به گزارش برنا، روابط عمومی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد: در پی رونمایی اسکناس یکصد هزار ریالی که روز سه شنبه اول تیرماه 89 در بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران انجام شد، خبرهایی در خصوص اصالت و صحت مصرع اول بیت معروف شیخ اجل سعدی مندرج در پشت اسکناس یکصد هزار ریالی منتشر شده است.
در همین رابطه مطالبی پیرامون این موضوع به شرح ذیل به استحضار مردم شریف ایران می رسد: با توجه به وجود دو نگارش متفاوت اما صحیح برای این مصرع، از نظر بانک مرکزی چاپ هر دو نگارش بر پشت اسکناس یکصد هزار ریالی بیان کننده پیامی عمیق و انسانی نهفته در شعر مشهور این شاعر بزرگ در تاریخ ادبیات فارسی است.
با این تفکر برای استفاده از این بیت در طراحی اسکناس جدید صلاح کار را در فصل الخطاب قرار دادن نظر کارشناسانه نهادی رسمی قرار دادیم و از همان ابتدا با فرهنگستان زبان و ادب فارسی مکاتبات لازم انجام شد که در پاسخ، فرهنگستان قرائت بیت «بنی آدم اعضای یکدیگرند *** که در آفرینش ز یک گوهرند» را از نظر مرحوم دکتر غلامحسین یوسفی ارجح اعلام کرد.
مستنداتی مرتبط با بیت بکار رفته در پشت اسکناس یکصدهزار ریالی از گلستان شیخ اجل سعدی علیه رحمه
استاد فقید مرحوم دکتر غلامحسین یوسفی در توضیحات گلستان (ص 264) در تائید و تاکید صحت این مطلب چنین می نویسند : «اعضای یکدیگرند»، در همه نسخه ها چنین است.
استاد مجتبی مینوی در پاسخ اظهار نظری مبنی بر ترجیح ضبط «اعضای یک پیکرند» (رک: یغما 10/524)، چنین نوشته است: «صحیح این شعر سعدی همین طور است [:اعضای یکدیگرند] ... مضمون از عبارات معروف عصر سعدی بوده و او جملهای را که زبانزد بوده است به قلم درآورده است.
شادروان حبیب یغمایی در تأیید نظر مذکور افزوده است: «در بیست سال قبل که با مرحوم فروغی کلیات سعدی را برای تجدید چاپ آماده می کردیم نسخه های بسیار معتبر و قدیم که تاریخ کتابت آنها از 717 و 724 به بعد بود در اختیار داشتیم، در همه این نسخه ها قطعه معروف «بنی آدم اعضای یکدیگرند» به همین عبارت نوشته شده و تا کنون هیچ نسخه ای از قدیم و جدید، خطی و چاپی به نظر اهل ادب نرسیده که به عبارتی جز این باشد.
نکته دیگر اینکه در اینجا کلمه «یکدیگرند» معنی عام دارد و اگر بجای «یکدیگرند» فرض و تصور کنیم که «یک پیکرند» باید باشد (و چنین حقی نداریم) نه تنها مضمونی که در کمال بلندی است سقوط می کند بلکه لطف مصراع دوم که پیوستگی تمام به مصراع اول دارد از میان می رود.
بنابراین جهات بر اهل ادب و طبع فرض است که این قطعه معروف را همچنان که سعدی فرموده و از عصر او تا کنون در همه نسخه ها نقل و کتابت شده بدانند و بخوانند: بنی آدم اعضای یکدیگرند که در آفرینش ز یک گوهرند (یغما 11/45-46)
