در انتخابات اخیر عراق چالشها و اختلافات مختلفی پیشروی مسوولان و مقامات سیاسی این کشور وجود دارد که چالش برقراری امنیت، نظارت بر انتخابات و از همه مهمتر، احتمال نفوذ بعثیها از جمله دغدغههای اصلی سیاستمداران عراقی در این انتخابات بوده و نگرش متفاوت گروهها بر سر مسأله کرکوک، ماده 140 قانون اساسی، یک یا چند دایره شدن انتخابات پارلمانی و مسأله بعثیزدایی از ساختار قدرت عراق، قراردادهای نفتی بهخصوص بین کردها و سایر گروههای عراقی از جمله عمده اختلافات میان گروههای سیاسی در عراق است.
حال باید گفت که با وجود این چالشها و اختلافات گروهها آیا میتوان تصور کرد که دولت آینده عراق از قدرت بیشتری برخوردار باشد و اینکه احتمال شکلگیری ائتلاف قوی در دولت آینده محتمل است یا نه؟ آیا دولت آینده عراق با ائتلافی شکننده از حمایتی ضعیف برخوردار خواهد بود همان چیزی که رویای آمریکاییها برای آینده است؟
با نگاهی به ائتلافها و طیفبندیهای سیاسی در آستانه انتخابات این کشورمی توان گفت که شمار ائتلافهای جدید و بزرگ نسبت به ائتلافهای انتخاباتی سال 2005 میلادی هم 25 درصد کاهش یافته است و با توجه به اینکه گرایشات قبیلهای و قومی و حتی مذهبی نسبت به قبل کمتر شده و اغلب صبغه ملی و منطقهای پیدا کرده است لذا با وجود تفاوتها و اختلافات بوجود آمده در این مدت بین گروهها انتظار میرود ائتلاف بین گروهها نیز برای تشکیل دولت دستخوش تغییر شود.
عمدهترین ائتلافها در آستانه انتخابات شامل ائتلاف عراق ملی وابسته به عمارحکیم، ائتلاف دولت قانونمند وابسته به نوری مالکی، ائتلاف همبستگی و وحدت ملی وابسته به وثاب شاکر نماینده سنی مجلس اهل موصل، ائتلاف العراقیه وابسته به ایاد علاوی، طارق هاشمی و صالح المطلک، ائتلاف کردها وابسته به طالبانی و بارزانی، ائتلاف توافق ملی وابسته به حزب اسلامی اهل سنت، ائتلاف عشتار ملی وابسته به اقلیتهای مسیحی و اتحاد ملت وابسته به حزب کمونیست عراق است.
باید توجه داشت ائتلافهای مذکور به تنهایی قادر نیستند اکثریت را تشکیل دهند از طرفی هم با وجود اختلافات مهم و جدی بین آنها ائتلاف محکمی نیز میان آنها بعید است که شکل بگیرد با این وجود در دولت آینده با توجه به تحولات جاری در عراق شاهد تغییرات گسترده خواهیم بود و با وجود اقبال نسبی مردم عراق به شخص مالکی میتوان گفت که نپیوستن وی به ائتلاف گروه ملی، اختلاف عمده گروههای سنی و شیعیان از جمله بزرگترین گروه سیاسی شیعه و مقتدی صدر روحانی ضد آمریکایی و حتی کردها که با برخی سیاستهای مالکی مخالفند باعث شده که احتمال تمدید نخستوزیری وی در دولت آینده بعید به نظر برسد.
در واقع تحلیلگران میگویند احتمال این که جبهه سیاسی جدید مالکی بتواند به تنهایی اکثریت آرا را کسب کند کم است و شاید لازم ببیند به ائتلافهای بزرگتر بپیوند و در این میان با گروههای دیگر همچون کردها به دلیل اختلافات عمده در مورد مسایل مختلف همانند گذشته چندان نمی تواند ائتلافی محکم ایجاد کند و مالکی علاوه بر کردها با یک چالش عمده از سوی جبهه قدرتمند تحت امر گروههای شیعه روبهروست.
حال باید گفت که چرا آمریکا به دنبال ایجاد دولتی قدرتمند و شکلگیری ائتلافی قوی در عراق نیست؟ و چرا آمریکا همواره در صدد است قدرت چانهزنی دولت مرکزی عراق را در قبال خود پایین نگاه دارد؟ در پاسخ میتوان گفت رویکرد آمریکا در قبال انتخابات عراق بسیار ظریف و در عین حال حساب شده است چرا که آمریکا از همان بدو ورود به عراق به دنبال پیاده کردن اهداف خود بوده و تمام موانع این امر را بهتدریج از میان برداشته است از یک سو آمریکا بر حسب شرایط نگاهی ابزاری به گروههای سیاسی داشته است.
آمریکا به دنبال عدم موفقیت استراتژی «ایجاد دولت الگو» و متعاقب آن طرح پیروزی در عراق و عدم پیروزی شیعیان غیرسکولار در انتخابات ، در جهت کنترل ائتلاف عراق یکپارچه به عنوان بلوک سیاسی اصلی مجلس نمایندگان عراق به تدریج حمایت بیشتر از سنیهای عراق را برای ایجاد توازن در مقابل شیعیان مورد توجه قرار داد. در این راستا حمایت از مشارکت وسیع تر گروههای سنی در ساختار سیاسی جدید تعدیل قانون بعثی زدایی برای عضویت بعثیهای سابق در ساختارهای سیاسی و امنیتی و تأکید بیشتر بر مبارزه با شبه نظامیان شیعی به جای تمرکز صرف بر شورشیان سنی باعث شد تا در روابط آمریکا با شیعیان عراق متغیرهایی وارد شود که تردید شیعیان را نسبت به سیاستهای آمریکا افزایش دهد
هدف عمده آمریکا از گرایش مجدد به حمایت از گروههای سنی ایجاد توازن و بازدارندگی در قبال گروههای دیگر عراقی از جمله شیعیان است که قدرت بازیگری بیشتری در مقابل آمریکاییها دارند چرا که آمریکا بر این امر واقف است که شیعیان کمکم در خاورمیانه به عنوان نیروی جدی توانسته و میتواند اولاً نقش و نفوذ ایران را بیش از پیش گسترش دهد و از سوی دیگر منافع حیاتی آمریکا را به خطر خواهند انداخت.
آمریکا از دولت فعلی عراق به دلیل آنکه یک دولت شیعی محسوب میشود و روابط بسیار نزدیکی نیز با ایران دارد چندان راضی نیست و در پی آن است تا در انتخابات اسفندماه جریانی به پیروزی برسد که منابع آمریکا را در عراق حفظ کند بنابراین تمام تلاش آمریکا این است که دولتی ضعیف در عراق سر کار بیاید تا بتواند قدرت چانه زنی این دولت را همچنان در سطح پایین نگاه دارد و منافع خود را از این قبل تامین کند و با نگاهی گذرا به فعالیت برخی جریانهای داخل عراق و با توجه به نفوذ آمریکا در میان کشورهای عربی میتوان گفت، تلاش کشورهای عرب منطقه برای نفوذ در انتخابات عراق نیز در راستای منافع آمریکا انجام میشود.
