فارس: اندیشکده آمریکایی "امریکن پروگرس" با انتشار مقالهای به قلم "دنیلویس"، به بررسی وضعیت کنونی بازار نفت با توجه به روابط سیاسی بینالمللی پرداخته و جهان را در آستانه یک شوک نفتی دیگر دانست.
* افزایش قیمت نفت میتواند قطار بازیابی اقتصادی را از خط خارج کند
نویسنده این مقاله در ابتدا به نشست هفته گذشته سران گروه جی ۸ در "کمپ دیوید" در "مریلند" آمریکا اشاره کرده و مینویسد اکثر کشورهای حاضر در این نشست، در سال گذشته از قیمت بالای نفت و بنزین رنج بردهاند و این قیمتها بر رشد اقتصادی آنها نیز تاثیر گذاشته است، به خصوص کشورهایی که حجم بالایی از نفت مورد نیاز خود را از طریق واردات تامین میکنند. افزایش مجدد قیمت نفت که محتمل نیز هست، میتواند در سال جاری قطار بازیابی اقتصاد جهان که هم اکنون به کندی در حال حرکت است را به کلی از خط خارج کند.
همین احتمال بود که موجب شد تا باراک اوباما رئیسجمهور آمریکا به دنبال آن باشد تا با رایزنی با سران جی ۸، آنها را به استفاده از ذخایر راهبردی نفت خود متقاعد کند، چراکه در صورت عدم استفاده از این ذخایر، اقتصاد مشکلدار برخی از این کشورها میتواند با بالا رفتن نفت به کلی ویران شود.
در ادامه به چرایی احتمال وقوع یک شوک قیمتی جدید در بازارهای جهانی نفت و اثرات آن بر اقتصاد آمریکا و کشورهای غربی میپردازیم.
* یک جهش جدید در قیمتهای نفت میتواند به فلج شد بازیابی اقتصادی منجر شود
کشورهای توسعه یافته جهان شاهد قیمت بالای نفت در سال ۲۰۱۲ بودند. به عنوان نمونه قیمت نفت خام تحویلی "برنت" در اروپا روز ۲ ژانویه ۱۱۱ دلار در هر بشکه بود که این قیمت در روز ۱۳ مارس به ۱۲۸ دلار در هر بشکه رسید، و سپس این روند معکوس شد و قیمت نفت مجددا در روز ۱۵ می به همان ۱۱۱ دلار سابق بازگشت. نفت خام "تگزاس غربی" نیز که به عنوان پایه نفتی در آمریکا به شمار میآید، روند قیمتی مشابهی را تجربه کرد. نفت "دابلیوتیآی" نیز که در روز ۳ ژانویه به قیمت ۱۰۳ دلار فروخته میشد، در ۲۴ فوریه به قیمت ۱۱۰ دلار در هر بشکه رسید و سپس قیمت آن روند کاهشی به خود گرفت، تا جایی که روز ۱۶ می قیمت آن به ۹۳ دلار در هر بشکه رسید.
* هر ۱۰ دلار افزایش قیمت نفت برابر با ۰.۲ درصد کاهش رشد اقتصادی
چنین بیثباتی قیمتی موجب ویرانی اقتصادها، تجارتها و خانوادههایی میشود که بودجههای سختگیرانه و راکدی دارند، چراکه اینگونه اقتصادها بودجهای اضافی برای پرداخت این اضافه بهای سوخت را ندارند. به علاوه، افزایش قیمت نفت به دلیل خروج سرمایههایی که میتواند برای خرید محصول یا خدمات هزینه شود، موجب کاهش رشد اقتصادی کشورها نیز میشود. به عنوان نمونه، هر ۱۰ دلار افزایش قیمت نفت، موجب کاهش ۰.۲ درصدی میزان رشد اقتصادی کشورهای عضو "سازمان همکاری و توسعه اقتصادی" میشود، که تمام کشورهای عضو گروه ۸ به جز روسیه در این سازمان نیز عضو هستند.
امسال یک جهش قیمتی جدید در بازارهای نفت میتواند بازیابی آهسته اقتصادی را خفه کند، و به همین جهت هم هست که بحث فروش ذخایر استراتژیک نفت میتواند به هنگام باشد.
چندین عامل و رخداد غیرقابل پیشبینی وجود دارد که میتواند موجب بروز این افزایش قیمت شود. یک طوفان گرمسیری شدید در خلیج مکزیک میتواند موقتا تولید نفت در منطقهای را که ۲۹ درصد از نفت آمریکا را تولید میکند، متوقف کند. این اتفاق در سال ۲۰۰۵ و به دلیل وقوع طوفانهای "کاترینا" و "ریتا" نیز رخ داد و منجر به آن شد که "جورج دابلیو بوش"، رئیسجمهور پیشین ۳۰ میلیون بشکه از ذخایر استراتژیک نفت را فروخته و از این طریق تا ۱۶ درصد از قیمتها بکاهد.
ناآرامی سیاسی و یا وقوع تنشهای خشونتآمیز در کشورهای تولیدکننده نفت در آفریقا یا خاورمیانه نیز میتواند تولید یا حملونقل نفت را مختل کند. چنین رخدادهایی میتواند موجب بالا رفتن قیمت نفت شود. تحریمهای ضد ایرانی نیز میتواند موجب کمبود منابع نفتی برای کشورهایی شود که نفت خود را از ایران وارد میکنند، کشورهایی نظیر چین و هند (آمریکا از ایران نفت وارد نمیکند).
* در صورت حمله به ایران تولید و انتقال ۲۰درصد از نفت جهان مختل میشود
نویسنده این مقاله سپس به موضوع مذاکرات ایران و ۵+۱ اشاره کرده و عنوان میکند که تلاش شده تا با استفاده از تحریم و گفتوگو در کنار هم، گزینه نظامی هرچه کمرنگتر شود. اما در صورت بروز چنین اتفاقی و وقوع درگیری نظامی، انتقال حدود ۲۰ درصد از کل نفت جهان که از تنگه هرمز میگذرد، مختل میشود.
وی سپس به این نکته اشاره میکند که افزایش قیمتهای نفت میتواند اثرات دردناکی برای اقتصاد داشته باشد و توقف بازیابی اقتصاد آمریکا در ماههای پایانی سال گذشته و ابتدایی سال جاری را که در آنها قیمت نفت با افزایش مواجه شده بود، را نمونهای از اثرات افزایش قیمت نفت میداند.
نهایتا نویسنده این مقاله آمریکا را ناچار به استفاده از ذخایر استراتژیک نفت میداند و ابراز امیدواری میکند که رئیسجمهور اوباما بتواند دیگر کشورها را نسبت به استفاده و فروش ذخایر استراتژیک نفت متقاعد کند.
