اين رو حتي حاضر شد تا جديدترين جنگندههاي خود شامل اف 14 و اف 16 را در اختيار ايران قرار دهد؛ قراردادي كه صرف فروش تجهيزات نبود بلكه پاي هزاران نفر از ايرانيان را نيز براي دوره ديدن به ايالات متحده امريكا باز ميكرد. علاوه بر اين نگهداري اين تجهيزات نيز در دراز مدت ميليونها دلار عايد امريكا ميكرد؛ اتفاقي كه عملاً ارتش ايران را به يك نيروي نظامي وابسته به امريكا تبديل ميكرد. نكته مغفول مانده ديگر در خصوص فروش اين تجهيزات به ايران، مربوط به جنگ سرد ميان امريكا و شوروي بود. شدت گرفتن اين جنگ سرد باعث شده بود تا ايالات متحده براي تحت فشار قراردادن دشمن خود، همسايه جنوبي شوروي را به پيشرفتهترين تجهيزات نظامي مجهز كند. اين در حالي بود كه فرماندهان عالي اين ارتش مجهز حتي اجازه آب خوردن بدون فرمان امريكاييها را نداشتند. اين موضوع را ميتوان همزمان با وقوع انقلاب نيز مشاهده كرد كه اكثر فرماندهان نظامي ارتش ايران، به خارج از كشور گريختند و مستشاران امريكايي نيز بخش عمدهاي از تجهيزات موجود در ايران را همزمان با وقوع انقلاب از كشور خارج كردند و بخش باقي مانده نيز از كار انداخته شد.
چه چيز گرفتيم؟
درست از همان روزهاي نخستين پيروزي انقلاب اسلامي بود كه غرب با مشاهده از دست رفتن منافع خود در ايران، تحريمهاي سنگيني را عليه كشورمان آغاز كرد؛ تحريمهايي كه در ابتدا منجر به مسدود شدن داراييهاي قانوني كشور در بانكهاي اروپايي و امريكا شد و سپس با آغاز جنگ، دامنه آن به فروش تسليحات نظامي نيز كشيده شد، به گونهاي كه كشورهاي صنعتي حتي حاضر به فروش سيمخاردار به ايران نبودند. اين در حالي بود كه در طرف مقابل، تمامي قدرتهاي دنيا پشت رژيم بعثي عراق جمع شده بودند و با حمايتهاي مختلف از جمله در اختيار قرار دادن پيشرفتهترين تسليحات نظامي، دست در دست يكديگر، تمام تلاش خود را به كار بسته بودند تا نظام نوپاي جمهوري اسلامي را به زانو دربياورند اما به رغم تمامي اين فشارها، ملت ايران حاضر به پذيرش شكست نبود و نيروهاي مسلح از جمله سپاه و ارتش در كنار بسيج مردمي با تكيه بر تواناييهاي خود، اجازه ندادند تحريمها دليلي براي ضعف و مانع دفاع از كشور شود؛ واقعيتي كه در طول ايام دفاع مقدس به خوبي رخ نمود و دنيا شاهد بود ارتشي كه روزي مستشاران امريكايي همه كاره آن بودند و تجهيزاتشان را فراهم ميكردند، چگونه با تكيه بر دانش خود توانست جنگي نابرابر را در کنار سپاه پاسداران انقلاب اسلامي پشت سر بگذارد و امروز شاهديم كه نه تنها تمامي تجهيزات مدرن دفاعي اعم از انواع هواپيما و بالگرد، انواع پهپاد، انواع تانك، انواع موشك، انواع ناو و ناوچه، انواع تجهيزات الكترونيك و جنگ الكترونيك، انواع رادار و انواع سلاحهاي سبك و نيمه سنگين در داخل كشور توليد ميشود بلكه صنايع جنگافزارسازي كشور در حال تبديل شدن به رقيبي جدي براي شركتهاي بزرگ اسلحهسازي دنياست.
اما بركات دفاع مقدس تنها در حوزه خودكفايي تجهيزات دفاعي خلاصه نشد چراكه غربيها در طول جنگ نه فقط از فروش تجهيزات نظامي بلكه بسياري از اجناس و كالاهايي كه كاربردي غيرنظامي داشت نيز ممانعت ميكردند و همين موضوع خود انگيزهاي شد تا متخصصان داخلي عزم خود را براي رفع ساير نيازهاي داخلي نيز جزم كنند؛ عزمي كه قرار بود پاسخگوي نياز كشور در حوزههايي نظير داروها، تجهيزات پالايشگاهي و نفتي، تجهيزات الكترونيك و صدها محصول ديگر باشد. براي نمونه تنها كافي است به اين آمار اشاره كرد كه قبل از انقلاب تنها كمتر از 10درصد داروي مصرفي كشور در داخل توليد ميشد.
اين در حالي است كه امروز بيش از 95درصد داروي مورد نياز كشور در داخل توليد ميشود و نه تنها توليدكنندگان داخلي توانايي پاسخگويي به نياز درون كشور را دارند بلكه محصولات دارويي ايران به كشورهاي مختلفي صادر ميشود. در اين ميان شايد چيزي كه بيشتر باعث عصبانيت غرب شد، ورود ايران به باشگاه تكنولوژيهاي نوين بود؛ باشگاهي كه تنها در اختيار كشورهاي معدودي بود و آن را بخشي از خط قرمز خود قلمداد ميكردند. اين در حالي بود كه با گذشت بيشتر زمان و معرفي دستاوردهاي جديد ايران در حوزههاي مختلف دامنه تحريمها هر روز تنگتر از قبل ميشد و حتي از روي كينه، كار را به جايي رساندند كه تحصيل ايرانيان در برخي از رشتههاي خاص و مرتبط با تكنولوژيهاي نوين در كشورهاي غربي را ممنوع كردند. با اين حال ايران بدون توجه به اين تحريمهاي خندهدار به حركت رو به جلوي خود ادامه داد و خود را در جمع دارندگان تكنولوژيهاي نوين نظير هستهاي، فضايي و رباتيك، راديو داروها و سلولهاي بنيادي جنين قرار داد.
در این زمينه بايد بر اين موضوع تأكيد كرد كه به رغم تمامي فشارها، دانشمندان كشورمان طي چند سال گذشته توانستهاند به فضا و محيط پيراموني زمين دست پيدا كنند و موفق شدهاند ماهوارههاي اميد و نويد علم و صنعت را به فضا پرتاب كنند كه در اين ميان نكته مهم توانايي ايران در پرتاب اين ماهوارهها به كمك موشكهاي بومي است كه جمهوري اسلامي نهمين كشور دارنده اين تكنولوژي محسوب ميشود. اين در حالي است كه طي چند روز گذشته خبر آماده شدن پرتاب ماهوارههاي بومي جديد به فضا نيز در صدر اخبار رسانهها قرار گرفت.
سلاحهايي كه تهديد نيست
حال بايد گفت كه جمهوري اسلامي ايران در حوزه نظامي به نقطهاي رسيده كه شايد در مخيله هيچ يك از اعضاي رژیم پهلوي نميگنجيد اما نكته مهم آنجاست كه برخلاف رژيم پهلوي كه ميكوشيد با بهرهگيري از قدرت اعطايي غرب، نقش ژاندارم منطقه را بازي كند، پيشرفت نظامي جمهوري اسلامي هيچگاه تهديدي براي منطقه و كشورهاي دوست نبوده و اين سلاحها تنها حالتي بازدارنده دارند، كما اينكه جمهوري اسلامي همواره پيام صلح و دوستي خود را به كشورهاي مختلف منطقه ارسال كرده است. علاوه بر اين، نكته مهم ديگر در خصوص پيشرفتهاي نظامي جمهوري اسلامي آن است كه وجود ايراني مقتدر در منطقه ميتواند باعث آرامش و امنيت ديگر كشورها باشد و طمع جنگافروزي در منطقه توسط بيگانگان براي بازاريابي تجهيزات نظاميشان را كاملاً از بين ببرد.