
ابراهیم زاهدی مطلق- چند هفته است شبکه اول سیما پس از پایان سریال مختارنامه، نشستی را با کارشناسان تاریخ اسلام ترتیب میدهد که بهراستی تأثیر سریال را دوچندان میکند. این نشستها به دلیل تخصص شرکتکنندگان در حوزه تاریخ، به خود سریال و جذابیتهای بصری کار، کمتر میپردازد. اما با این وجود، بازهم مؤثر است.
ترتیب دادن این گونه نشستها پس از پایان یک سریال، از مدلهایی است که در کار برنامهسازی تلویزیونی برای نقد و فهم بهتر آثار، به کارمیآید. کاری که در تلویزیون سابقه چندانی ندارد، اگرچه بیسابقه هم نیست. به همین دلیل بینندگان سریال مختارنامه که گاهی از افراد بسیار مطلع تا افراد کاملاً بیاطلاع با تاریخ اسلام را شامل میشود، نیازمند اینگونه نشستهای تشریحی هستند.
نظیر مجموعه مطالبی که به وسیله آقایان دکتر رجبی دوانی و طائب پس از پایان سریال مختارنامه ارائه میشود، به شهادت شبکههای مختلف سیما، در تمام سالهای گذشته وجود داشته و در ایام محرم- به ویژه در روزهای تاسوعا و عاشورا- سابقه دارد. اما چرا این برنامه پربینندهتر میشود؟ چرا این سخنان تأثیرگذارتر میشود؟ حتماً دلیلش تقارن با سریالی است که همه این مباحث را به شکل تصویر ارائه کرده و جای سؤالاتی را باقی میگذارد و علایقی را برای بیشتر دانستن به وجود میآورد.
سؤالات و علایقی که عموماً در این نشستها به آنها پرداخته و زوایای نامکشوف آنها کشف میشود.
نشستهای بررسی و تحلیل سریال مختارنامه میتوانست بهتر و بیشتر از اینها هم تأثیرگذار باشد. به شرطی که زنده ارائه میشد. زنده بودن چنین نشستی، این امکان را به مجری و مخاطب میداد که با مخاطبان سریال و سؤالهایشان از طریق یک ایمیل یا تلفن در ارتباط باشند. سؤالهایی که کارشناسان برنامه با پاسخ به آنها در آستانه ماه عزیر محرم، درباره واقعه عاشورا روشنگری میکردند.
مختارنامه را مسئولان سیما و البته کارشناسان شرکتکننده در آن، چیزی فراتر از یک سریال عادی برای سرگرمی باید بدانند. سؤالهایی که این سریال در ذهنها ایجاد میکند، مستقیم با عملکرد امروز مردم، اعتقادات و حتی نماز و روزه آنها ارتباط دارد؛ واقعه مهمی چون تشخیص ولایت، نتایج سرپیچی از امر رهبر، روشهای تشخیص حق از باطل، زمینههای ایجاد تزلزل یا به قول قرآن، تشخیص محکمات از متشابهات، سؤالاتی است که این سریال به وجود میآورد. برای نمونه، تشکیک در میزان حقانیت خود مختار ثقفی و ارتباط وثیق او با امام زمان خود، که بنا به نقلهای تاریخی و تصریح دوکارشناس برنامه، همچنان جای تأمل دارد.