سمیه راهپیما
بحث امنیت غذایی یکی از موارد مهم در سنجش شاخص سلامت و رفاه شهروندان به شمار میآید که بی توجهی به آن میتواند عواقب ناگواری را در پی داشته باشد. بنابراین توجه ویژه مسؤولان به این مقوله ضروری است. شاید بر مبنای اهمیت ویژه این مسأله باشد که وزارت بهداشت «بسته امنیت غذایی» را به کارگروه تحول اقتصادی دولت تحویل داد تا در مسیر اجرای طرح هدفمند کردن یارانهها مورد توجه قرار گیرد. در این میان حرف و حدیثهایی بر سر فقدان نظارت کارشناسانه بر تغذیه وجود دارد که سبب تشویش اذهان عمومی جامعه میشود. بر این اساس گفتوگویی را با دکتر ابوالفضل نجاریان مدیر نظارت بر مواد غذایی دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام دادهایم که در ادامه میخوانید:
با توجه به اینکه بحث امنیت غذایی از ابتدای برنامه چهارم توسعه در دستور کار بوده، تا کنون ادارههای نظارت بر غذا و دارو چکار کردهاند؟
اقداماتی که در 14 دانشگاه علوم پزشکی کشور صورت میگیرد به اختصار شامل طرح مواد اولیه و فرآیند شده نظیر مسواک، کرم، شکلات، آدامس و. . . است که به محض ورود توسط وزارت بهداشت و درمان کنترل میشوند.
یکی دیگر از کارهای ما بازدیدهای ادواری از انبارهاست که در این فرآیند تأییدیه وزارت صنایع و معادن باید وجود داشته باشد. در این مرحله مسؤولان فنی باید محمولههایی که عرضه میشوند را به صورت چک لیستهایی در آورده و در بازدیدهای ادواری به مأموران اداره نظارت بر سلامت غذا و دارو ارائه نمایند . اگر کالاهای تولید شده بر اساس استاندارد کشور نبود شرکت متخلف جریمه میشود. این جرایم به میزان تولید مواد غذایی و عرضه آن به بازار در یک روز بستگی دارد.
بحث بعدی به طرحPMS ( نمونهبرداری از بازار ) بر میگردد. در این طرح کالای تولید شده کنترل نامحسوس میشود. کار دیگر ما ارتقای دانش کارشناسان ستادی است که در کنار آن دانش مسؤولان فنی هم باید بالا برود. ما سالی 25 امتیاز برای مسؤولان فنی در نظر گرفتهایم که باید طی 5 سال 125 امتیاز کسب کنند تا مجاز به تمدید پروانه کسب شوند. لذا استقرار سیستمهای اتوماسیون را که به صورت هوشمند نظارت میکنند در دستور کار قرار دادهایم.
در کل باید گفت که ادارههای نظارت بر سلامت در کشور سطحبندی شدهاند و آنهایی که در سطح یک قرار میگیرند 28 فرایند را که برخی از آنها را به اختصار عنوان کردم انجام میدهند تا در نهایت غذای سالم تولید شود.
برخی از کارشناسان و نمایندگان مجلس خلاف نظر شما را دارند و میگویند که نظارت مناسبی صورت نمی گیرد.
اکنون در کشور تنها 700 تا 800 کارشناس مواد غذایی در اداره نظارت بر غذا و دارو فعالیت میکنند. با این شرایط نمیتوان تمام محصولات را به دلیل کمبود نیروی انسانی و زمان در کارخانهها بررسی کرد.
همیشه گفتهایم که بهترین بازرس مردم هستند لذا آنها باید بر اساس شاخصهایی که مشخص کردهایم غذای سالم را تشخیص بدهند و ما را از موارد تخلف آگاه کنند. تا حدی میتوانیم به سلامت غذایی کمک کنیم ولی کار عمده را مردم انجام میدهند. آیا کمکهای مردمی منوط به واگذاری بخشی از کارهای اداره نظارت بر سلامت غذا به بخش خصوصی است؟
این موضوع هم افراد عامه و هم بخش خصوصی را شامل میشود. بحث واگذاری به بخش خصوصی میتواند تا حدی به ما در راستای اهدافمان کمک کند. در این مسیر بسیاری از ارگانها هم بخش نظارت را به بخش خصوصی سپردهاند.
آقای نجاریان! نقش شورای عالی سلامت را در تولید تغذیه سالم برای هموطنان چقدر پررنگ و مؤثر میبینید؟
از آنجا که خود رئیس جمهور بر فعالیت شورای عالی سلامت نظارت دارد کارکنان و مدیران این مجموعه نمیتوانند در انجام مسؤولیتشان کمکاری و اهمال کنند. اگر کمکاری و نقصی هم در فعالیتشان وجود داشته باشد که دارد، خیلی زیاد نیست. بر این اساس، به نظر من شورای عالی سلامت در کل عملکرد خوبی داشته است.
