آلودگي و پديده وارونگي هوا امسال هم همچون سالهاي گذشته گردن ساكنان شهرهاي بزرگ كشور را ميفشارد و شدت آلودگي شهر تهران و برخي ديگر از شهرهاي بزرگ كشور مانند اصفهان و اراك را به تعطيلي كشانده است. با وجود اين هشدارهاي پزشكان از شخص وزير بهداشت گرفته تا ديگر سفيدپوشان عرصه سلامت حكايت از اين دارد كه وضعيت آب و هوا هنوز سفيد نشده است.
به گفته وزير اكنون آلايندههاي هوا در وضعيت ناسالم قرار دارند و در چنين شرايطي كودكان، افراد سالمند و افراد داراي بيماريهاي زمينهاي نظير بيماران قلبي عروقي و ريوي بايد از ترددهاي غيرضرور در سطح خيابانها خودداري كنند. بنا به آمار ارائه شده از سوي مرضيه وحيد دستجردي در اين روزهاي آلوده آمار مراجعه مردم به بيمارستانهاي قلب ۳۰ درصد و به بيمارستانهاي عمومي ۱۵ درصد افزايش يافته است و دليل اصلي اين مراجعات هم مشكلات قلبي و ريوي افراد است. مدير روابط عمومي اورژانس تهران در گفتوگو با «جوان» درباره اقدامات اورژانس تهران در شرايط اضطراري كنوني ميگويد: در ۶ نقطه شهر تهران اتوبوسهاي آمبولانس مستقر شدهاند تا در صورت لزوم به شهروندان خدمات ارائه دهند. به گفته حسن عباسي ۴۹ مراجعه به پايگاههاي اكسيژن تراپي مستقر در ميادين آزادي، امام خميني(ره) تجريش، ولي عصر، انقلاب و رسالت صورت گرفته است كه به صورت سرپايي بهبود يافتند و نيازي به ارجاع به بيمارستان نبوده است.
سپر بياثر ماسك در برابر آلودگي اگر شما هم از آن دسته افرادي هستيد كه با سپر ماسك ميخواهيد به مقابله با آلودگي هوا برويد بايد بدانيد كه بنا به تأكيد وزير بهداشت در شرايطي كه غلظت ذرات كمتر از ۵/۲ ميكرون از حد مجاز بيشتر ميشود، سپر ماسكهاي معمولي نميتواند در جلوگيري از ورود ذرات گرد و غبار به بدن مؤثر واقع شود. رئيس اورژانس تهران هم به مردم توصيه كرد با مصرف لبنيات، شير و ماست كمچرب و همچنين ميوه و سبزي كافي در اين روزها به مبارزه با آلودگي بروند. به گفته هوشنگ فولادي در اين آب و هوا فقط استفاده از ماسكهاي چند لايه N۹۵ مؤثر است اما بهرهگيري از دستمالهاي مرطوب هم كه آلايندههاي محلول در آب را جدا ميكند از ماسكهاي كاغذي بهتر است. رئيس مركز سلامت محيط و كار وزارت بهداشت نيز از مردم خواست تا استفاده از شومينه و اجاق گاز را به حداقل برسانند تا آلودگي كمتري در داخل ساختمان ايجاد شود.
افزايش احتمال سكتههاي مغزي و قلبي وقتي ذرات معلق و گازهاي سمي از حد سلامت عبور ميكند، ديگر نفس هم نميتوان كشيد. افزايش خطر لختهپذيري خون و احتمال سكتههاي مغزي و قلبي يكي از عوارضي است كه در ميان آلودگي هوا در كمين مردم است. مسعود قاسمي متخصص قلب و عروق در اين باره به فارس گفت: آلودگي هوا استعداد تشكيل لخته در شريانها را بالا ميبرد و به اين صورت احتمال سكتههاي مغزي و قلبي هم زياد ميشود. به گفته وي ذرات ريز معلق در هوا پس از تنفس به راحتي از طريق حبابچههاي ريوي وارد خون ميشوند و دي اكسيد و منوكسيدكربن و سرب موجود در هواي آلوده روي قلب بيشترين آثار سوء را ميگذارند. اختلال ضربان قلب اثر ديگر آلودگي هواست كه در طولاني مدت به نارساييهاي قلبي منجر ميشود.
سردرد، گيجي، اختلال حافظه، ضعف و بيحالي، خستگي و همچنين بيقراري از ديگر عوارض اين مهمان ناخوانده است. به گفته حسين پاكدامن، رئيس انجمن متخصصان مغز و اعصاب ميزان بالاي مونوكسيد كربن و همچنين مواد سمي ديگر در صورت تداوم به دليل آسيب به عروق مغزي باعث بروز سكتههاي مغزي ميشود. ناراحتي، سوزش، خارش و تاري در بينايي هم عوارض چشمي آلودگي هواست. بهمني كشكولي، فوق تخصص جراحي و ترميم چشم به افرادي كه لنز ميگذارند، توصيه كرد مدت استفاده از آن را كاهش دهند و به ازاي هر ۳ تا ۴ ساعت استفاده، يك ساعت به چشم خود استراحت دهند. همچنين افرادي كه عمل ليزر كردهاند نيز در معرض خطر هستند و بايد در هواي آلوده از منزل خارج نشوند.
اختلالات اعصاب و روان آلودگي هوا اما فقط با سلامتي جسمي ما دستوپنجه نرم نميكند بلكه سلامت روح و روان را هم درگير ميكند. به گفته دكتر علي باغبانيان آلودگي هوا به سيستم قلبي، تنفسي، گوارشي و مغزي به دليل كاهش سطح اكسيژن آسيب ميزند. بنا به تأكيد اين متخصص اعصاب و روان هر قدر ميزان اكسيژن رساني به مغز كاهش يابد برخي نقاط حساس مغز تحريك و در نتيجه اختلالاتي مانند افسردگي، پرخاشگري، بيتفاوتي، اختلال در تمركز و توجه بهوجود ميآيد. اختلال در حافظه و كند شدن عملكرد ذهني از ديگر عوارض آلودگي هواست. بنا به اظهار باغبانيان عوارض مسموميت ناشي از سرب سبب اختلالات ذهني ميشود و به مرور فراموشيهاي دائم، بيماريهاي لرزشي و علائمي شبيه جنون را در افراد ايجاد ميكند و به رغم اين همه حساسيت و خطر، مسئولان آنچنان در تب و تابند كه حتي نخستين همايش مديريت آلودگي هوا به دليل آلودگي هواي تهران لغو و به زمان ديگري موكول شد!
