یک رفتار ضدارزش زیر ذره بین دین

دهن لق ها عرش خدا را می لرزانند

آذر رسولی - دهن لق ها به سفارش های دین درباره حفظ زبان بی توجه هستند. حجةالاسلام سید احمد روحانی-پژوهشگر علوم اخلاقی- ، منشاء بسیاری از گرفتاری های انسان ها را، بی توجهی به وظیفه انسانی درقبال زبان می داند و معتقد است گناهان بسیاری از زبان سرچشمه می گیرد؛ همانند غیبت، تهمت، دروغگویی، فخر فروشی، اختلاف افکنی، سخن چینی، دهن لقی و شهادت دروغ دادن. یکی از گناهان زبان، آشکار کردن اسرار مردم است؛ به ویژه آن اسراری که مستقیماً باعث بی آبرویی دیگران می شود. در گویش مردم عادی جامعه به این عمل « دهن لقی» می گویند.
دهن لقی و افشای راز مردم در هر مورد و مسئله ای، موجب آزار و اذیت آنان خواهد شکه هم از نظر شرع و هم در نظر عقل مذمت شده و ناپسند است. نبی بزرگوار اسلام(ص) فرمودند:« نقلی که میان دو نفر گذشت امانت است میان شما». از حضرت علی (ع) روایت شده است که:« مبادا از آن اشخاص باشید که پرده در و فاش کننده رازها هستند، به راستی که خوبان شما کسانی هستند که چون کسی به ایشان نگاه کند به یاد خدا افتد و انسان های بد کسانی هستند که سخن چینی می کنند وسبب جدایی میان دوستانند و درصدد تفتیش عیوب مردم هستند. (الکافی ج2 ص 225).
با یادآوری این نکته که ضعف ایمان سبب همه رذیلت هاست، روحانی تأکید می کند؛ ریشه این بیماری اخلاقی یعنی دهن لقی، را باید در حسادت جستجو کرد. وقتی حسادت در درون انسان شعله می کشد همه چیز را آتش می زند؛ به ویژه اگر بدانیم با دهن لقی و بیان اسرار دیگران و همچنین، ذکر برخی مشکلات زندگی آنان می توان چهره طرف مقابل را در نظر مردم خدشه دار کرد. وقتی انسان ها رازهای دیگران را آشکار می کنند، به خیال خود می خواهند با این کار، نواقص خود را از دیگران بپوشانند.
این محقق بر این باور است که همیشه ریشه «دهن لقی»، حسادت و حقارت نیست. گاهی نیز عدم شناخت از مسئولیت خود، در حفظ رازهای مردم و بی تعهدی نسبت به آبروی دیگران، انسان ها را به این ورطه می کشاند. در اهمیت حفظ اسرار دیگران، پیامبر اسلام (ص) فرموده اند: هیچ بنده ای عیب بنده دیگر را نپوشاند، مگر اینکه خدای تعالی در روز قیامت عیب او را بپوشاند( کنزالعمال ج3 ص 248).
سید احمد روحانی، عوامل مهمی را که موجب می شود انسان ها به نقیصه دهن لقی مبتلا شوند؛ عدم آگاهی به وظایف و حقوق متقابل بین مسلمانان، می داند.از نگاه اسلام، حفظ آبروی یک مؤمن در حد تکیه بر عرش خدا شمرده شده و بی آبرو کردن یک مؤمن به لرزه در آوردن عرش دانسته شده است.
در قرآن کریم، سوره لقمان، آیه 6، خداوند متعال به ما دستور داده است که خریدار سخنان لغو و بیهوده نباشیم. بنابراین یکی از راه های عملی مبارزه با آفت دهن لقی در جامعه، بالابردن سطح آگاهی خود و دیگران نسبت به وظایف انسانی و اخلاقی و عدم همراهی با افراد دهن لق و سخن چین است. اگر بدانیم از مضرات سخن چینی و پرده دری افراد، از بین بردن ارکان اجتماع و صمیمیت بین آنها است، به طور قطع سعی خواهیم کرد از این دام شیطان دور شویم.
روحانی مهم ترین مشخصه افراد دهن لق را حرف زدن زیاد، درباره دیگران و سخنان پراکنده گفتن می داند و معتقد است، آنها در هر موردی و راجع به هرکسی اظهار نظر می کنند. این افراد معمولاً دوست صمیمی ندارند و چهره آنان در نظر مردم چهره مورد اعتمادی نیست.
وقتی فردی در برابر امام سجاد(ع) سخنی را درباره کسی نقل کرد، حضرت با تندی با او برخورد کرده و فرمودند تو حق برادر خودت را رعایت نکردی زیرا اسرار او را فاش کردی و حق مرا هم رعایت نکردی زیرا نظر مرا نسبت به او تغییر دادی.