احمد محمدتبريزي
هر ملت و كشوري به فراخور تاريخي كه از سرگذرانده داراي پيشينهاي ادبي از شرح مقاومتها، ايستادگيها و جانفشانيهاي مردمانش مقابل دشمنان خارجي است. ادبيات پايداري بخشي از هويت و شناسنامه ملل مختلف است كه در طول تاريخ از گذشتگان به نسلهاي امروز به ارث رسيده و همواره در روح زمانه جاري و ساري است. ايران هم به خاطر موقعيت ويژه تاريخياش سرشار از رشادتهاي مردمانش مقابل بيگانگان بوده و از پشتوانهاي قوي در زمينه ادبيات پايداري برخوردار است.
به گزارش «جوان» براي شناخت روحيه هر ملتي بايد به ادبيات پايداري آن كشور رجوع كرد. هرچه اين ادبيات غني باشد و نويسندگان با نگاهي واقعبينانه به تاريخ، از ايثار و مقاومت مردم سرزمينشان كتابها نوشته باشند، ميتوان فهميد مردم آن سرزمين تا چه اندازه روحيه مبارزه، دفاع و جنگندگي داشتهاند.
چند سالي است دانشگاه شهيد باهنر كرمان اولين رشته ادبيات پايداري را در كشور تأسيس كرده و گام بزرگي در شكوفايي اين گونه ادبي برداشته است. احمد اميريخراساني عضو هيئت علمي اين دانشگاه شهيد باهنر كرمان و از بانيان اين كار بزرگ، در گفتوگو با «جوان» درباره ادبيات پايداري ايران ميگويد: «ما در طول تاريخ با انواع و اقسام قبايل سر و كار داريم. وقتي اين اقوام بيگانه به كشورمان حمله ميكردند ملت ما از خودش مقاومت نشان ميداد و آثاري در اين زمينه پديد ميآورد. بعد از آن ميرسيم به دوران انقلاب اسلامي كه ادبيات در مقابل استبداد داخلي ايجاد ميشود. بعد از آن جنگ هشتساله تحميلي و دوران طلايي دفاعمقدس را داريم كه زيباترين مقاومت و پايداري در اين هشت سال شكل ميگيرد.»
اميري خراساني در ادامه بيان ميكند: «برخي تصور ميكنند وقتي ما ميگوييم ادبيات پايداري و مقاومت، فقط منظورمان ادبيات جنگ و دفاعمقدس است، در حالي كه منظورمان ادبياتي است كه در طول يك تاريخ به وقوع پيوسته است. در زمان حاضر گل سرسبد پايداري و ايستادگي دوران هشت سال دفاعمقدس است. ادبيات پايداري را در سه حوزه تقسيمبندي ميكنيم. يكي ادبيات پايداري كه خاص كشور خودمان است. ديگري ادبيات پايداري منطقهاي مثل كشورهاي خاورميانه مانند عراق، افغانستان، لبنان و فلسطين كه در مقابل هجوم بيگانگان پايداري نشان دادهاند. همچنين ادبيات پايداري جهاني داريم. در مقابل جنگ جهاني اول و دوم مگر كم آثار ادبي ايجاد شد يا مقاومتي كه سرخپوستان و سياهپوستان و بردهداران از خودشان نشان دادند. اما خميرمايه هر كدام با هم متفاوت است. خميرمايه ادبيات پايداري ما عمدتاً اعتقادي، اخلاقي، وطني و ديني است و ممكن است خميرمايه كشورهاي ديگر متفاوت از ما باشد.»
كتابهاي مربوط به ادبيات پايداري مردم ايران، در كشورهاي عربي منطقه طرفداران خاص خودش را دارد. با اينكه سياستمداران برخي از اين كشورها خواهان داشتن روابطي خوب و حسنه با ايران نيستند، ولي مردمانشان با خواندن ادبيات پايداري ايرانيها سعي در پر كردن خلأ تاريخيشان دارند.
مسعود اسعدي مترجم عربي كتابهايي چون «پيغام ماهيها»، «مهتاب خين»، «در هالهاي از غبار»، «آن بيست و سه نفر» و «من زندهام» در پاسخ به اين سؤال كه آيا ترجمه اين آثار ميتواند در تقويت جبهه مقاومت مؤثر باشد، توضيح ميدهد: «قطعاً چون زبان، زبان عربي است قاعدتاً براي كشورهاي عربي جذاب است. گزارشهايي هم كه دريافت ميشود حاكي از اين است اين آثار در مردم سوريه، عراق، لبنان و ديگر كشورهاي عربي طرفداران بسياري دارد. در بعضي مواقع كتابي مثل «من زندهام» به چاپ مجدد رسيده است.»
اسعدي درباره بازخورد منفي كشورهاي عرب زباني مثل عربستان سعودي و امثال آن توضيح داد: «آنها همواره در مقابل كتابهاي ترجمه شدهاي كه به دفاع مقدس ميپردازد جنگ رواني راه مياندازند و سعي در مقابله با اين آثار دارند. اما به ياري خدا آنچه بايد اتفاق بيفتد و انتظار داريم اتفاق ميافتد. چراكه نفس گرم شهدايي چون سردار همداني همراه جبهه مقاومت است.»
نويسندگان و ناشران اگر بتوانند به خوبي از گل سرسبد ادبيات پايداريكشورمان كه همان دفاع مقدس باشد، كتابهايي جذاب و خواندني تأليف كنند، ميتوان دلاوريهاي شهيدان و رزمندگان را براي مردم ديگر كشورها تشريح كرد. ارائه اين گونه ادبي در كنار اينكه موجب شناخت ديگر كشورها از فرهنگ ناب و خالص ايرانيها ميشود يك عامل بازدارنده و ضدجنگ هم به حساب ميآيد.
