طبق آمار گمرك جمهوري اسلامي از تجارت خارجي ايران در چهار ماه ابتدايي سال جاري ميزان صادرات كالاهاي غيرنفتي با احتساب ميعانات گازي با 5/9 درصد كاهش به 5/13 ميليارد دلار رسيده است. همچنين ميزان واردات كشور در اين مدت با افزايش 24 درصدي به 8/15 ميليارد دلار رسيده است.
آمار تجارت خارجي در چهار ماه ابتدايي سال جاري نشان از افزايش چشمگير واردات و كاهش صادرات كشور دارد.
به اين ترتيب ميزان تراز تجاري كشور در اين مدت منفي 2/3 ميليارد دلار بوده است كه نشان از كاهش 4/4 ميليارد دلاري تراز تجاري چهار ماهه در مقايسه با سال گذشته دارد.
در زمينه آمار تفكيكي بخشهاي صادراتي، از صادرات 13/5 ميليارد دلاري در چهار ماه ابتدايي سال جاري، 2/3 ميليارد دلار سهم صادرات ميعانات گازي، 4/7 ميليارد دلار سهم محصولات پتروشيمي و 6/5 ميليارد دلار سهم ساير كالاها بوده است.
براساس آمار منتشره، ميزان صادرات ميعانات گازي چه از نظر وزني و چه از نظر قيمت دلاري با كاهش همراه بوده است.
صادرات ميعانات گازي در مقايسه با سال گذشته از نظر وزني 2/7 درصد و از نظر قيمت دلاري 4/2 درصد كاهش يافته است.
همچنين ميزان صادرات محصولات پتروشيمي نيز از نظر وزني 3/7 درصد و از نظر قيمت دلاري 3/7 درصد كاهش يافته است.
در بخش ساير كالاها نيز ميزان صادرات به مراتب بيشتر از دو بخش ديگر كاهش يافته است.
ميزان صادرات ساير كالاها از نظر وزني 16 درصد و از نظر قيمت دلاري 15درصد افزايش يافته است. به طور كلي در بخش صادرات كالا در تمامي بخشها ميزان صادرات كشور در چهار ماه ابتدايي سال جاري كاهش يافته است.
همچنين مقاصد اصلي ميعانات گازي صادراتي ايران در چهار ماه ابتدايي سال جاري كشورهاي كره جنوبي، امارات، ژاپن و هند بودهاند.
كالاهاي عمده صادراتي
چنانچه تقسيمبندي تعرفههاي هشت رقمي كه كالاها را به كوچكترين دستهها تفكيك ميكند در نظر بگيريم، در چهار ماه ابتدايي سال جاري، «ميعانات گازي» با 2 هزار و 315 ميليون دلار، «ساير روغنهاي سبك و فرآوردهها به جز بنزين» با 512 ميليون دلار، «پلي اتيلن گريد فيلم با چگالي كمتر از 94 درصد» با 485 ميليون دلار، «پروپان مايع شده» با 446 ميليون دلار و «متانول» با 426 ميليون دلار در بين كالاهاي صادراتي غيرنفتي رتبههاي اول تا پنجم را داشتهاند.
در تقسيمبندي كليتر محصولات عمده صادراتي نيز «ميعانات گازي» با 2 هزار و 315 ميليون دلار، «انواع پلي اتيلن» با هزار و 113 ميليون دلار، «گازهاي نفتي مايعشده» با هزار و 67 ميليون دلار، «فرآوردههاي با حداقل 70 درصد نفت و روغنهاي نفتي» با 719 ميليون دلار و «منو و پلي الكلهاي اشباع شده» با 702 ميليون دلار در صدر كالاهاي صادراتي قرار دارند. طبق روال معمول عمده محصولات صادراتي «غيرنفتي» ايران را محصولات با فرآوري بسيار كم پالايشگاهي و پتروشيمي تشكيل دادهاند و محصولات با ارزش افزوده جايگاه چنداني در صادرات كشور ندارند.
كالاهاي عمده وارداتي
در تقسيمبندي جزئي «برنج» با 602 ميليون دلار، «ذرت دامي» با 484 ميليون دلار، «خودروي سواري با حجم موتور هزار و 500 تا 2 هزار سيسي» با 426 ميليون دلار، «دانه سويا» با 338 ميليون دلار و «قطعات منفصله توليد خودرو با ساخت داخل 14 تا 30 درصد» با 311 ميليون دلار عمده محصولات وارداتي كشور در چهار ماه ابتدايي سال 1396 هستند.
اما در يك تقسيمبندي كليتر محصولاتي چون خودرو بيشترين سهم واردات را به خود اختصاص داد.«قطعات منفصله توليد خودرو» با 905 ميليون دلار، «خودروي سواري» با 843 ميليون دلار، «برنج» با 603 ميليون دلار، «ذرت» با 494 ميليون دلار و «تجهيزات شبكه تلفن همراه» با 407 ميليون دلار در صدر محصولات وارداتي ايران هستند.
متوسط قيمت دلاري هر تن كالاي صادراتي غيرنفتي با احتساب ميعانات گازي درحدود 357 دلار بوده است كه نسبت به سال گذشته 2 درصد افزايش داشته است.
همچنين هر تن كالاي وارداتي با متوسط قيمت 1399 دلار وارد كشور شده كه نسبت به مدت مشابه سال گذشته بيش از 9 درصد افزايش يافته است، بنابراين ميتوان گفت: محصولات صادراتي ايران در مقايسه با محصولات وارداتي از قيمت واحد بسيار كمتري برخوردارند و محصولات وارداتي حدود چهار برابر محصولات صادراتي قيمت دارند.
مبادي عمده وارداتي
مبادي عمده محصولات وارداتي ايران نيز كشورهاي چين، امارات، كرهجنوبي، تركيه و هند بودهاند. در چهار ماه ابتدايي سال جاري ميزان واردات ايران از تمامي شركاي اصلي تجاري افزايش يافته است. با اين حال ميزان افزايش واردات از كشورهايي همچون انگلستان، فرانسه، امارات، ايتاليا، آلمان و سوئيس بيش از ديگر كشورها بوده است. نكته جالب توجه ديگر افزايش چشمگير واردات ايران از كشورهاي اروپايي است كه موجب شده است سهم اين كشورها از واردات ايران افزايش يابد.
