صداي پيامك گوشي او را از فكر خارج ميكند. صفحه پيامك را باز ميكند. از طرف بنياد خيريه به جشن نيكوكاري دعوت شده است. زمان برگزاري جشن را ميبيند و در ذهنش برنامههاي اين دو روز را مرور ميكند. خوب است، وقت دارد تا در اين جشن هم شركت كند. حس شيرين كمك كردن به نيازمندان در زير پوستش ميدود. براي چند لحظهاي ذهنش پر ميكشد به جشن چند ماه گذشته كه چقدر وقت و انرژياش را گرفته بود ولي اصلاً احساس خستگي نميكرد، حس مفيد بودن و حس شيرين و زيباي كمك كردن را با تمام وجود چشيده بود. اكنون يك فرصت ديگر براي ثبت ثواب يك كار خير در پرونده اعمالش آن هم در ماه رمضان فراهم شده بود پس بايد بيشترين استفاده را ميبرد.
روزههايمان را با نيكوكاري افطار كنيم
ماه مبارك رمضان ماه مهماني خدا، بيشترين اعمال خداپسندانه را در دل خود جاي داده است. افراد جامعه با تقوا، احسان، رأفت و همدلي، بركات اين ماه را براي خود بيشتر ميكنند. افراد با انجام رفتار و كارهاي شايسته اجتماعي ثواب روزهداري خود را بيشتر كرده و شيريني اين ماه را هم براي خود و هم براي ديگران بيشتر ميكنند.
احسان و نيكوكاري ازجمله كارهاي بسيار زيبايي است كه در ماه رمضان با عناوين مختلف انجام ميشود. جشنهاي نيكوكاري مختلفي كه در سطح شهرهاي كشور برگزار ميشود شايد عنوان و جامعه هدفشان با هم متفاوت باشد ولي در دل همگي اينها يك هدف مهم جا دارد و آن هم دستگيري از اقشار بيبضاعت يا كمبضاعت جامعه است. احسان و توجه كردن به قشر ضعيف جامعه كه با بالا رفتن تورم بيشترين فشارهاي اقتصادي را متحمل ميشوند از بالاترين درجات نيكوكاري شمرده ميشود. احسان و نيكي كردن از جمله مفاهيم ارزشمندي است كه در آموزههاي ديني به خصوص قرآن كريم، به آن بسيار اشاره شده است و اين رفتار ارزشمند و پسنديده كاركردهاي زيادي در عرصههاي فردي، اجتماعي، فرهنگي، معنوي و... دارد.
مولايمان حضرت علي كه اسوه نيكوكاري و دستگيري از ايتام و ضعيفان است درباره احسان و نيكوكاري ميفرمايند: «رأسُ الاِيمان الاحْسانُ الي الناس، اساس ايمان نيكي كردن به مردم است.»
سازمانهاي دولتي و غيردولتي، گروهها و تشكلهاي مردمي كه در طول سال و در مناسبتهاي مختلف جشنها و برنامههاي ويژهاي در جهت احسان و نيكوكاري برگزار ميكنند در ماه رمضان نيز اقدامات جالب و درخور تحسيني انجام ميدهند. پويشهايي (كمپين) با اهداف مختلف راه مياندازند. جشن آزادي زندانيان، جشن ايتام، پويش اهداي خون در ماه رمضان، پويش نان و افطار و غيره كه همگي با هدف اشاعه فرهنگ نيكوكاري و رأفت و بخشندگي در جامعه است را برگزار ميكنند.
در اين ميان افراد مؤمن، معتقد و نيكوكاري هستند كه به صورت خودجوش و دسته جمعي و در مواردي به تنهايي اقدام به برگزاري جشنهاي نيكوكاري ميكنند تا شايد با اين احسان ثوابي در دفتر اعمال خود ثبت كنند. يكي از اين كارهاي بسيار زيبا و پسنديده، افطاري دادن به ايتام و خانوادههاي بيبضاعت است. گشتن و پيدا كردن خانوادههاي بيبضاعت شهر و پهن كردن سفرههاي افطاري براي آنها حس شيرين نيكوكاري را براي بانيان اين امر خير به همراه دارد و اين بندههاي خوب خدا روزههايشان را با نيكوكاري افطار ميكنند.
نكته جالب و قابل توجه اين رفتارهاي پسنديده اجتماعي حضور جوانان و نوجوانان در برگزاري جشنهاي نيكوكاري است. ترغيب نسل جوان به احسان و ايجاد حس خوب كمك كردن در وجود اين نسل ميتواند نقطه عطفي براي ايجاد يك جامعه سالم و دلسوز باشد. با تغيير سبك زندگي جامعه امروزي و كمرنگ شدن بعضي از ارزشهاي اخلاقي، ماه رمضان ميتواند بهاري باشد براي تجلي ارزش احسان و نيكي داشتن. گروهي از جوانان رده سني بين 20 تا 25 سال را ميشناسم كه پنجشنبههاي هر هفته با دستهاي خود تعداد مشخصي غذا درست ميكنند و به مستمندان و نيازمندان ميرسانند. در شروع كار با بودجه كمي كه داشتند اين غذاها را درست ميكردند ولي از آنجايي كه نيت خير اين جوانان پشت اين عمل خيرخواهانه است با كمك مادي افراد بيشتر، اكنون تعداد غذاهايي كه درست ميكنند بيشتر از قبل شده است و در نتيجه خانوادههاي بيشتري با غذاهاي اين جوانان نيكوكار سير ميشوند.
تمرين احسان و نيكي با كودكمان در ماه رمضان در همه جا به كرات گفته شده است كه والدين مهمترين و بهترين الگو براي تربيت فرزندان خود هستند. در واقع آنقدر كه رفتار و كردار والدين در تربيت و الگوبرداري كودكان نقش دارد سخنان نصيحتگونه آنها ندارد. دوران كودكي مهمترين و حساسترين دوران زندگي انسان است. براي داشتن يك جامعه سالم بهتر است افراد آن جامعه كودكي خوب و سالمي را سپري كنند، بنابراين براي كودكان خود بايد الگوي خوبي باشيد.
احسان و بخشندگي يكي از خصلتهاي بنيادي در وجود انسانهاست. شما هيچ فردي را نميتوانيد پيدا كنيد كه از بدو تولد بدسرشت باشد. اين محيط زندگي افراد است كه مهرباني و بخشندگي را از وجودشان دور ميكند. همه كودكان، مهربان و مثل آب زلال هستند بنابراين والدين با رفتار صحيح خود اين بخشندگي و مهرباني را ميتوانند پرورش دهند. بهترين راه براي بيدار كردن حس مهرباني و نوعدوستي در كودكان اين است كه به جاي حرف زدن، در عمل لذت محبت كردن به ديگران را به آنها نشان دهيم. به طور كلي بهتر است هرچه را كه ميخواهيد به فرزندتان آموزش دهيد، از راه مثالهاي عملي و ملموس به او نشان دهيد.
شما ميتوانيد از اوضاع و احوال و نيز مشكلات افراد و كودكان نيازمند و بيبضاعت براي فرزندتان صحبت كنيد و در صورت امكان از نزديك به ديدن آنها برويد و همچنين به فرزند دلبندتان بگوييد كه آنها همه انسان و خواهران و برادران ما هستند، ما در برابر آنها مسئول هستيم و بايد در حد توان خود به آنها كمك كنيم. آن وقت به مقدار توانايي خود و در حضور فرزندتان هديهاي براي كودكان نيازمند تهيه كنيد. مقداري پول در اختيار فرزندتان قرار دهيد و با كودكان خود در جشنهاي نيكوكاري شركت كنيد و بگذاريد كودكتان با پرداخت وجه خود حس كمك كردن به ديگران را درك كند. به او پيشنهاد دهيد كه خوراكيهايش را با اعضاي خانواده يا دوستان و همبازيهايش بخورد. شما هم او را به خاطر انجام اين كار تشويق و تمجيد كرده و از او تشكر و قدرداني كنيد.
شما ميتوانيد با اين روشها عواطف و احساسات فرزند دلبندتان را تحريك كنيد و نهال سخاوت، انساندوستي، احسان و نيكوكاري را در وجودشان پرورش دهيد تا اين صفات عالي بهتدريج در وجود فرزندتان تقويت شود و به صورت يك عادت خوب و اخلاق پسنديده، ملكه گفتار و رفتارش شود. رمضان بهترين فرصت براي ترويج احسان و بخشندگي است و دستهاي بخشنده ما بهترين مرهم براي زخم فقراست. از اين فرصت، كمال استفاده را ببريم.
