حدود يك سالي به پايان دوره شوراي اسلامي شهر باقي مانده است و اعضاي 31 نفره شوراي شهر تهران كه بالاترين تعداد اعضاي شوراها را در عمر تشكيل شوراها داشتهاند حالا قرار است با مصوبه مجلس به 21 نفر كاهش يابند؛ كاهشي كه با اما و اگرهاي زياد همراه بوده است.
عدهاي معتقدند كه كاهش اعضای شورا به ماهيت كار شورا در پايتخت 10 ميليون نفري لطمه خواهد زد و كارها بر زمين باقي خواهد ماند و عدهاي ديگر معتقدند كه كاهش اعضا و تخصصي شدن ورود اعضا به شوراها ميتواند يك نقطه عطف در كار شورايي باشد و مسائل و مشكلات شهري و دستگاههاي شهري بهتر رصد شود.
در چند ماه اخير در شوراي شهر مسائل و معضلات بسياري مطرح شده است كه مسائل و مشكلات بسياري را به دنبال داشته است. بحث شوراياري كه تخريب باغات پايتخت، مباحث مالي و هزينهكرد شهرداري، اجراي پروژههاي شهري، حقوق مسئولان شهرداري و در آخر هم بحث جابهجايي مديران سبب شده است تا رصد مسائل و مشكلات از صحن شورا خارج شده و به رسانهها كشانده شود. صحبتهاي غيركارشناسي برخي از اعضا در خارج از محدوده شورا سبب شده است تا دامنه اختلافات به ميان لايههاي جامعه كشانده شود و هر روز چالش جديدي روي دهد. اظهار نظرهاي زودهنگام در زمان وقوع حوادث شهري و طرح مسائل غيرمرتبط و سياسي در شوراي شهر به گفته كارشناسان سبب شده است تا شورا از اهداف اصلي خود كمي زاويه پيدا كند.
در حقيقت شوراي شهر و شهرداري نه تنها در سالهاي اخير نتوانستهاند به سوي يك مديريت يكپارچه و يا واحد شهري گام بردارند بلكه حتي طرح مباحث غيرضروري سبب شده است تا نگاه جناحي گاهي در شوراي اسلامي شهر تهران سايه افكند.
اعضاي شوراي شهر به عنوان وكلاي شهروندان تهراني با آراي مستقيم آنان وارد عرصه شورايي شدند تا بتوانند به وعدهها و مسائل و مشكلات شهري رسيدگي كنند و زمينه ارتقاي زندگي شهري را براي شهروندان با توجه به چشمانداز برنامههاي بلندمدت پايتخت فراهم كنند اما وجود اختلاف نظر و سليقهاي اظهارنظر كردن برخي اعضا سبب شده است تا شورا نتواند در آخرين سال از دوره چهارم گامهاي موفقي بردارد. همين امر سبب شده است تا عدهاي ديگر در خارج از شورا با استفاده از نقاط ضعف شورا با راهاندازي شبكههاي مجازي و اجتماعي، عملكرد شورايي اعضاي 31نفره شوراي پايتخت را زير سؤال ببرند.
در تيررس قرار گرفتن عملكرد شورا در مباحث مطرح شده در ابتداي اين نوشته سبب شده است تا اظهارنظر براي تركيب شورا در ميان گروهها و كارشناسان افزايش يابد تا آنجايي كه حضور برخي از اعضاي شورا و اظهارات آنها را غيرمفيد و خارج از حيطه وظايف شورا دانستهاند.
در حقيقت بايد اهتمام داشت كه اعضاي شورا انتخاب شدهاند و انتخاب كردهاند (شهردار تهران) تا پاسخگو باشند در برابر آراي شهروندان پايتخت ولي آنچه در ماههاي اخير در شورا ديده و شنيده ميشود بسيار با عملكرد شورايي فاصله داشته است.
وجود اختلاف سليقه در شورا نه تنها موضوع بدي نيست بلكه حتي مفيد هم هست اما نگاه سليقهاي به مسائل و مشكلات اين كلانشهر با نگاه جناحي آفتي است كه پاي شورا را در حل مسائل و مشكلات شهري گير انداخته است و توان حركت و پويش را سلب كرده است.
بر همگان آشكار است كه شهر آبستن حوادث و مسائل مثبت و منفي بسياري است. وجود شوراي شهر همچون رأس قطار است كه بايد با به كارگيري عقل جمعي براي ادامه مسير برنامهريزي كند و عبور از چالشها و مسائل را پيشبيني كند نه اينكه با به وجود آمدن يك مشكل يا طرح موضوعي، شورا حالت دفاعي به خود بگيرد و زمينه چالشهاي ديگر را فراهم سازد به عنوان نمونه بحث حادثه شهران، باغات و... همواره در شوراي شهر مطرح ميشود و لازم است تا مسائل با موشكافي و با نگاه تخصصي به دور از چالشهاي فردي و سليقهاي مورد رصد قرار گيرد تا زمينه سوءاستفاده افراد در خارج از شورا را فراهم نسازد.
پاسخگو بودن به شهروندان در اينگونه مسائل از اهم وظايف شورا است. به واقع پيگيري مسائل و مشكلات به صورت ريشهاي و پاسخگو كردن دستگاههاي شهري در انجام وظايف خود بخشي از اقدامات و وظايف شورا در بخش نظارتي اين نهاد مردمي است. همچنين شهردار تهران نيز منتخب شوراي پايتخت است و پاسخگويي اين افراد در جايگاه مديريت شهري نيز وظيفهاي است كه بايد مدنظر قرار گيرد.
حركت شورا و شهرداري در يك مسير ميتواند از بار مسائل و مشكلات شهري بكاهد و هزينهها را ساماندهي كند. به هر حال شهر موجود زندهاي است كه نيازمند مراقبت از سوي اعضاي شورا و نگهداري از سوي شهردار است و در اين ميان اگر ساير دستگاههاي شهري كه در شهر حضور دارند اگر خود را با مديريت شهري همراه نكنند شهري دچار آسيبهاي فراواني خواهد شد كه بايد هزينههاي آن از جيب شهروندان پرداخت شود. براين اساس لازم است تا شوراي شهر در حدود يكسال باقيمانده از عمر خود به جاي به چالش كشاندن مسائل و مشكلات شهري به دنبال راهكار براي حل مشكلات و رفع موانع باشد چرا كه شورا علاوه بر امر نظارت در بخش تصميمگيري و تصميمسازي نيز داراي وظيفه است و اين دو بازوي قوي يعني نظارت و تصميمگيري ميتوانند به حل مسائل و مشكلات شهري كمك بسزايي بكنند. وجود چالش در شهر حدود 700 كيلومتر مربعي با جمعيت شناور و ثابت 12 ميليونی ميطلبد تا به مسائل اولويتدار نگاه ويژهاي صورت بگيرد و چالشها و معضلات اصلي شهر در اين نگاه گم نشود. در حقيقت اعضاي شورا و شهردار تهران انتخاب شدهاند تا پاسخگوي عملكرد خود در قبال شورا و شهروندان باشند و اگر پاسخگويي به بيراهه كشانده شود چه از سوي شورا و چه از سوي شهرداري ديگر نبايد انتظار داشت كه بتوانند رضايتمندي و اعتماد شهروندان را كسب كنند و بايد در نظر گرفت كه پاسخگويي به نوعي احساس مسئوليت است كه هيچگاه از روي دوش شهرداري و شورا برداشته نخواهد شد و اگر قرار باشد شورا با شهرداري همراه نشود و يا بالعكس شهرداري با شورا ساز مخالف بزند ديگر چه انتظاري است تا شهروندان با اين دو نهاد همراهي داشته باشند بنابراين لازم است در مدت باقيمانده از شورا و شهرداري كارنامه قابل قبولي به شهروندان ارائه شود تا شهروندان هم بتوانند در دوره آتي انتخابات شورا فرد اصلح را از فرد غيراصلح در كارهاي شهرداري بشناسند و دچار بيتفاوتي به شهر و زندگي خود نشوند. اين اقدام گامهاي شورا و شهرداري را ميطلبد تا اختلافات و چالشهاي موجود در شورا حل و فصل شود تا زمينه پاسخگويي به شهروندان فراهم شود.
