به گزارش فارس، مجسمه فردوسی با قدمت 50 ساله که در یکی از اصلیترین میادین پایتخت واقع شده نه تنها در فهرست آثار ملی به ثبت نرسیده است بلکه از همان آغاز زجر شکسته شدن انگشت و قطع سر را تحمل کرد، نقاشی با رنگهای ساختمان به جای مرمت را به تن خرید و در سالهای اخیر رشد قارچ گونه ساختمانهای سر به فلک کشیده در اطراف حریم خود را شاهد بوده و به تازگی آلودگی صوتی حفاریهای عمیق به سبب عبور متروی شهری برای او ویلون تنهایی و رنج غربت در میان جمع را مینوازد. این روزها دقیقاً در همان زاویهای که نگاه فردوسی به آن سو است، یعنی در ضلع جنوب غربی میدان فردوسی تهران، برجی به نام «شاهنامه» با بکوب بکوب شبانهروزی قد میکشد، ساختمان بلندی که از قضا هیچ تناسبی با ساختمانهای اطراف حریم میدان فردوسی ندارد. "شاهنامه "ای که به واقع، برخلاف افق دید سراینده آن نمیتوان آخر خوشی برایش متصور بود. ساخت و سازهای ناهمگون اطراف میدان فردوسی بافت سنتی این میدان را به شدت تحتالشعاع قرار داده است به گفته یکی از شهروندان ساکن در این منطقه "میترسیم تا چند وقت دیگر میدان فردوسی را هم به منظور توسعه فضای شهری جمع کنند و تنها در رودربایستی فرهنگی مجسمه فردوسی و پایهاش در وسط خیابان رها شود که آن هم دیگر در انحصار ساختمانها تنها از فاصله نیم متری قابل رؤیت خواهد بود. " مخالفت میراث فرهنگی با ساخت ساختمانهای طویل در اطراف فردوسی
---------------------------------------------------------------------------------
محمد بیرقی، معاون میراث فرهنگی استان تهران درباره وضعیت میدان فردوسی از نظر میراث فرهنگی میگوید: میدان فردوسی تهران به عنوان یک اثر تاریخی به ثبت نرسیده است و تعیین حریم برای اثری که ثبت نشده است امکانپذیر نیست. وی درباره ساخت و سازهای بیحد و حصر در اطراف این میدان قدیمی پایتخت از جمله ساخت برج "شاهنامه " تصریح میکند: سازمان میراث فرهنگی موافق ساخت ساختمانهای طویل در اطراف مجسمه فردوسی نیست و چون این مجسمه در محدوده تاریخی شهر قرار دارد قطعاً حساسیتهایی را میطلبد که سازمان میراث فرهنگی در واقع تنها میتواند این حساسیتها را متذکر شود. ساخت برج شاهنامه که در حال حاضر نیمه کاره هم است به اعتقاد بیرقی متعلق به امروز و دیروز نیست و سالهاست که این پروژه در حال اجراست در نتیجه یک شبه این برج در کنار میدان قدیمی تهران سبز نشده است و قطعاً برای انجام مراحل ساخت به دستگاههایی چون شهرداری مراجعه شده است و آنها میبایست به این ناهمگونی ساختمانها در اطراف این میدان اعتراض میکردند. شهرداری؛ تهران را مرتفع میخواهد نه مسطح
--------------------------------------------------- یکی از مسئولان شهرداری تهران درباره ساخت برج "شاهنامه " در میدان فردوسی میگوید: این برج سالهاست که در حال ساخت است، شهرداری نمیتواند مجوز ساخت یک برج را در کنار یک ساختمان یک طبقه ندهد. به گفته وی به دلیل رشد روزافزون جمعیت در پایتخت، شهرداری تهران به دنبال این است تا شهر را از "سطح " جمع کند و به سمت توسعه "ارتفاع " حرکت کند. وی تصریح میکند که اگر مالکان ساختمانهای یک طبقه میدان فردوسی هم بخواهند، ساختمانشان را طویل کنند، طبق قوانین شهرداری به آنها مجوز داده میشود. به گفته حسن محسنی، سخنگوی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری آثار قدیمی و تاریخی بسیاری نه تنها در تهران بلکه در سراسر استانهای کشور وجود دارد که نیازمند ثبت است تا بتوان از حریم آنها حفاظت و صیانت کرد اما ثبت تمام آنها نیازمند زمان و بودجه لازم است. محسنی میگوید: میدان فردوسی و مجسمه قدیمی آن نیز جزء همین موارد است. سخنگوی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری بر این اعتقاد است که صیانت از حریم آثار تاریخی حتی اگر به ثبت هم نرسیده باشند تنها به سازمان میراث فرهنگی مرتبط نمیشود بلکه سایر دستگاهها از جمله شهرداری نیز باید کاملاً همکاری داشته باشند و در صدور مجوزهای ساخت در محدودههای قدیمی و تاریخی دقت نظر بیشتری داشته باشند. بقایی: در تهران حریمی نمیتوان ایجاد کرد
-------------------------------------------- حمید بقایی، معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به خبرنگار فارس از عدم ایجاد حریم در تهران میگوید. به گفته وی حریم تنها برای آثاری که به ثبت ملی یا ثبت جهانی رسیدهاند قابل دفاع است و میدان فردوسی هم به دلیل اینکه تاکنون به ثبت نرسیده است، میراث فرهنگی نمیتواند مستقیماً به ساخت و سازهای اطراف آن تذکر دهد. بقایی میگوید: در تهران به علت توسعه سریع و رشد جمعیت از تمام فضاها برای ساخت و ساز استفاده میشود که این موضوع واقعاً تعیین حریم برای آثار را با مشکل مواجه میکند. "حریم منظری " آثار تاریخی که زاویه دید بیننده اثر نیز در آن تعریف شده است و در تعاریف میراث فرهنگی "حریم " به طور کلی فضایی در جوار آثار تاریخی که با توجه به ضرورت حفاظت از عین اثر و شئونات فرهنگی آن تعیین میشود و انجام برخی از عملیات در حریم اثر ممنوع است، به گفته بقایی درباره میدان فردوسی صادق نیست. وی معتقد است: نمیتوان انتظار داشت که مجسمه فردوسی از چهار راه استامبول نمایان باشد. رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری میگوید: ساختمانهای اطراف میدان فردوسی از جمله برج ضلع جنوبی آن سالهاست که در حال انجام است و مجوز ساخت این ساختمانها از سوی دستگاههای دیگری صادر شده است. ضرورت کار میراث ثبت مجسمه 50 ساله نیست
----------------------------------------------------- سید مسعود علویان صدر، معاون میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به عنوان متولی اصلی پیگیری ثبت میدان فردوسی به عنوان اثری تاریخی تصریح میکند: ضرورت کار میراث فرهنگی این نیست که مجسمه 50 ساله را ثبت کند بلکه معیارهایی دارد که باید بر اساس آنها عمل کند. علویان صدر این معیارها را قدت و تاریخی بودن، ارزشهای معماری و ارزشهای معنوی اثر عنوان میکند. معاون میراث فرهنگی کشور با بیان اینکه در شهر نشانههای شهری متفاوتی میتواند وجود داشته باشد که هر یک از آثار نیز حریم ویژه خود را میطلبد، میگوید: مجسمه میدان فردوسی هم یکی از آثار موجود در شهر است که باید حریم آن رعایت شود و این وظیفه شهرداری است. شهردار اصول شهرسازی را رعایت کند
------------------------------------------ علویان صدر تصریح میکند: شهردار باید اصول شهرسازی و معماری را در تمام سطح شهر رعایت کند و به لحاظ وجود میدان و مجسمهای که در آن برای رؤیت مردم قرار داده شده است تناسب در ساخت و سازها را لحاظ کند تا از چهره زیبای میدان هم کاسته نشود. وی ادامه میدهد: معتقدم نباید چون اثری به ثبت نرسیده است هر اقدامی در اطراف آن انجام شود بلکه باید در ساخت یک شهر یکپارچگی و انسجامی در بافت آن وجود داشته باشد تا در اطراف یک میدان، یک ساختمان یک طبقه در کنار یک برج چندین طبقه قرار نگیرد و این الزاماً به میراث فرهنگی برنمیگردد. معاون میراث فرهنگی کشور درباره اینکه آیا برنامهای برای ثبت میدان فردوسی یا مجسمه فردوسی در زمره آثار تاریخی ندارند، تصریح میکند: هنوز برنامهای برای ثبت میدان فردوسی نداریم اما قرار است محور انقلاب به فردوسی به عنوان یکی از محورهای فرهنگی تهران به دلیل حضور دانشگاهها و کتاب فروشیهای متعدد در این خیابان، به ثبت ملی برسد و احیا شود. فردوسی؛ نماد سیاستهای شهری تهران
----------------------------------------------- اسکندر مختاری؛ استاد دانشگاه و مدیر سابق پایگاه محور فرهنگی تاریخی تهران از بینظمیهای عمومی و عدم وجود وحدت بصری در میدان فردوسی انتقاد میکند و میگوید: میدان فردوسی، نماد سیاستهای شهری است. به گفته وی در فضای فعلی میدان فردوسی، یک ساختمان برجستهتر از سایر ساختمانها است و بیننده با یک وحدت بصری مواجه نمیشود، در این میدان، هر کسی هر کاری که خواسته انجام داده است، بخشی از میدان برجسته و بخش دیگری فرورفته است و ظاهراً هیچ نظارتی وجود ندارد. مختاری درباره برج "شاهنامه " در این میدان میگوید: این ساختمان از 2 طرف "نما " ندارد اما با این حال، باعث شده است که منظر میدان فردوسی مخدوش شود. نوشدارو بعد از مرگ سهراب؛ ثبت میدان فردوسی در سال 89
-------------------------------------------------------------------- محمد بیرقی، معاون میراث فرهنگی استان تهران از اینکه ثبت میدان فردوسی در زمره آثار تاریخی جزء برنامههای میراث فرهنگی در سال89 است خبر میدهد و میگوید: مجسمه میدان فردوسی میتواند جزء آثار منقول به ثبت برسد و از سوی دیگر محور میدان فردوسی تا میدان انقلاب نیز قرار است به عنوان محور فرهنگی تهران در سال 89 ثبت شود. بیرقی با اشاره به ساخت برج "شاهنامه " در میدان فردوسی و عدم ثبت ملی میدان فردوسی به صراحت میگوید: گاهی این مداخلات سریعتر از ما حرکت میکنند. وی درباره اینکه آیا پس از ثبت میدان فردوسی میتوان برخی از ساخت و سازهای بیرویه در این میدان را تخریب کرد، تصریح میکند: ساختمانهای ساخته شده را نمیتوان تخریب کرد اما حداقل میتوان جلوی ساخت و سازهای مشابه را گرفت. آیا آخر این "شاهنامه " خوش است؟
-------------------------------------- مجسمه 3 متری فردوسی که توسط استاد ابوالحسن صدیقی از جنس سنگ مرکر کارارا ساخته شد و 17 خرداد 1338 توسط فریدون صدیقی پسر استاد در مهمترین میدان تهران نصب شد به دلیل عدم وجود معماری واحد شهری، ساخت و سازهای بیحساب و کتاب و عدم توجه مسئولان میراث فرهنگی و شهرداری در دورههای زمانی مختلف، امروز در حال پنهان شدن از دیدههاست.
فردوسی سراینده نامی ایرانی که با حضور "شاهنامه " باید از لابهلای ساختمانها سرک بکشد، امروز باید "بسی رنج فراوان را تحمل کند " تا شاید پس از پنجاه سال در انتظار ثبت در فهرست آثار ملی بنشیند تا شاید " شاهنامه " این بار هم پایان خوشی داشته باشد. اما با بیتفاوتی کارشناسان و مسئولان ذیربط چندان نباید چندان امیدوار بود چرا که برخلاف تصور و نگاه سراینده شاهنامه این بار شاید سازنده "شاهنامه " پایان خوشی داشته باشد.
