درآمد:
اين روزها ،تونس درگير چالشي بدتر ازدوران حاكميت بن علي است.گروههاي سياسي حاضر، همگي با جنگ قدرت درگيرشده اند ومعيارهاي شناخته شده و متعارف سياست ورزي را برنمي تابند. «حبيب القيزه» ازاعضاي سنديكاهاي صنفي،رئيس دانشگاه تونس و بنيانگذار اتحاديه منطقه اي شغل درشهر قابس، درباب وضعيت جاري ،گفت وشنودي كوتاه انجام داده ايم كه درپي مي آيد.
ارزیابی شما از اوضاع سیاسی کنونی در تونس چیست؟
تنها پس از ارزیابی مرحله انتقالی میتوان متوجه وضعیت سیاسی شد. اداره کشور به دلیل سیاستبازی بد بوده، وضعیت اقتصادی و اجتماعی کاملاً نادیده گرفته شده است، احزاب سیاستبازی کرده و فرصت را غنیمت شمردهاند. از اینرو ما به دلیل سوء مدیریت کشور از سوی احزاب حاکم در وضعیتی دشوار و بنبست قرار گرفتهایم و نتیجه آن وضعیت بد اقتصادی و اجتماعی کنونی است.
امروزه خواست تحصنکنندگان در مناطق مختلف تونس متفاوت است. به نظر شما برای برونرفت از بحران کنونی در کشور چه باید کرد؟
راهحل رسیدن به یک توافق تاریخی همراه با پایهگذاری نظامی دموکراتیک است که بر توجه به حقوق شهروندی، تشکیل دولت مدنی، اهمیت دادن به جنبههای اقتصادی و اجتماعی، توجه به مسئله بیکاری و جوانان استوار باشد؛ درحالی که این مسائل اساسی به حاشیه رانده و نخبگان وارد دعوای سیاسی شدهاند. این روند باید تصحیح شود.
درحالی که هر طرف، طرف مقابل را مسئول میداند، چه کسی مسئول شعلهور شدن بحران سیاسی در کشور است؟
همه طرفها و نخبگان با درجات متفاوت مسئولاند و کسی که حکومت میکند، مسئولیت بیشتری دارد. از اینرو همه را دعوت میکنیم که اصل شهروندی و کثرتگرایی را محترم بشمارند. این مسائل اساسی نقض شده است و ما به اندیشه استبدادی بازگشتهایم. حکومت در دست احزاب و نهادهای بزرگ قرار گرفته و این وضع خطرناکی است که ما به منطق تکحزبی بازگشتهایم. آیا نهادها و احزاب کوچک نباید حق مشارکت در گفتوگوهای ملی داشته باشند؟ اکنون تنها جنبش «نهضت» و اتحادیه کل شغل و برخی احزاب دیگر قدرت را در دست دارند و با اندیشه مقابله میشود. ما شاهد بازگشت یکجانبهگرایی در اندیشه و ظهور استبداد هستیم که انقلاب تونس برای مقابله با آن صورت گرفت. در جامعه مدنی نقشها مشخص نیست و این وضعیت بازتاب بسیار بدی دارد. هر طرف باید نقش و وظیفه خود را زیر شعار «تونس برای همه» تعریف کند و باید نقش احزاب، سندیکاها و اتحادیه شغل متمایز شود.
نظر شما در باره مشورتها و بحثهایی که بین احزاب صاحب قدرت و مخالفان با میانجیگری اتحادیه شغل صورت میگیرد، چیست؟ در این مشورتها بعضی نیروها و نهادها و احزاب در نظر گرفته نشدند.
مهم این است که چه کسی حکومت را در دست خواهد گرفت. سندیکای کار قدرت را در دست نخواهد گرفت، بلکه این حزب است که قدرت را در دست میگیرد. احزاب باید به مسئولیت خود عمل کنند و سندیکاها و نهادها پا بر جا باشند. دولت فعلی حکومت نخواهد کرد.
به عنوان رئیس دانشگاه تونس برای حل بحران کنونی چه پیشنهادی دارید؟
ما نقشه راه روشنی را ارائه دادیم که متضمن تشکیل دولت از افراد شایسته، به ریاست شخصیتهای مستقل است. به این ترتیب که اعضای این دولت برای انتخابات نامزد نشوند و نقش مجلس مؤسسان قانون اساسی و زمان ماندن در قدرت مشخص شود. متأسفانه از این پیشنهاد استقبال نشد.
منظور شما این است که اتحادیه شغل این ابتکار شما را به نام خودش مطرح کرد؟
نمیخواهم وارد جزئیات این موضوع شوم، نیروهایی کنار رانده شدند. متأسفانه حتی رسانههای گروهی وارد بازی تکحزبی شدهاند و اندیشه استبداد و یکجانبهگرایی بازگشته است. این بسیار خطرناک است. اگر میخواهیم دموکراسی بر پا کنیم، باید بر حقوق شهروندی، چند حزبی و حق مخالفت تأکید کنیم، اما آنچه شاهد آن بودیم، خلاف این امر بوده است.
آیا راهحل را در تشکیل دولتی با حضور افراد شایسته میدانید؟
تشکیل دولتی با حضور افراد شایسته گام بسیار مهم، اما ناکافی است. جامعه مدنی باید پیشنهادهایی در زمینه اقتصادی و اجتماعی ارائه دهد و در پذیرش کثرتگرایی و حق بیان نظرات از سوی مخالفان به دور از قیمومیت الگو باشد، زیرا کسی که میخواهد گفتوگو را رهبری کند، نمیتواند دیگران بهویژه سندیکاها را حذف کند. نمیتوانیم دموکراسی را با منطق کنار زدن دیگران به بهانه در اختیار داشتن اکثریت حذف کنیم. از سوی دیگر من ابتدا مخالف مجلس مؤسسان قانون اساسی بودم، اما اکنون ضد انحلال آن هستم. ما خواهان استعفای دولت هستیم، زیرا نتوانست نقش خود را آن گونه که باید انجام بدهد، از اینرو باید دولت شایستهسالار تشکیل شود و جامعه مدنی به نقش خود در پر کردن خلاء موجود و ارائه پیشنهاد عمل کند.
برخی معتقدند جنبش «نهضت» بر بقای دولت علیالعریض اصرار دارد. نظر شما چیست؟
جنبش نهضت اشتباه کرد که به سخنان حمادی الجبالی، دبیر این نهضت بیتوجهی کرد. اگر این پیشنهاد موافقت میشد در وضعیت بهتری بودیم. جنبش نهضت و ترویکای حکومتی پیشنهاد الجبالی را با شکست مواجه کردند. ما از ادامه فعالیت مجلس مؤسسان تا 23 اکتبر، اول آبان حمایت میکنیم و در غیر این صورت شاهد هرج و مرج خواهیم بود.
به نظر شما دلیل گرانی و افزایش اخیر قیمتها بهویژه مواد غذایی چیست؟
این افزایش نتیجه اوضاع کنونی است. همه وضعیت اقتصادی و اجتماعی را نادیده گرفتهاند و در حق کشور کوتاهی میشود. طبیعی است که در سایه این وضعیت بیکاری افزایش مییابد. باید اعتماد عمومی نسبت به نهادهای کشور بازگردانده شود.
پیام شما برای احزاب سیاسی چیست؟
احزاب باید در برنامهها و سیاستهای خود بهویژه در مرحله انتقال به دموکراسی تجدیدنظر کنند. نظرات و آرای مخالفان را محترم بشمارند، نباید پیرو منطق اکثریت باشند، زیرا این شیوه خطرناک و انحراف از اصول انقلابی است که به خاطر آن مبارزه کردیم. حق اقلیت باید تضمین شود، برای مثال در زمینه سندیکایی ما را حذف کردند. درست است اتحادیه شغل اکثریت را در اختیار دارد، اما این بدین معنی نیست که دیگر نهادها را حذف کنند. نهاد ما حق دارد در گفتوگوی اجتماعی و ملی شرکت کند.
دیدار الباجی قائد السبسی و راشد الغنوشی را چگونه ارزیابی میکنید؟
گفتوگوی مثبت و مهمی در مسیر صحیح بود و نشست طرفهای مختلف دور میز گفتوگو اقدام مثبتی است. مهم این است که برنامهها مشخص و روشن باشند.
