اولين روز اجراي آتشبس در حالي تحتالشعاع خبر سرنگوني دستكم يك جنگنده اسرائيلي در جنوب سوريه قرار گرفت كه گروههاي تحت حمايت واشنگتن به صورت رسمي با آن مخالفت كردند؛ مسئلهاي كه ناظران آن را نشانه نبود اراده جدي از سوي كاخ سفيد براي همراه كردن گروههاي تحت حمايت خود با فرايند آتش بس دانستند.
به گزارش«جوان» فرماندهي كل نيروهاي مسلح سوريه صبح روز سهشنبه بيانيهاي منتشر كرد كه در آن آمده است دفاع ضدهوايي اين كشور دو جنگنده اسرائيلي را سرنگون كرده است. در بيانيه ارتش سوريه خاطر نشان شده كه «هدف قرار گرفتن اين هواپيماها در واكنش به عمليات آنها در استان جنوبي صورت گرفته و دفاع موشكي سوريه مستقر در اين منطقه يك فروند جنگنده اسرائيلي را در جنوب غرب استان قنيطره و يك فروند هواپيماي بدون سرنشين را در غرب سعسع واقع در استان ريف دمشق هدف قرار داد و ساقط كرد.» طي سه روز گذشته گروههاي مسلح در جنوب سوريه و در نزديكي مرزهاي شمالي سرزمينهاي اشغالي فعاليت خود را عليه مواضع ارتش سوريه تشديد كردهاند. مهمترين گروه فعال در اين منطقه جبهه الفتح الشام (جبهه النصره سابق و شاخه سوريه القاعده) است كه بر اساس توافق روز دوشنبه امريكا و روسيه جزو توافق آتش بس نيست و هدف مشروعي محسوب ميشود. ناظران حملات اخير اين گروه در جنوب سوريه را نشانه نارضايتي اسرائيل از توافق مسكو و واشنگتن ميدانند. طي يك سال گذشته گزارشهاي غيرقابل انكاري از حمايت رژيم صهيونيستي از شاخه سوري القاعده منتشر شد و اوج اين همكاري را ميتوان پشتيباني هوايي جنگندههاي روسي از عمليات القاعده در جنوب سوريه همزمان با توافق روسيه و امريكا توصيف كرد. ارتش سوريه در بيانيه خود تأكيد كرده: «حمله اسرائيل در حمايت از گروههاي مسلح تروريستي صورت گرفت و هدف از آن، تلاشي مذبوحانه براي تقويت روحيه اين گروهها بود كه در نتيجه شكستهاي سنگين در قنيطره به شدت تضعيف شده است.» باوجود اينكه منابع سوري بر ساقطكردن هواپيماي جنگي رژيم صهيونيستي تاكيد دارند و ميگويند اين هواپيماها كه توسط موشكهاي اس200 هدف قرار گرفته در مناطق تحت كنترل شورشيان در جنوب سوريه سقوط كردهاند اما رژيم صهيونيستي سقوط جنگندههاي خود را تكذيب كرد. ارتش اسرائيل با صدور اطلاعيهاي گفت كه پس از حمله هوايي اسرائيل به مواضع توپخانه ارتش سوريه، دفاع ضدهوايي سوريه دو موشك زمين به هوا پرتاب كرد كه به هواپيماهاي ما اصابت نكردند.
روز اول آتشبسخبر سقوط جنگنده اسرائيلي اولين روز اجراي توافق امريكا و روسيه در سوريه را تحتالشعاع قرار داد. توقف درگيريها بين طرفين درگير در سوريه، راس ساعت 7 به وقت دمشق آغاز شد. ارتش سوريه در بيانيهاي اعلام كرد كه اين آتشبس در سراسر سوريه از عيد قربان تا به مدت هفت روز، اجرايي شده است. همزمان بر اساس توافق نظاميان روس به جاي نيروهاي مقاومت در جاده كاستيلو، مهمترين مسير كمكرساني به شرق حلب مستقر شدند اما بر خلاف تلاش روسيه و محورمقاومت براي عمل به تعهدات خود، گروههاي تحت حمايت امريكا طي بيانيهاي اعلام كردند با آتشبس كنوني مورد توافق امريكا و روسيه به دليل اينكه «جبهه فتح الشام» (القاعده) را مستثنا كرده، مخالف هستند. براساس توافق، امريكا بايد گروههايي را كه ميانهرو ميخواند از مناطقي كه القاعده در آنجا حضور دارد بيرون بكشد تا زمينه هدف قرار گرفتن مشترك (روسيه و امريكا) مواضع اين گروه تروريستي فراهم شود. مسكو در واكنش به مخالفت «شورشيان ميانهرو» ضمن ابراز نگراني از عدم پايبندي گروههاي مسلح سوري به آتش بس در سوريه از اين گروههاي تروريستي از جمله گروهك احرارالشام خواست آن را نقض نكنند. در بيانيهاي كه وزارت خارجه روسيه منتشر كرده، آمده است: «ما بر تأثير واشنگتن بر مخالفان ميانهرو در زمينه تعهد نسبت به آتشبس حساب باز كرده و تكيه كردهايم.» در اين بيانيه از امريكا خواسته شده «به وظايف خود در قبال تعهداتش از طريق اعمال فشار بر كساني كه گروههاي ميانهرو ميداند عمل كند.» ناظران مخالفت اين گروهها ـكه در ميان آنها احرار الشام و نورالدين زنكي ديده ميشود ـ با توافق آتش بس را نشانه بي نتيجه بودن مذاكرات عنوان ميكنند. ليث ابوفاضل، سردبير پايگاه خبري المصدر نيوز در صفحه توئيتر خود نوشت: « يك چيز خيلي درباره آتش بس مشخص است: غرب كنترلي بر مخالفان ندارد.
بنابراين چرا بايد آنها با روسيه مذاكره ميكنند؟» همچنين براساس توافق امريكا و روسيه يك هفته پس از اجرايي شدن آتش بس دو كشور براي هدف قرار دادن القاعده همكاري خواهند كرد؛ با توجه به مخالفت گروههاي مسلح با جدا كردن خود از القاعده معلوم نيست كه امريكاييها چقدر به تعهد خود عمل خواهند كرد و با روسها در هدف قرار دادن مواضع اين گروه همكاري خواهند كرد. واشنگتن پيش از اين نه تنها به تعهد خود براي جدا كردن گروههاي به اصطلاح «ميانهرو» از تروريستها عمل نكرده بلكه قويا به حملات روسيه و مقاومت به مواضع اين گروههاي اعتراض كرده است. در همين حال، روز سه شنبه در بيانيه وزارت خارجه روسيه خاطر نشان شده: «واشنگتن همچنان درج نام سازمان احرار الشام در ليست سازمانهاي تروريستي را رد ميكند.» آنچه درباره توافق روسيه و امريكا جالب به نظر ميرسد علاقه روسها براي علني كردن جزئيات اين توافق است؛ مسئلهاي كه امريكاييها با آن مخالف هستند. «سرگئي لاوروف» روز سهشنبه گفت: «روسيه تصميم دارد براي علني كردن توافقها با امريكا پيرامون سوريه تلاش كند اما واشنگتن همچنان ترجيح ميدهد كه اين توافقها محرمانه باقي بماند.» وي افزود: «ما به امريكاييها پيشنهاد ميكنيم كه توافق روسيه و امريكا را همانگونه كه هست در اختيار افكار عمومي قرار دهند و اين توافق به عنوان يك قطعنامه بينالمللي صادر شود.»
