در هفت ماهه امسال بورس از دو بازار سكه و مسكن عقب ماند و در برابر بازدهي۲۷ و۲۰ درصدي اين دو بازار، بازدهي بازار سهام به ۷ درصد كاهش يافت اما اكنون تالار شيشهاي دوباره به روزهاي اوج خود بازگشته و دولت نيز تمايل دارد مردم و سرمايهگذاران را به بورس بكشاند.
سال گذشته كه اقتصاد كشور تحت تأثير اجراي قانون هدفمندسازي يارانهها بود، كمتر كسي ميتوانست ابتداي سال ميانگين بازدهي بالا را براي بازار سهام پيشبيني كند. رونق اين بازار پرتلاطم طي ماههاي گذشته چنان بود كه در ميدان رالي بازارهاي سكه و طلا، مسكن و بورس، فاصله بازدهي بورس با دو بازار رقيب خصوصاً سكه و طلا دو برابر شد. به همين دليل بود كه بسياري از دارندگان سرمايه از كارمند و دكتر و خانه دار گرفته تا بساز و بفروش و راننده و كارگر به بورس كوچ كردند.
اين روند در هفتههاي اول ماه جاري هم با شروع توفاني بورس ادامه يافت تا بسياري از كارشناسان سال۹۱ را هم سال بورس و سهام نامگذاري كنند.
اما با افزايش نرخ سود بانكي، بانكها رقيب جدي براي بورس شدند، چنانكه از اواخر سال گذشته به يكباره سرمايههاي بالايي در بانكها سرازير شد. ۲۰ درصد سود ميتوانست براي بسياري وسوسهانگيز باشد. اما اكنون تورم به بالاي ۲۳ درصد رسيده و به گفته فعالان اقتصادي و آگاهان امر اگر دولت و بانك مركزي ۲ درصد نرخ سود بانكي را بالا ببرند، خزانه نيمه خالي بانكها دوباره پرتر ميشود و دست دولت نيز براي خرج كردن بازتر.
بسياري از مردم و افرادي كه پولهايي زير بالشت خود دارند از ريسك بازار سرمايه و سكه و ارز ميترسند و دنبال سرمايهگذاري مطمئن در بانكها هستند. پس بهترين كار در فضاي فعلي و جذب نقدينگي افزايش نرخ سود بانكي همتراز با نرخ تورم است. با اين كار قطعا بسياري از مردم تمايل خواهند داشت در شبكه بانكي سرمايهگذاري كنند. از سوي ديگر بازار رهن و اجاره نيز آرامتر خواهد شد. اما در بازار مسكن، رشد قيمت مسكن در اول سال گذشته هم نشانههايي از حركت اين بازار سنتي و ديرينه داشت كه در نهايت با ميانگين افزايش حداقل ۲۰ تا ۳۰ درصدي فعلاً در حال استراحت و اصطلاحاً در جا زدن است تا در ميدان رالي بازدهي، دو بازار سهام و سكه به حركت متفاوت خود ادامه دهند.
در بازار سكه اين روزها بسياري دنبال سرمايهگذاري در اين بازار پر ريسك هستند اما بايد بدانند كه اخبار حاكي از كاهش قيمت جهاني طلا در برهه زماني كوتاهمدت است. طلا و سكه البته رابطه مستقيمي با نرخ دلار دارد. هر چه نوسان نرخ دلار بالاتر برود، قيمت طلا نيز در نوسان خواهد بود. بايد توجه داشت كه رشد قيمتي سكه و طلا به اوج خود رسيده و سرمايهگذاري در اين بازار براي سود كوتاه مدت و ميان مدت اشتباه است. ضمن آنكه ذخاير طلاي بانك مركزي كه هر از چند گاهي خبر واردات طلا از كشورهاي مختلف به خصوص تركيه را ميدهد نشان ميدهد كه بانك مركزي قادر است فرصت را از برهم زنندگان اين بازار بگيرد.
همچنين در اين ميان يك نكته اساسي در بازار سكه و طلا وجود دارد. در اين بازار كه بخشي از آن وابسته به بازار جهاني طلا و بخشي هم ناشي از متغيرهاي داخلي است، كساني موفق به بازدهي قابل قبول ميشوند كه سرمايه بالا و حداقل ۱۰۰ ميليون تا چند ميليارد تومان داشته باشند يا اينكه از گذشته طلا و سكههايي را خريده و همچنان داشته باشند زيرا رقم خريد با فروش آن هميشه تفاوت دارد و اختلاف قيمتها بايد بيشتر از آن تفاوت باشد.
بنابراين برخلاف بازار سهام كه هر كس با هر ميزان سرمايه ميتواند وارد شود، در بازار سكه و طلا و حتي مسكن بايد حداقل سرمايه ۱۰۰ ميليون تومان باشد كه چنين سرمايه مازادي از عهده بسياري از اقشار متوسط جامعه خارج است. از طرف ديگر بازار سكه و طلا تك محصولي و محدود به چند نوع ( ربع، نيم و تمام يا عيارهاي مختلف براي طلا) است اما در بازار سهام ۳۵۵ شركت بورسي و فرابورسي در ۳۷ صنعت حضور دارند كه در كنار رعايت حداقل دو شرط سرمايهگذاري با سرمايه مازاد و برخورداري از ديدگاه بلندمدت در بورس، تشكيل سبد سهام معمولي ميتواند منجر به كاهش ريسك و كسب بازدهي براي سرمايهگذاران شود. علاوه بر اين تجربه نشان داده بازار سهام به رغم ريسكها و پيچيدگيهايي كه دارد در صورت آگاهي سرمايهگذاران از اصول سرمايهگذاري و برخورداري از ديدگاه معقول كوتاه يا ميان يا بلندمدت، برخي شركتها ميتوانند چنان بازدهي به همراه داشته باشند كه در هيچ بازار ديگري قابل دسترسي نيست. همچنين شبكه بانكي به دليل پشتوانه خوب مالي يكي از گزينههاي خوب براي سرمايهگذاري است و افرادي كه ريسكپذير نيستند و نميخواهند با سرمايه خود ريسك كنند، اين بازار براي پسانداز بسيار مناسب است. بازار مسكن نيز براي افراد عادي و داراي سرمايه اندك و متوسط به هيچ وجه با بازدهي خوبي همراه نخواهد بود چراكه بايد خواب سرمايه را نيز مورد توجه قرار داد.
اما در بازار ارز كمي موضوع متفاوت است. افرادي كه چند سال پيش دلار خريدند، شايد به گمان خود سود بردند اما افرادي كه سرمايه چند ميليون توماني دارند نبايد در اين بازار پر التهاب وارد شوند. بازار ارز اكنون به حالت نيمه ثبات رسيده و اگر دولت عرضه ارز را به خوبي مديريت كند و نوسانات سياسي به حداقل برسد سرمايهگذاري در اين بازار به ويژه براي افراد متوسط جامعه پر ريسك خواهد بود. حال در اين آشفته بازاري كه هريك از بازارهاي سكه، مسكن، ارز، بانك و سهام به سمتي حركت ميكنند تنها و تنها بايد منتظر شرايط پيش آمده در بازارهاي داخلي و خارجي باشيم كه پول خود را در اين بازارها تبديل به احسن كرده و سود حداقلي از اين بازارها حاصل كنيم.
