دماوند به عنوان یکی از شهرستان های استان تهران، با وجود نزدیکی به پایتخت و سیل مهاجران افراد غیربومی همچنان از نداشتن آرامستان عمومی رنج می برد.
با توجه به نزدیکی دماوند به پایتخت و افزایش جمعیت این شهرستان، نبود برخی امکانات، شهروندان و به خصوص مهاجرانی که از دیگر شهرهای کشور به این شهرستان آمده اند را با مشکلات بسیاری مواجه کرده است که یاری و همدلی مسوولان فرادستی استان را می طلبد.
وجود آرامستان های متعدد محلی در سطح شهرستان دماوند، توجه به احداث آرامستان عمومی را بسیار کم کرده است، این در حالی است که مهاجران با سکونت در مناطق مختلف شهر و متراکم شدن جمعیت مهاجر، فضایی برای دفن افراد غیر محلی وجود ندارد.
همچنین به دلیل خوش آب و هوا بودن منطقه و مهاجرپذیری، افرادی که حتی در گذشته های دور نیز به منطقه آمده اند در خاکسپاری متوفیان خود با مشکل مواجه می شوند و اجازه دفن میت خود در گورستان های محلی را ندارند.
***
یکی از اهالی منطقه احمدآباد دماوند که چند سالی از سکونت وی در منطقه می گذشت به دلیل چنین مشکلی به خانواده خود وصیت کرده بود که چنانچه اجازه خاکسپاری وی را در گورستان منطقه ندادند در باغچه خانه خودش وی را دفن کنند.
گورستان محله های فرامه، چالکا، درویش، قاضی، شلمبه، اوره، امامزاده قاسم، امامزاده محمد و ... از جمله گورستان های معروف شهر دماوند هستند.
گورستان شلمبه که در انتهایی ترین نقطه شرقی شهر دماوند قرار دارد، تنها گورستانی است که پذیرای غریبه و خودی و حتی از همه جا رانده ها است.
با توجه به افزایش جمعیت در شهرستان و توجه به شهرنشینی و تأمین زیرساخت های مهم در شهرها، ایجاد آرامستان عمومی و طرح و برنامه های لازم در این زمینه باید از جمله برنامه های جدی مسوولان شهرستان و استان باشد.
علاوه برتامین امنیت یک شهر توجه به سلامت شهروندان از لحاظ جسمی و روانی نیز بسیار در خور توجه است که افزایش کیفیت محیط شهری و توسعه زیرساخت ها برای ایجاد و ارائه خدمات به شهروندان چه در کوتاه مدت و چه در بلند مدت از جمله وظایف مسوولان است.
شهرستان دماوند از جمله شهرستان های قدیمی استان تهران محسوب می شود که همچنان باورها و اعتقادات خود را در بخش محله نشینی و باورهای قدیمی حفظ کرده است.
یکی از شهروندان دماوندی در این باره می گوید: شهرها روز به روز در حال توسعه و پیشرفت هستند و دماوند در تمام زمینه ها همچنان با کمبودهای بسیاری روبرو است و در این میان گورستان عمومی از جمله مهمترین نیازهای شهرستان است.
رضایی ادامه مي دهد: وجود گورستان های متعدد محلی به ویژه در بافت قدیمی شهر موجب زشتی چهره شهر شده و از طرفی بر آرامش و امنیت روانی جامعه تاثیر منفی گذاشته که با این روند بر خاموشی و پسرفت شهر نیز می افزاید.
نبود غسال زن در دماوند
رحیمی از بانوان دماوندی که یکی از بستگان خود را از دست داده، مي گويد: هر محله ای در این شهر یک گورستان مجزا دارد و کمتر غریبه ها در این گورستان ها دفن می شوند و افرادی همچون ما که از بومی های قدیمی هستیم نیز گاه با مشکل دفن متوفی مواجه می شویم.
وی ادامه مي دهد: از دیگر مشکلات این منطقه نبود غسال زن در غسالخانه شهر است که فرد مشخصی برای شستن و غسل دادن متوفی وجود ندارد و همین امر برای افرادی که به این شهر آشنایی کاملی ندارند ایجاد مشکل کرده است.
از سویی دیگر گورستان های متعدد محلی نیز با افزایش تراکم قبور مواجه شده اند که این موضوع احتمال طبقاتی شدن قبرهای موجود در گورستان های کوچک و متعدد شهر را افزایش می دهد.
شهروندان دماوندی معتقدند وجود گورستان های متعدد محلی و سکونت در حوالی آنان تاثیر سوء در آرامش روانی افراد و بخصوص كودكان دارد که با احداث گورستان عمومی می توان امنیت روانی را براي مردم فراهم کرد.
هر محله يك گورستان!
شهردار دماوند نیز چندی پیش با مهم خواندن تامین بهداشت و آرامش روانی شهروندان به عنوان اصل اساسی در خدمات شهری گفته بود: احداث گورستان های عمومی در محدوده شهرها نقش موثری در ایجاد امنیت، بهداشت و آرامش روانی شهروندان به ویژه جوانان دارد.
مرتضی همتی احداث گورستان عمومی و متمرکز در شهرستان دماوند را ضروری خواند و گفت: مردم شهرستان دماوند از گذشته های دور با داشتن اعتقادات خاص خود دارای گورستان های مجزایی هستند، به طوریکه هر محله در اين شهر گورستانی مختص به خود دارد که با گذشت چندين سال، برخی از گورستان ها دیگر ظرفیت دفن متوفی را ندارند.
وی ادامه داد: شهر همچون موجود زنده نیازمند حوائج مادی و معنوی است که وجود آرامستان های متعدد در شهر کوچکی چون دماوند خود به لحاظ روانی بر آرامش و امنیت شهر و شهروندان تاثیر سوء می گذارد.
این مسوول ایجاد یک گورستان متمرکز و عمومی را در کاهش سرانه هزینه های شهروندان و بسیاری از مشکلات بهداشتی، روانی، اجتماعی و دیگر معضلات موثر خواند و ایجاد گورستان متمرکز را نیازمند عزم جدی تمامی مسوولان و فرهنگ سازی در میان مردم دانست.
همتی گفت: با برنامه ریزی های صورت گرفته از سوی فرمانداری شهرستان دماوند، مقرر شده حدود 100 هکتار از اراضی منابع طبیعی در منطقه ای در نزدیکی شهر آبسرد را به گورستان عمومی اختصاص دهند که با این شرایط، شهرداری آبسرد نیز متولی این امر خواهد بود.
وی افزود: چنانچه منابع طبیعی و یا راه و شهرسازی زمینی را به این امر اختصاص دهند شهرداری دماوند آمادگی ساماندهی و تخصیص اعتبار برای احداث آرامستان عمومی را به منظور امنیت بهداشتی و عمومی شهروندان دارد.
دفن، بدون گواهي فوت
اعلام ثبت به موقع فوت ها از سوی شهروندان، یکی از نیازهای ثبت احوال است که این مهم در شهرستان دماوند به علت نبود گورستان عمومی دیرتر از زمان تعیین شده اعلام می شود.
علی عمیم، رییس ثبت احوال شهرستان دماوند با عنوان كردن اين مطالب، احداث گورستان عمومی در اين شهرستان را ضروری خوانده و مي گويد: در دماوند برخی از مردم فقط در صورت مشکل انحصار وراثت پیگیر دریافت گواهی فوت می شوند و لذا ثبت احوال از فوت برخی افراد به موقع مطلع نمی شود كه در صورت ایجاد گورستان متمرکز در این منطقه، ثبت احوال نماینده ای را برای نظارت بر گورستان ها در نظر می گیرد و فوت افراد به موقع ثبت می شود.
عميم درباره اهمیت صحت آمار جمعیتی و ثبت دقیق و به موقع وقایع چهارگانه تولد، وفات، ازدواج و طلاق ادامه مي دهد: با اطلاع دقیق از میزان جمعیت در سطح کلان و خرد، مسوولان کشوری قادر خواهند بود در اجرای مسوولیت ها موفق تر عمل کنند تا برای توسعه کشور برنامه ریزی های دقیقی در نظر گیرند.
رییس شورای اسلامی شهر آبسرد نيز در اين باره مي گويد: شهر آبسرد از سه محله آبسرد، مرانک و تاسکین تشکیل شده است که هر کدام از آنها به صورت مجزا دارای آرامستان است.
سید مهدی حسینی ادامه مي دهد: وقفی بودن زمین اختصاص یافته به گورستان های مرانک و تاسکین امکان دفن اموات برای غریبه ها را با مشکل مواجه کرده است. طبق دستور فرماندار سابق شهرستان دماوند، مقرر شده قطعه زمینی در نزدیکی این شهر به گورستان عمومی اختصاص یابد که تاکنون هیچ اقدامی برای واگذاری آن از سوی منابع طبیعی صورت نگرفته که همین امر موجبات تعویق در اجرای طرح را فراهم آورده است در حالی که شهرداری آبسرد آمادگی همکاری برای اجرای امور را دارد.
رییس منابع طبیعی شهرستان دماوند نیز مي گويد: شهرداری آبسرد قرار بوده از مکان مورد نظر نقشه برداری کند تا پس از مراحل لازم منابع طبیعی نیز در خصوص واگذاری زمین اقدام کند.
علی رهنماییان تصريح مي كند: انجام اقدامات قانونی از سوی منابع طبیعی هیچ مشکلی ندارد و این مهم منوط به نقشه برداری توسط شهرداری آبسرد است.
مردم شهر دماوند معتقدند کهن شهر دماوند با وجود نزدیکی به پایتخت وبا فرهنگی غنی و تدینی بالا، نیازمند بهره مندی از امکاناتی هستند که هم اینک در دورافتاده ترین شهرهای کشور نيز وجود دارد.
از سوی دیگر با توجه به استمرار مهاجرت های متعدد به سمت شهرهای اطراف استان بزرگ تهران، ضرورت دارد شهرستان دماوند بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد.
مردم اين شهرستان مي گويند امیدواریم با شروع به کار دولت تدبیر و امید و آغاز فعالیت شوراهای اسلامی جدید در شهرهای شهرستان دماوند توجه به این مهم در اولویت برنامه های کاری قرار گیرد تا مردم متدین و فهیم شهرستان دماوند که شایستگی داشتن بسیاری از امکانات را دارند، از مهمترین نیاز خود بی بهره نمانند.
